به گزارش خبرنگار مهر، سید محمد حسینی وزیر ارشاد سخنرانیاش را با شعری از خلیلالله خلیلی شاعر افغان که در سوگ ملک الشعراء بهار سروده بود، آغاز کرد و در ادامه به فرهنگ مشترک و دیرین دو کشور ایران و افغانستان پرداخت و گفت: فرهنگ و تمدن درخشان ایران از چند هزار سال پیش تا کنون موجب همفکری تمامی اقوام ایرانی اعم از افغان و ایرانی بوده است. این میراث مشترک به ویژه بعد از اسلام در زبان فارسی به عنوان یک زمینه ارتباطی مشترک بین همه ملتهای منطقه درآمده است.
وی با اشاره به فعالیتهای متعدد ایران در پالایش زبان فارسی افزود: در ایران نزدیک به 80 سال است که زبان فارسی دائماً بازسازی شده و واژههای نو بسیاری جای واژههای بیگانه را گرفته است حال آنکه زبان تاجیکی زیر نفوذ زبان روسی و زبان دری زیر نفوذ زبان انگلیسی بوده است.
انگلیسیها در شبه قاره هند مهمترین عنصر فرهنگی مشترک ما را که همان زبان فارسی باشد هدف قرار دادند
حسینی البته تلاشهای استعمار و به ویژه انگلیس را در ایجاد تفرقه میان اقوام فرهنگی متعلق به زبان فارسی تاثیرگذار دانست و گفت: اندک اندک صدای پای انگلیسیها در شبه قاره هند شنیده شد مهمترین عنصر فرهنگی مشترک ما که همان زبان فارسی باشد مورد هدف قرار گرفت و در همین کشور هند آنها زبان انگلیسی را جایگزین زبان فارسی کردند. این تلاشها در افغانستان و پاکستان نیز صورت گرفت؛ اما وقتی روسها زمینهای ماوراءالنهر را به تصرف خود در آوردند توفیق در اهداف فرهنگی رفیقشان نشد.
وزیر فرهنگ ادامه داد: شکوه و معنویت مشترکی که در جهان فرهنگی ما فارسی زبانان وجود دارد هنوز هم میتواند ما را ذیل این فرهنگ مشترک گرد آورد البته ما با احترام به همه مرزهای سیاسی با کشور افغانستان قائل به یک جهان فرهنگی مشترک با آنها هستیم که باید با همراهی آن بنای با شکوه فرهنگی سابق را عظمت دوباره بخشیم.
وی اقوام ایرانی را فرزندان یک پدر که زمانی در یک خانه مشترک میزیستهاند و اکنون تفرق پیدا کردهاند دانست و تاکید کرد: ملتهای ایران و افغانستان روحی واحد در دو پیکر هستند و باید راههای هرچه نزدیکتر کردن قلوب برادران همزبان را پیدا کنیم.
برنامههای ایران برای حفظ میراث مشترک فارسی زبانان
وی در پایان سخنانش آمادگی کشورمان را برای همکاری جهت تاسیس مرکز تحقیقات مشترک زبان فارسی فهرستنویسی نسخههای خطی فارسی افغانستان و چاپ آنها بر پایه کارگاههای آموزشی این حوزه، قرائت متون و استخراج آنها، اهدای مجلات و کتابهای مهم زبان فارسی به کتابخانههای ملی و دانشگاههای افغانستان، شناسایی و معرفی شخصیتهای تاثیرگذار افغانستان در حوزه میراث فرهنگی مشترک و اعزام کارشناس به این کشور را اعلام کرد.
وی همچنین بر لزوم همکاری مشترک دو کشور ایران و افغانستان در زمینه فرهنگ و هنر به ویژه ساخت فیلمهای مشترک سینمایی و محصولات فرهنگی جدید با توجه به هجوم فرهنگی غرب به شبکههای رادیویی و تلویزیونی افغانستان تاکید کرد.
پیش از سخنان وزیر ارشاد ، میرویس یاسینی نایب رئیس اول مجلس ملی افغانستان با تقدیر از ایده برگزاری همایش میراث مشترک مکتوب ایران و افغانستان گفت: متاسفانه بیش از 5 قرن است که ما فارسیزبانها مولویها، ابن سیناها و حافظها را از دست دادهایم و در این عرصه درخشش لازم را نداشته ایم این در حالی است که ما دارای پیشینه تفکری غنی هستیم.
وی گفت: ما نه تنها از ارزشهای فرهنگی و تمدنی خود بریده ایم بلکه در ازخود بیگانگی دست و پا میزنیم.
وی همچنین حفظ و احیای ارزشهای ماندگار زبان فارسی را وظیفه مسئولان دو کشور ایران و افغانستان دانست و آمادگی کشورش را برای همکاری با ایران در این زمینه اعلام کرد.
آمادگی کتابخانه مجلس برای تشکیل اتحادیهای در حوزه میراث مشترک کشورهای منطقه
در برنامه صبح امروز همایش میراث مشترک مکتوب ایران و افغانستان رسول جعفریان رئیس کتابخانه مجلس با بیان خاطراتی از طلاب افغان که در قم به همراه وی مشغول تعلیمات دینی بودند گفت: من خیلی با محیط افغانستان امروز آشنا نیستم و بیشتر خاطراتم و اطلاعاتم از گذشته این کشور است.
جعفریان گفت: همیشه رنج می بردم که چرا ارتباط نزدیکی با نخبگان افغانستان نداریم همان طور که با نخبگان ترکیه و عراق داریم.
وی پیشنهاد تشکیل اتحادیهای با این زمینه را ارائه کرد و آمادگی کتابخانه مجلس را برای پیشبرد برنامههای این اتحادیه اعلام کرد.
وی همچنین هدف از برگزاری همایش مذکور را تعارف (شناختن) و دوم تعامل نخبگان فرهنگی ایران و افغانستان دانست و گفت: شناخت ما از همدیگر اندک است و ارتباطاتمان بیشتر کارگری و جهادی بوده است. حال آنکه باید به وجه فرهنگی این ارتباط هم بپردازیم.
رئیس کتابخانه مجلس نیز لزوم تاسیس یک کتابخانه و یک مرکز تحقیقات مشترک زبان فارسی را در افغانستان یادآور شد و بر لزوم چاپ کتابهای مهم افغانستان در ایران تاکید کرد.
در این برنامه همچنین سیدعلی موجانی دبیر علمی همایش مکتوب مشترک ایران و افغانستان در گزارشی به اقدامات صورت گرفته برای برپایی آن پرداخت و ابراز امیدواری کرد دور دوم این همایش به زودی در مجلس افغانستان برگزار شود.
در این همایش همچنین نشستی تخصصی با عنوان "تحقیقات و مطالعات تاریخی اجتماعی افغانستان امروز؛ ضرورتها و چالشها" با حضور دین محمد مبارز معاون وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان، عبدالباری راشد رئیس آکادمی علوم این کشور و نیز احمد وحید محیالدیم مهدی، کاظم بیگی، فاروق انصاری، محمدعلی بهمنی قاجار، حبیبالله رفیع، سیدآغا حسین فاضل سنشارکی و سید علی موجانی برگزار شد.
ابراز تاسف معاون وزیر فرهنگ افغانستان از نابودی میراث فرهنگی این کشور در دوره طالبان
در ابتدای این نشست دکتر دین محمد مبارز معاون وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان در سخنانی کوتاه با تاکید بر لزوم توجه به میراث مشترک فرهنگی دو کشور ایران و افغانستان از نابودی میراث فرهنگی ارزشمند افغانستان توسط طالبان به ویژه نماد بودا در بامیان ابراز تاسف کرد.
جلو ضرر را هر وقت بگیری منفعت است!
محمدعلی کاظمبیگی استاد گروه تاریخ دانشگاه تهران نیز در سخنانی برگزاری همایش میراث مشترک مکتوب ایران و افغانستان را رویدادی در خور قدردانی توصیف کرد که البته به گفته وی مشمول این ضربالمثل فارسی شده است که "جلوضرر را هر وقت بگیری منفعت است!"
وی با اشاره به فقر اطلاعاتی و اسنادی در تدوین تاریخ افغانستان، گفت: مطالعه تاریخ این کشور بدون رجوع به آثار مورخان و مصنفان ایرانی میسور نیست؛ پیوند ایرانیان و افغانستانیان عمیق و مداوم بوده و هر دو ملت دارای میراث تمدنی و فرهنگی ناشی از این مناسبات حسنه هستند.
این استاد رشته تاریخ در پایان پیشنهاد داد موضوع میراث مکتوب مشترک ایران و افغانستان در چارچوبی گستردهتر از قرون میانه توجه شود، تاریخ مناسبات و تعاملات فرهنگی بین ایران و افغانستان تدوین شود و پیوند علمی میان پژوهشگران ایرانی، تاجیک و افغان به وجود آید.
آثار مکتوب فراوانی در افغانستان زیر گرد و غبار روزگار مدفون مانده است
فاروق انصاری استاد دانشگاههای افغانستان و نویسنده کتاب "هرات شهر آریا" هم که پس از شعرخوانی علی موسویگرمارودی به پشت تریبون آمده بود، در سخنانی با اشاره به اشتراکات ساکنان فلات ایران، گفت: آنچه را ما افغانستانیان میراث ملی میدانیم، ایرانیان نیز سخت تعلق خاطر به آن دارند و البته آنها در زمینه پاسداری از این میراث تلاشهای نیکویی داشتهاند.
وی در عین حال افزود: آثار مکتوب فراوان دیگری هم در افغانستان وجود دارد که زیر گرد و غبار روزگار مدفون ماندهاند و مورد توجه قرار نگرفتهاند.
انصاری با ارائه پیشنهادی در خصوص تشکیل مرکزی در حیطه زبان فارسی متشکل از پژوهشگران ایرانی، تاجیک، افغان، پاکستانی و هندی، همچنین به انتخاب شهر غزنه به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال 2013 اشاره کرد و گفت: باید بخشی از مساعی این مرکز صرف احیاء و انتشار آثار آن دوره (غزنویان) شود.
شاهنامه اساس هویت ملی افغانستان امروز است
محمدعلی بهمنی قاجار فارغالتحصیل رشته حقوق بشر دانشگاه تهران هم در سخنانی شاهنامه را حائز اهمیت زیادی برای افغانیها دانست و گفت: اگر شاهنامه در ایران از اهمیت نظری زیادی برخوردار است، در افغانستان حضورش عینی است و مردم این کشور آن را لمس میکنند.
وی همچنین این اثر حماسی را دارای ویژگیهای هویت بخش دانست و افزود: شاهنامه اساس هویت ملی افغانستان امروز است و این کشور نیاز دارد پروسه دولت - ملت سازی را طی کند. ضمن اینکه شاهنامه یک اثر فراگیر است و پشتونها، قزلباشها، ازبکها، هزارهها و تاجیکها را دربرمیگیرد.
همچنین حبیبالله رفیع استاد و محقق تاریخ افغانستان با تاکید بر اهمیت کتیبههای این کشور برای پژوهش درباره تاریخ این کشور در عین حال نسبت به نابودی اکثر نسخههای مهم در این باره ابراز تاسف کرد و خواستار تلاش مشترک دولتهای ایران و افغانستان برای بازسازی این نسخ شد.
سه موج ویرانگر فرهنگی در تاریخ معاصر افغانستان
سیدآغا حسین فاضل سنچارکی نویسنده افغان هم در سخنانی با اشاره به سه موج ویرانگر فرهنگی در افغانستان، گفت: کودتای کمونیستی برای هزاران تن از علمای دینی و روشنفکران افغانستان سرنوشتی جز تیرباران نداشت و موجب زدودن آثار فرهنگی ارزشمند و فاجعهای عظیم در حوزه فرهنگ برای افغانستان شد. موج دوم پس از پیروزی مجاهدین بود و در آن بسیاری از موزهها از بین رفت و بسیاری از شاعران جلای وطن کردند.
وی افزود: موج سوم هم حرکت افراطی و متحجرانه طالبان بود که موجب از بین رفتن بقیه چیزهایی شد که هنوز در افغانستان از بین نرفته بود. در 10 سال اخیر هم که وارد فصلی جدید از حیات سیاسی افغانستان شدهایم و جنگ و ناامنی بر این کشور حاکم شده است.
این پژوهشگر افغان با استناد به آمار رسمی دولت متبوعش درباره وضعیت امنیت در این کشور گفت: در حال حاضر از 365 ولوسواری (فرمانداری) فقط 9 ولوسواری امن است.
نظر شما