انجمن هاي علمي عمد تا نهادهايي هستند كه از اجتماع خبرگان علمي - تخصصي تشكيل شده ودر قالب تشكيلات دولتي يا غير دولتي فعال مي شوند .
انجمن هاي علمي علاوه بر اثرگذاري در ميزان دانش عمومي ، در ايجاد بستري مناسب براي شناخت استعدادهاي علمي - تخصصي افراد جامعه، تشويق آنها براي سهيم شدن در گسترش مرزهاي دانش و شركت در تدوين برنامه هاي توسعه ملي بسيار تعيين كننده اند. نيز نقش انجمنهاي علمي در آموزش هاي علمي ، انتقال متقابل تجربيات ، ارتباط بين نهادها ي اجرايي و دانشگاهها ، اطلاع رساني علمي، كشف وهدايت نيروهاي خلاق و تعريف و اجراي پژوهشهاي بنيادي ، كاربردي و توسعه اي غيرقابل انكار است.نبايد از نقش اين انجمن ها در بهبود كيفي وافزايش كمي توليدات صنعتي و غير صنعتي در صورت برقراري ارتباط با اين نهاد ها براحتي گذ شت. در مد يريت علمي نيز انجمن هاي علمي قادرند بسيار موثر و كارآمد عمل كنند.
براساس آمار هم اكنون بيش از 119 ، انجمن در قالب چهار گروه علوم پايه ، فني ومهندسي ، علوم انساني و كشاورزي درايران مشغول فعاليت اند كه گروه فني مهندسي با دارا بودن بيش از 53 انجمن رتبه اول را در ميان آنها داراست .
پس از آن ، گروه علوم انساني با 37 انجمن در رتبه دوم و گروه علوم پايه با 16 انجمن و گروه كشاورزي با13 انجمن در رتبه هاي بعدي قرار دارند .
در ميان انواع عضويت ها( پيوسته ، وابسته ، حقوقي ، افتخاري و عضويت دانشجويي) دانشجويان بيشترين اعضاي انجمن ها را به خود اختصاص داده اند .
سابقه تاريخي
طبق اسناد تاريخي سابقه تشكيل انجمنهاي علمي در ايران به سال 1313 باز مي گردد كه در آن انجمن علمي فيزيك به شيوه امروزي تاسيس شد .
در حال حاضر بيش از 100 هزار نفر از دانشجويان واعضائ هيات علمي دانشگاهها در انجمنهاي موجود مشغول به فعاليت هستند كه از اين ميان انجمن فيزيك و صنايع غذايي از نظر تعداد اعضا بالاترين رقم را در اختيار دارند .
در زمينه تعداد اعضا نيز گروه فني مهندسي بادارا بودن بيش از 35 هزار نفر از پنج گونه عضو، رتبه نخست را از آن خود كرده است.
بر گزاري بيش از232 همايش تخصصي وملي به همراه 19 همايش بين المللي در زمينه رشته هاي مرتبط بافعاليت انجمنها در سال 81، علي رغم مشكلات موجود كارنامه موفقي را براي آنها رقم زده است .
اما مسئله مهمي كه تمامي انجمنهاي علمي با آن روبه رو هستند عدم دستيابي اين انجمنها به جايگاه شايسته و واقعي خود در عرصه علمي كشور است .
نوع نگاهي كه به اين انجمنها در كشور رواج يافته ، نگاهي از سر ترحم ودستگيري است به همين د ليل اكثر قريب به اتفاق اين انجمنها توان كسب در آمد وتا مين هزينه هاي جاري خود را ندارند ، لذا بيشتر وابسته به كمك هاي اعطايي دولت هستند تا در آمد هاي خود .
اين مسئله تا آن حد ريشه دار است كه بيشتر اين انجمنها حتي در تهيه مكان مناسب جهت استقرار امكانات اوليه خود نيز با مشكلات جدي روبه رو هستند .
يكي از كاركرد هايي كه مي توان براي اين انجمنها در نظر گرفت ايجاد پل ارتباطي قوي بين صنعت ودانشگاه است كه متاسفانه در ايران، امروز اين رابطه بسيار ضعيف و در حد ناچيز است .
ازسويي جايگاه نامشخص انجمن هاي علمي در روابط موجود بين جامعه ، دولت ، بخش هاي توليدي و مديريتي دولتي و خصوصي و از سوي ديگر تاثير توجه به اين انجمنها درعلمي كردن برنامه هاي مختلف در عرصه هاي سياستگذاري واجرايي و به تبع آن جلب اعتماد تحصيل كردگان كشور به عنوان سرمايه هاي پايان ناپذ ير جهت پيشرفت در عرصه هاي علمي و فناوري اهميت بسيار زيادي دارد كه كوتاهي واهمال در اين زمينه نابخشودني است ، زيرا رها كردن نيروهاي توانا و با تجربه ، كفران نعمت و ناسپاسي است كه بايد برنامه ريزان و مجريان پاسخگوي هرز رفتن نيروها يا خروج آنان از كشورباشند.
با عنايت به اهميت موضوع ، گروه دانشگاهي خبرگزاري مهر، با تعدادي از دست اندركاران انجمنهاي علمي گفتگوهايي كرده است تا ضمن اطلاع رساني درباره موقعيت و وضعيت انجمنهاي علمي ، راهكارهايي را نيزبراي رفع مشكلا ت از ميان گفته ها ي آنان كه حاصل جمع تجربه هاي شان است ، منعكس سازد .
گروه دانشگاهي خبرگزاري "مهر"، آماده دريافت آراي صاحبان نظر، انجمن هاي علمي و نهاد هاي سياستگذار، توليد كنند گان و مديران بخش هاي دولتي و خصوصي درباره اين موضوع است.


نظر شما