خبرگزاري مهر - گروه فرهنگ و ادب : مهدي مظفري ساوجي - شاعر و منتقد جوان ادبيات و مولف كتاب تحليلي - ادبي " شهد ، اما شوكران " گفت : غزلسرايان بعد از انقلاب به دو گروه تقسيم مي شوند : يكي غزل سراياني كه در فضا و شرايط سياسي واجتماعي قبل از انقلاب رشد كرده اند و به بعد از انقلاب رسيده اند. مثل سيمين بهبهاني ، حسين منزوي ، هوشنگ ابتهاج ، محمد علي بهمني و ... گروه ديگر غزل سراياني هستند كه با انقلاب متولد شده اند مانند سلمان هراتي ، قيصر امين پور ، علي رضا قزوه ، عبدالجبار كاكايي و ...

 




اين شاعر و منتقد جوان ادبيات درگفت و گو با خبرنگار فرهنگ و ادب مهر ، با بيان اين مطلب افزود :  درهر صورت نوع نگاه  اجتماعي و موضع گيري هاي اين دو گروه در مواجهه با جامعه و دردها و دغدغه هاي اجتماعي با هم فرق مي كند. اين دو گروه هر كدام در وضعيت و موقعيت خاصي متولد شده اند و رشد كرده اند؛ به همين دليل طبيعي است كه خواستگاه ها و خواسته هايشان به كلي با هم فرق كند حتي مغاير و متضاد هم باشد . اما اين كه بگوييم غزل اجتماعي بعد از انقلاب حول  چه محورهايي مي گردد فكر نمي كنم سوال درستي باشد. غزل اجتماعي نشانه هايي دارد كه هر چند تا حدي قابل تشخيص است اما قابل تقسيم  نيست. در يك جمله بايد گفت حول محور جامعه و دردها و دغدغه هاي اجتماعي .

مهدي مظفري ساوجي تصريح كرد : گاهي غزل هاي ما چند وجهي است . مثلا وسط يك غزل عاشقانه حافظ ابياتي وجود دارد كه كاملا اجتماعي است . درغزل امروز هم به ويژه در غزل هاي عاشقانه و بعضا رمانتيك مسائل و معضلات اجتماعي سر بيرون مي آورند ، البته طبيعي است كه در بعضي از غزلها به لحاظ اين كه به هر حال غزل هستند ناخودآگاه طرح و رنگي از عشق نيز جان گرفته باشد و ديده شود.


اين شاعر و منتقد ادبيات ياد آور شد : طبيعي است كه شعرفارسي درسير طبيعي خود به شعرنيمايي و درادامه به شعر سپيد رسيده است . شعر سپيد ، قابليت ها و ظرفيت هاي بسياري بالايي دارد كه بخش مهمي ازآنها هنوزكشف نشده  . مثلا شاملو زبان آركاييك را در بالاترين حد توانايي خود دراين شعر تجربه كرده است. زباني كه بن مايه هاي خود را ازمتون نثرقرن چهارم و پنجم ادبيات فارسي اخذ كرده است ، اما اين كه شاعران بعد از شاملو درارايه تجربه هاي شاعرانه ي خود در اين شعر تا چه اندازه موفق بوده اند را بهتراست از زبان دكتر شفيعي كدكني بشنويد . ايشان معتقد است كه شعر سپيد مشكل ترين نوع شعر است وازميان شاعران زيادي كه به سرودن شعر در اين قالب پرداخته اند كمتر شاعري توانسته است به جايگاه تثبت شده اي كه شاملو براي خود به دست آورده است دست يابد.

مظفري ساوجي :  بعد از انقلاب ،  شايد به جز مفتون اميني با مجموعه هايي مانند " سپيد خواني روز " ، " يك تاكستان احتمال " و " عصرانه در باغ  رصد خانه " و يكي دو شاعر موفق ديگر ، هنوزهم تجربه هاي چندان قابل تامل و اعتنايي درشعر سپيد  ارايه نشده است.

مظفري ساوجي در ادامه خاطرنشان ساخت : دكتر شفيعي كدكني در كتاب " ادوارشعرفارسي " اين نكته را ياد آورشده كه شعر منثور يا سپيد كه هنوز هم فقط و فقط در شاملو و كارهاي او قابل مطالعه است ، شعري است كه مي كوشد موسيقي بيروني شعر را به يك سو نهد و چندان از موسيقي معنوي و گاه موسيقي كناري كمك بگيرد كه ضعف خود را - از لحاظ نداشتن موسيقي بيروني - جبران كند؛ اما توفيق اين گونه شعر به جز در كارهاي درخشاني از احمد شاملو ، هنوز جاي ترديد است و در ميان اين همه شعربي وزن كه درمطبوعات و كتابهاي  شعرهر روز منتشر مي شود ، اثري كه از اين خصوصيت برخورداري چشم گيري داشته باشد، نديده ام. ( ادوار شعر فارسي ، ص 139). اين را هم من اضافه كنم كه بعد از انقلاب نيز شايد به جز مفتون اميني با مجموعه هايي مانند " سپيد خواني روز " ، " يك تاكستان احتمال " و " عصرانه در باغ  رصد خانه " و يكي دو شاعر موفق ديگر ، هنوزهم تجربه هاي چندان قابل تامل و اعتنايي درشعر سپيد  ارايه نشده است .

وي اضافه كرد : اين كه مي گويند شعر سپيد اجتماعي ما قوي ترازغزل اجتماعي امروز است ، طبيعي است و اگر جز اين بود جاي تاسف داشت .  همانطوركه در شعر قديم فارسي حافظ بزرگترين غزلسراي اجتماعي ما به حساب مي آيد و حتي مي توان او را بزرگترين شاعري دانست كه درادبيات فارسي تا اين حد به دردهاي و دغدغه هاي اجتماعي در شعرش توجه نشان داده ،  در دوره ي معاصر نيز شاملو تا حدي توانسته به اين جايگاه دست يابد .  


مظفري ساوجي در ارزيابي مجموعه شعرهاي بسياري كه درسطح كشور منتشر شده ، گفت : اگرشاعري قابل اعتنا واعتبارباشد ، خواه ناخواه آثارش با اقبال قشرعام و خاص جامعه مواجه مي شود . البته ممكن است شاعري قابل اعتنا واعتبار نباشد و شعرش با اقبال عام جامعه هم مواجه شود، اما هيچگاه اتفاق نيفتاده است كه شاعري قابل اعتنا و اعتبار باشد و شعرش با اقبال قشر خاص ادبي جامعه مواجه نشود. فكر نمي كنم مجموعه ي شعر قابل اعتنا واعتباري دريكصد سال اخيرايران منتشرشده باشد و آن را به هر صورتي كه شده تهيه نكرده باشم. علاوه برتماس هاي حضوري يا تلفني با شاعران ، كتابخانه هاي ملي ، مجلس و حوزه هنري نيز در تاليف و تدوين كتاب " شهد اما شوكران " من بسيار راهگشا بوده اند .

کد خبر 189439

شهر خبر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 4 + 14 =