مهمترين عارضه افزايش چربي خون ، افزايش خطر ابتلا به بيماري عروق كرونر قلب است

دكتر محمد حسن باستان حق در گفتگو با گروه علمي خبر گزاري "مهر" در باره چربي خون ، دلايل افزايش آن در برخي بيماران ، خطرات افزايش چربي خون ، انواع دارو هاي كاهنده آن و هدف از درمان و استراتژي درماني اين بيماري نظرات خود را بيان كرد .

 

 

متن  گفتگو ي دكتر باستان حق با خبرنگار پزشكي مهر بدين شرح است :
 منظور از افزايش چربي خون چيست ؟
افزايش چربي خون يا هيپر ليپيد مي عبارتست از بالا رفتن مقدار هر يك از اجزاي تشكيل دهنده چربي خون شامل كلسترول و تري گليسيريد از مقدار طبيعي آنها در خون ، كه در اثر علل اوليه ( ژنتيكي ) يا ثانويه ايجاد مي شود .

 دلايل افزايش چربي خون را بيان فرمائيد ?
علل افزايش چربي خون به دو گروه اوليه و ثانويه تقسيم مي شوند . در بيماران با علل اوليه يا ژنتيكي بيمار ژن معيوب را از پدر يا مادر خود به ارث مي برد . از علل ثانويه نيز مي توان به مواردي چون ديابت ، چاقي ، عدم تحرك ، مصرف الكل ، كشيدن سيگار ، كم كاري تيروئيد و دارو ها ( دارو هاي ضد فشار خون ، كورتيكواستروئيد ها و قرص هاي ضد بارداري ) اشاره كرد . 

آيا افزايش چربي خون انواع مختلفي دارد ؟
 بطور كلي مي توان چربي هاي  موجود در خون را به دو گروه كلي تري گليسيريد و كلسترول تقسيم كرد . بنابراين ، افزايش چربي خون نيز ، مي تواند به صورت افزايش تري گليسيريد يا كلسترول به تنهايي يا افزايش هر دوي آنها تظاهر پيدا كند . 

افزايش چربي خون چه خطراتي دارد ؟
مهمترين عارضه افزايش چربي خون ، افزايش خطر ابتلا به بيماري عروق كرونر قلب ( آنژين صدري و انفاركتوس قلبي ) است . اين عارضه ناشي از اثري است كه افزايش چربي خون مخصوصا افزايش كلسترول بر ديواره رگها مي گذارد و باعث تنگي آنها مي شود . مطالعات جديد نشان مي دهند كه افزايش چربي خون باعث افزايش خطر ابتلا به سكته مغزي نيز مي شود .  افزايش مقاومت بدن نسبت به انسولين ، باعث افزايش احتمال ابتلا به ديابت نيز مي شود . درمان به موقع و مناسب افزايش چربي خون نه تنها قادر است از تنگي عروق قلبي جلوگيري كند ، بلكه مي تواند جلوي پيشرفت آن را بگيرد و حتي باعث بهبود آن شود .     
                                                           
كلسترول موجود در خون معمولا به دو شكل وجود دارد . لطفا در اين زمينه توضيح دهيد .
 كلسترول خون به دو نوع كلسترول LDL  وHDL  تقسيم مي شود . افزايش كلسترول   LDL عامل به وجود آورنده بيماري هاي قلبي - عروقي و تصلب شرايين و كلسترول HDL داراي اثر محافظت كننده روي سيستم قلب و عروق است . 

افراد از چه سني بايد چربي خون خود را آزمايش كنند ؟ 
به طور كلي ،عموم افراد جامعه بايد از سن 20 سالگي نسبت به آزمايش چربي خون خود اقدام كنند واين آزمايش را در صورت نبود علل خطرزاي ابتلا به بيماري عروق قلبي هر 5 سال تكرار كنند . اطلاعاتي كه پس از كالبد شكافي افراد پس از مرگ بدست آمده است نشان مي دهد شروع تنگي عروق از انتهاي دوره نوجواني و ابتداي جواني است . همچنين امروزه مشخص شده است كه مقدار كلسترول خون  در سنين پايين ، تعيين كننده تنگي عروق كرونر در سالهاي بعد است . در صورتي كه فرد حد اقل يكي از عوامل خطر زاي ابتلا به بيماري هاي قلبي - عروقي شامل سن بالا ( مردان بيش از 45 سال و زنان بيش از 55 سال ) ، ديابت ، فشار خون بالا ، چاقي ، سيگاري بودن ، و سابقه خانوادگي بيماري هاي قلبي - عروقي را داشته باشند تعداد دفعات چربي خون نيز بيشتر مي شود .  

روش صحيح آزمايش چربي خون چگونه است ؟ 
به منظور حذف اثر چربي موجود در غذ ا ( كه بيشتر از نوع تري گليسيريد است ) بايد آزمايش چربي خون را پس از 12 تا 14 ساعت نا شتا بودن انجام داد . اين كار دقت آزمايش را بالا مي برد . 

در ميان اجزاي مختلف چربي خون ، LDL اهميت زيادي دارد . اين اهميت ناشي از چيست ؟ 
اهميت LDL ناشي از نقش آن در ايجاد تنگي عروق كرونر يا آترواسكلروز است . ذرات LDL قادرند تا با ايجاد يك فر آيند التهابي در ديواره رگها باعث ايجاد ضايعه اي شوند كه " پلاك آتروم " نام دارد . نزديك به 80 درصد انفاركتوس هاي قلبي ناشي از تشكيل لخته بر روي همين پلاك ها و انسداد رگ مربوط است . LDL بالا نه تنها سبب پيدايش پلاك هاي آترومي مي شود ، بلكه با ناپايدار كردن آنها و افزايش احتمال پارگي در سطح آنها ، شانس تشكيل لخته و انسداد رگ را نيز افزايش مي دهد .
در مقابل ، كلسترول HDL نقش محافظتي در برابر تصلب شرايين دارد و به همين علت كاهش دهنده خطر ابتلا به بيماري قلبي - عروقي است . 

اجزاي مختلف چربي خون يك فرد سالم در چه حدي بايد باشد تا چربي خون وي را طبيعي قلمداد كنيم ؟
 مقدار ايده آل هر كدام از چربي هاي خون در فرد سالم عبار تست از :  كلسترول كمتر از 200 ميلي گرم در د سي ليتر ، LDL كمتر از 130 ميلي گرم در دسي ليتر ، HDL بيشتر از 45 ميلي گرم در دسي ليتر و تري گليسيريد كمتر از 150 ميلي گرم در دسي ليتر .

براي كاهش LDL ، چه زماني بايداز رژيم غذايي و چه زماني بايد از دارو ها استفاده شود ؟ 
 درمان LDL بالاي خون با ورزش و رژيم غذايي به تنهايي يا همراه با مصرف دارو انجام مي پذيرد . تصميم به شروع درمان بستگي به وضعيت بيمار و مقدار LDL خون دارد . براي مثال ، يك فرد ديابتي با LDL سرم بالاي 140 ميلي گرم در دسي ليتر نيازمند دارو درماني است ، در حالي كه همين مقدار LDL در يك فرد چاق سيگاري با ورزش و رعايت رژيم غذايي كنترل مي شود .   رژيم غذايي مطلوب در بيماران مبتلا به افزايش چربي خون شامل كاهش كالري روزانه ، كم كردن مصرف چربي هاي اشباع شده و جايگزيني آنها با چربي هاي اشباع نشده ، مصرف لبنيات كم چرب ، ماهي و مرغ بدون پوست ، مصرف مقادير كافي فيبر هاي محلول موجود در سبزي ها ، حبوبات ، غلات ، ميوه ها و دانه هاي روغني ( بادام و گردو ) مي باشد . 
                                                                       


انواع دارو هاي كاهنده چربي هاي خون را معرفي فرمائيد ? 
دارو هاي پايين آورنده چربي خون را مي توان به دو دسته دارو هاي پايين آورنده كلسترول و دارو هاي پايين آورنده تري گليسيريد تقسيم كرد . در گروه اول دارو هاي استاتين مانند لوواستاتين و رزين هاي متصل شونده به نمك هاي صفراوي مانند كلسترامين قرار دارند و در گروه دوم داروهاي مشتق از اسيد فيبريك مانند جمفيبروزيل و نيكو تينيك اسيد قرار دارند .

 آيا استاتين ها داروي موثري براي كاهش كلسترول خون هستند ؟ 
اين دارو ها كه به طور اختصاصي جلوي ساخته شدن كلسترول در كبد را مي گيرند ، در حال حاضر ، داروي موثري براي پايين آوردن كلسترول تام و مخصوصا LDL خون هستند . اين داروها نه تنها قادرند از بيماري قلبي جلوگيري كنند ، بلكه باعث كاهش مرگ ومير ناشي از از عوارض - عروقي در بيمارن مصرف كننده مي شوند . مصرف اين داروها به تنهايي يا در صورت وجود همزمان كلسترول و تري گليسيريد بالاهمراه با داروهاي گروه هاي ديگر از جمله فيبرات ها ، با رعايت احتياطات لازم صورت مي پذ يرد . 

آيا استاتين ها را مي توان به عنوان دارويي براي پيشگيري از سكته قلبي به طور روزانه مصرف كرد ؟
 تحقيقات نشان داده اند كه مصرف روزانه دارو هاي استاتين به همراه رعايت رژيم غذايي در بيماراني كه كلسترول خون بالا دارند ، به طور چشمگيري خطر ابتلا به بيماري شد يد عروق قلبي را كم مي كند . همچنين در مطالعات ديگري نشان داده شده است كه دارو هاي استاتين قادرند از پيشرفت بيماري عروق قلبي جلوگيري كنند و حتي باعث برگشت و بهبود آن شوند . اين دارو ها در هر نوع پيشگيري اوليه و ثانويه از بيماري هاي عروق قلبي در بيماراني كه كلسترول بالا دارند بسيار موثر است . 
                                                                                    

هدف درمان ،  رساندن LDL خون به چه مقداري است ؟
مقاديرLDL  پس از درمان در بيماران مختلف ، متفاوت است . اگر بيماري كمتر از دو عامل خطر داشته باشد به كمتر از 160 ، اگر بيشتر از دو عامل خطر داشته باشد كمتر از 130 و اگر بيماري ديابت يا بيماري قلبي داشته باشد بايد LDLخون وي  به كمتر از 100 برسد . 

آيا پس از اينكه چربي خون به حالت طبيعي رسيد ، بايد كماكان داروهاي پايين آورنده چربي خون را ادامه داد ؟
به عنوان يك قاعده كلي، دارو درماني بيماران مبتلا به افزايش چربي خون بايد به طور مستمر ادامه پيدا كند ، مگر در مواقعي كه علت ثانويه  بالا رفتن چربي خون مانند كم كاري تيروئيد كاملا درمان شده باشد . البته بعد از رسيدن مقادير چربي خون به محدوده هدف، مقدار داروي معرفي بر اساس نياز بيمار كاهش مي يابد . 

در صورت طبيعي بودن كلسترول وLDL آياافزايش تري گليسيريد اهميت دارد و نياز مند درمان است ؟
بالا بودن تري گليسيريد به تنهايي به اندازه LDL بالا ، افزايش دهنده خطر ابتلا به بيماري عروق قلب نيست . البته همراهي تري گليسيريد بالاي خون باLDL يالا يا HDL پايين اين خطر را افزايش مي دهد . بنابراين ، در بيماراني كه تري گليسيريد خون آنها در حد متوسط بالاست ( كمتر از 500 ميلي گرم در دسي ليتر ) در صورتي كه هيچ گونه اختلال چربي ديگر يا عوامل خطر ابتلا به بيماري عروقي قلبي را نداشته باشند ، تنها به رعايت رژيم غذايي به خصوص روغن ماهي و نيز ورزش اكتفا مي شود . ولي در غير اين صورت درمان با دارو هاي فيبرات يا در صورت وجود LDL بالا اضافه كردن دارو هاي استاتين صورت مي گيرد . لازم به تذكر است كه بالا تر بودن تري گليسيريد به تنهايي بيشتراز 500 ميلي گرم در دسي ليتربه علت افزايش خطر ابتلا به التهاب لوزالمعده ( پانكراتيت ) نياز مند دارو درماني است .           

افراد مبتلا به افزايش چربي خون چه نكاتي را بايد رعايت كنند تا به عوارض اين بيماري دچار نشوند ؟
افزايش چربي خون معمولا فاقد علائم باليني است و بيماران بعد از پيدايش عوارض ناشي از آن ، از جمله بيماري هاي عروقي قلب متوجه بيماري مي شوند . از آنجاييكه افزايش چربي خون يكي از مهم ترين عوامل افزايش دهنده خطر ابتلا به بيماري عروق قلبي است ، تمام تلاش بيماران علاوه بر رعايت اصول درمان دارويي و غير دارويي ( ورزش و رژيم غذايي ) بايد برروي كاهش اين عوامل خطر باشد . كنترل قند خون در بيماران ديابتي ، كاهش وزن ، كنترل فشار خون و نيز ترك سيگار از جمله اين موارد هستند . همچنين بيماران بايد بطور مداوم (  حتي بعد از طبيعي شدن مقادير چربي خون ) هر6 تا 12 ماه يكبار ميزان چربي خون خود را بررسي كنند و  با پزشك خود در تماس باشند.  

کد خبر 22679

شهر خبر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 9 + 1 =