"هزار پنجره" دريچه‌اي رو به سوي فرداست

خبرگزاري مهر ـ گروه فرهنگ و هنر: موج اف ام، رديف 1/88. شبكه جوان. ظهرها 2 الي 5. پيچ راديو را اگر بچرخاني صداي آشنايي مي‌شنويي كه مي‌گويد: "هزار پنجره، دريچه‌اي رو به سوي فردا" و ... شايد بارها و بارها اين جمله را از زبان مهران دوستي از شنبه تا چهارشنبه در برنامه زنده "هزار پنجره" شنيده باشيد و روزهاي پنج‌شنبه و جمعه از زبان فاطمه صداقتي، آرزو جعفرپور و لاله اكبري. ما در يكي از روزهاي بهاري براي تهيه گزارش از برنامه زنده "هزار پنجره" سري به استوديو پخش اين برنامه زديم.

به گزارش خبرگزاري "مهر"، راديويي ها كساني هستند كه گاهي در طبقات ساختمان راديو گم شان مي كنيم، پشت ديوارهاي جام جم جايشان مي گذاريم و حتي فرصت تنفس مشترك با آنها را نداريم. اگر ما از احوال شان بي خبريم، اين چيزي از ارزش آنها كم نمي كند.

راديويي ها آدم هايي ساكت و بي ادعا هستند. آنها در اتاق هايي بي پنجره و ساكت كار مي كنند. نه اهل هياهو هستند و نه اهل نق زدن، حتي اگر هيچ وقت هم به چشم نيايند، ناراضي نيستند. فرقي نمي كند كجا باشند، مديرشان چه كسي باشد و ... كارشان بر هر چيزي رجحان دارد! خدا را شكر، پيوند بين راديويي ها و خانواده هايشان آن قدر محكم است كه مي توان به عنوان گنجي از آن ياد كرد.

البته اين سوال مطرح مي شود كه آيا با ورود رسانه هاي جديد و مدرن به سپهر رسانه اي، رسانه هاي قديمي و ضعيف محكوم به فنا هستند؟ در اين ميان سرنوشت راديو به عنوان يكي از رسانه هاي كهن و با سابقه تر چگونه رقم خواهد خورد؟ آيا با ورود رسانه هاي مدرن و پيشرفته اي چون ماهواره و اينترنت كه امكانات بسيار گسترده تري براي مخاطبان خود فراهم مي كنند و روز به روز بر خدمات و امكانات شان در جهت برآوردن اميال و نيازهاي مخاطبان افزوده مي شود، باز راديو مي تواند مشتريان ثابت و پر و پا قرصي چون گذشته داشته باشد؟ براي پاسخ به اين سوال و تهيه گزارش از برنامه زنده راديويي "هزار پنجره" در يكي از روزهاي بهاري سري به استوديو پخش زنده اين برنامه واقع در ساختمان شهداي راديو مي زنيم.

ساكت قدم به اتاق استوديو پخش جوان واقع در طبقه دوم اين ساختمان مي گذرم. بر خلاف انتظارم كه فكر مي كردم برنامه زنده مساوي است با سر و صداي زياد، اما آرامش اتاق انتظار و اتاق فرمان ذهنيتم را به هم مي زند. سمت راست اتاق انتظار منتهي به اتاقي كوچك مي شود كه دو نفر با دستگاه هايي كه در روبروشان قرار دارد مشغول ضبط تلفن شنوندگان هستند و جلوي اتاق انتظار، اتاق فرمان و بعد اتاق ضبط.

نمايي از پشت صحنه برنامه "هزار پنجره"

يدالله گودرزي سردبير و دانش صبح خيز تهيه كننده به همراه صدابردار تنها افرادي هستند كه در اتاق فرمان اند. داخل اتاق فرمان چند  دستگاه در خدمت پخش است. نام اين دستگاهها به نام سازنده آلماني است و نوارشان به صورت ريلي (آنالوگ). يعني نوارها براي پخش داخل اين دستگاه قرار مي گيرد، اگر نياز به ويرايش داشته باشد، تيغ زده و اشكالات گرفته مي شود و بعد فاصله ها را به هم مي چسبانند. دو دستگاه سي دي هم در اين اتاق براي پخش موسيقي قرار دارد. روي ميز صدا هم نوار آيتم هاي ضبط شده قرار دارد. روي هر يك از نوارها اطلاعات برنامه شامل نام برنامه، گزارشگر، تهيه كننده، تاريخ پخش، نام گروه و زمان نوشته شده است. به گفته يدالله گودرزي سردبير برنامه "هزار پنجره" نوارها بعد از آماده شدن به قسمت نظارت مي رود و بعد از تائيد بازشنوايي مي شود.

نگاهي به اتاق ضبط مي اندازم كه لاله اكبري گوينده مشغول گفتگوي مستقيم با يك مركز فرهنگي است. سردبير برنامه اشاره مي كند: "ما سه بخش خبري به مدت 120 ثانيه طراحي كرديم و اخبار در ساعت هاي 14:30، 15:30 و 16:30 پخش مي شود، حتي برخي از آيتم هاي اين برنامه به صورت مشاركتي تهيه مي شود. "هزار پنجره" با گرفتن آيتم هاي مشاركتي هزينه خود را جبران كند."

در حالي كه گوينده مشغول صحبت با شنوندگان است و موسيقي فضاي استوديو را دربر گرفته، فرصت را مغتنم مي شمرم و صحبتي با يدالله گودرزي سردبير برنامه "هزار پنجره" مي كنم.

وي در ارتباط با شكل گيري اين برنامه مي گويد: "ما از بهار 84 در فكر تهيه برنامه اي بوديم كه بتوانيم اوقات فراغت جوانان را در تابستان پركنيم. از سوي ديگر قصد داشتيم قالب اين برنامه MC باشد. MC  يكي از قالب هاي راديويي است كه معمولاً داراي آيتم هاي كوتاهي است كه قبلا ضبط شده. گوينده و موسيقي مثل نخ تسبيح اين آيتم ها را به هم ربط مي دهند. تاكنون برنامه هاي MC كه ارائه شده زياد موفق نبوده اند، چرا كه آيتم ها طولاني بود يا تحرك لازم را نداشت."

وي ادامه مي دهد: "ما بر اساس سه ويژگي آيتم هاي كوتاه، موسيقي پرتحرك و اجراي پرتحرك و تند، برنامه اي طراحي كرديم. اصلاحات لازم در اين برنامه انجام و برنامه از 11 تير ماه سال 84 متولد شد. البته ما قبل از برنامه "هزار پنجره" يك برنامه در ارتباط با ترانه هاي درخواستي داشتيم كه خيلي طرفدار داشت و جوانان فكر مي كردند اگر برنامه اي جاي اين برنامه بيايد، نمي تواند جايش را پر كند، ولي خوشبختانه برنامه با استقبال خوب شنوندگان روبرو شد. ما سعي كرديم فرم جديدي را در راديو تجربه كنيم، فرمي كه با استفاده از 60 درصد موسيقي و 40 درصد كلام بتواند نياز موسيقايي جوانان را تامين كند و هم طرح هايي كه قرار است گفته شود و جوانان بدانند، عنوان شود. گوينده اين برنامه از شنبه تا چهارشنبه مهران دوستي است و روزهاي پنج شنبه و جمعه هم فاطمه صداقتي و آرزو جعفرپور و لاله اكبري هستند. مهران دوستي با انرژي فراوان برنامه را اجرا مي كند. اطلاعات خوبي هم دارد. به مرور زمان آيتم هاي مختلف طراحي شد. "بگو مگو" يكي از آيتم ها است كه مشاغل مختلف را به صورت كوتاه معرفي مي كند."

وي مي افزايد: "دو آيتم جالب مسابقه داريم كه به صورت زنده اجرا مي شود. دو نفر شركت كننده دارد. هر آيتم 5 دقيقه است و ريتم تندي دارد. "عصر بخير دانشمند" آيتم ديگري است كه با دانشمندان جوان ايراني و خارجي گفتگو مي كند. "روايت شاهنامه فردوسي" آيتم زنده است كه خودم مي نويسم. اين برنامه روايت صميمي و امروزي با شاهنامه است و شنوندگان هم استقبال خوبي داشتند. آيتم ديگر "پنجره خبر" است. اخبار روزنامه ها را مي بينيم و با مديرمسئولان درباره تيترهاي مهم صحبت مي كنيم. "پنجره حوادث" آيتم ديگري است كه به اتفاقات خارج از محدوده ورزش مي پردازد. آيتم "بگو تا بگم" اختصاص به لطيفه هاي شنوندگان دارد كه توسط فرزاد حسني اجرا مي شود. اما بخش مهم برنامه استفاده از موسيقي هاي تند و باكلام است كه شنوندگان خيلي علاقمند هستند."

گودرزي با اشاره به اينكه تمام گروههاي شبكه راديو جوان مي توانند آيتم هاي توليدي خود را براي پخش از برنامه "هزار پنجره" بدهند، مي گويد: "گرچه اين برنامه براي گروه فرهنگ جوان است، اما همه گروههاي راديو جوان مي توانند در اين برنامه دخيل باشند. ما موضوعات مختلفي در اين جنگ قرار دهيم، چرا كه سه ساعت برنامه ادبي براي شنوندگان خسته كننده است. در مجموع آيتم ها را دوستان توليد مي كنند و نويسندگان گروه مي نويسند، اما مطالبي كه داخل پخش مطرح مي شود خودم مي نويسم. اين مطالب شامل جملات كوتاه، انفجاري و تحرك برانگيز است كه متناسب با لحن جوانان ايراني است. با توجه به اينكه جوانان روياپرداز هستند، راديو هم رسانه روياپردازي است. ما سعي مي كنيم تخيل جوانان را به كار بگيريم و با لحن آنها صحبت كنيم."

لاله اكبري گوينده برنامه "هزار پنجره"

گودرزي خاطرات جالبي از برنامه "هزار پنجره" به ياد دارد. او در حالي كه با يادآوري خاطرات خنده بر لبانش نقش مي بنند، اشاره مي كند: "همانطور كه اشاره كردم من قصه شاهنامه را در قالبي صميمي و ساده مي نوشتم. تا اينكه به مرگ افراسياب و كشته شدنش توسط كيخسرو رسيدم. متاسفانه خستگي مانع از نوشتن شدن مابقي اين روايت شد و من در حدود يك هفته اين روايت را ننوشتم. بعد از يك هفته از جاهاي مختلف با اين برنامه تماس مي گرفتند و اشاره مي كردند كه چرا اين روايت از برنامه حذف شده است، حتي مهران دوستي وقتي به شمال رفته بود به من گفت كه در روستا پيرمردها و جوانان از من خواستند كه از برنامه سازان برنامه "هزار پنجره" بپرسم كه چرا شاهنامه روايت نمي شود. در واقع اين استقبال انگيزه اي شد تا دوباره روايت شاهنامه را بنويسم."

وي درباره ارزيابي خود از جايگاه موسيقي در راديو مي گويد: "موسيقي مهمترين عنصر راديو است. البته بايد اشاره كنم كه راديوهاي خارجي به اين صورت كه ما برنامه سازي راديويي انجام مي دهيم، آنها برنامه سازي ندارند و بيشتر حجم برنامه موسيقي است. در برنامه "هزار پنجره" يا ديگر برنامه هايي كه من سردبيري آن را بر عهده داشتم و موسيقي محور برنامه بود چون "ترانه هاي درخواستي"، "دهكده موسيقي" و "آينه و آواز" از پرشنونده ترين برنامه ها بود، چون جوانان موسيقي را دوست دارند و به آن اهميت مي دهند. از سوي ديگر مسئولان راديو و صدا و سيما بايد دست ما را بازتر كنند تا موسيقي هايي را پخش كنيم كه ديگر شبكه هاي راديويي نمي توانند آن را پخش كنند، چرا كه شبكه راديويي جوان براي قشر جوانان است. در مجموع به نظر مي رسد كه ما را با شبكه هاي ديگر مقايسه مي كنند و دست ما را باز نمي گذارند. تجربه "هزار پنجره" نشان داده كه اجراي خوب مهران دوستي و ديگر گويندگان اين برنامه به همراه موسيقي شاد با جوانان ارتباط خوبي برقرار مي كند. به ياد دارم كه يك روز ترانه اي از فتحعلي اويسي و پسرش پخش كرديم. آقاي اويسي بعد از كلي تماس گرفتن با قسمت هاي مختلف راديو من را پيدا كردند و براي پخش اين ترانه تشكر كردند. اين نشان مي دهد كه هنرمندان هم شنونده برنامه هستند. از سوي ديگر اجراي گوينده خيلي مهم است، چرا كه اگر اطلاعات گوينده از شنونده كمتر باشد، انگيزه اي براي شنونده باقي نمي ماند كه بخواهد برنامه را دنبال كند."

وقتي با گودرزي در ارتباط با استرس برنامه زنده صحبت مي كنم، در حالي كه مي خندد، مي گويد: "كاملا درست است. من با استرس زاده شده ام و با آرامش نمي توانم زندگي كنم. هر آن منتظر چيزي هستم. در اين سال ها هم بيشتر برنامه زنده داشتم. البته اين استرس را دوست دارم. برنامه زنده حال هواي خودش دارد و مستقيم با شنونده ارتباط دارد، اما مشكلاتي هم داشتيم. به عنوان نمونه چيزي نبايد پخش مي شد، اما اين اتفاق افتاده و مديران تذكر دادند. برخي مواقع ممكن است حتي تا آستانه تعطيلي هم پيش برويم، ولي دوستان تحمل كردند. رسانه ما دولتي است. بنابراين بايد قواعدي را رعايت كنيم. دغدغه ما اين است كه موسيقي هايي جوانان دوست دارند، پخش كنيم. اين مساله باعث مي شود كه هميشه روي يك خط نازك حركت كنيم و هميشه اين ترس در وجودمان باشد كه چه زماني قرار است، بيفتيم."

دانش صبح خيز كه تهيه كننده روزهاي پنج شنبه تا شنبه برنامه "هزار پنجره" است درباره تفاوت تهيه كنندگي راديو با تلويزيون مي گويد: "به لحاظ اسمي، مثل هم هستند، اما در برنامه راديو تهيه كننده در كنار كار تهيه كارگرداني برنامه راديو را هم انجام مي دهد، ولي تهيه كننده در تلويزيون بخش اجرايي و پشتيباني كار را بر عهده دارد. من سه روز در هفته تهيه كنندگي برنامه "هزار پنجره" را بر عهده دارم و چهار روز نعمت الله رئوفي تهيه كننده است. البته كار تفكيك شده و با توجه به اينكه از لحاظ  قالب برنامه جنگ است، گروهها دست به دست هم دادند تا برنامه جذابي تهيه شود."

صبح خيز در ارتباط با مشكلات برنامه هاي زنده خاطرنشان مي كند: "مشكلات خيلي زياد است. هر يك از عوامل در جاي خودشان موثر هستند، اما زماني كه عوامل حرفه اي باشند در كنار هم مشكلات كمتر مي شود. جذابيت برنامه "هزار پنجره" به خاطر تنوع موسيقي است و ما تلاش مي كنيم از موسيقي هاي مختلف اصيل ايراني از نقاط مختلف كشوراستفاده كنيم. طبيعي است كه مشكلات زيادي براي پخش موسيقي داريم، چرا كه سلايق متفاوت است و راضي نگه داشتن شنوندگان كار مشكلي است. هدف اصلي ما پخش موسيقي سالم و درخور شنوندگان است. علاوه بر آن ما از موسيقي هاي مركز موسيقي صدا و سيما هم بهره مي بريم. ما ازموسيقي هاي محلي استان هاي مختلف چون خراسان، گيلان و جنوب استفاده مي كنيم. تاكيد ما بر حفظ هويت ملي و ايراني بودن است و اينكه آينه تمام مردم باشيم."

وي اشاره مي كند: "برنامه سازي در راديو هر روزش خاطره است و جذابيت دارد، به همين دليل اشتياق برنامه سازان كم مي شود. در حال حاضر آقاي رئوفي  60 تا 70 سالشان است، اما وقتي او را در اين جا مي بينيد كه همانند 20 تا 25 ساله اشتياق فراواني براي كار دارد و اين مساله به خاطره خوب ديروز برمي گردد."

دانش صبح خيز تهيه كننده برنامه "هزار پنجره"

لاله اكبري، گوينده با اشاره به اينكه اجراي برنامه "هزار پنجره" برايش لذت بخش است مي گويد: "اين برنامه جايگاه خودش را در ميان شنوندگان به دست آورده است. براي گوينده بهتر از اين نيست كه با گروهي حرفه اي كار كند. گويندگي اين برنامه جزو كارهاي خوب من در كارنامه ام است."

وي كه پانزده سال است در حرفه گويندگي مشغول است، در پاسخ به اين سئوال كه برنامه زنده براي گويندگان باسابقه هم استرس دارد يا نه مي گويد: "شايد در ابتدا استرس براي برنامه زنده "هزار پنجره" داشتم، اما وقتي كنار تيم حرفه اي اين برنامه قرار گرفتم، استرس از بين رفت. البته از شنبه تا چهارشنبه مهران دوستي برنامه را اجرا مي كند كه تبحر زيادي هم در گويندگي دارد و گوينده مطرحي است و من هم بايد خودم را مي رساندم. البته استرس هميشه در برنامه هاي زنده است، چرا كه اگر نباشد انسان نسبت به كار خود بي تفاوت است. استرس نه به معناي بار منفي كه وجودش انسان را در احاطه خود در آورد و نتواند كار خود را انجام دهد، بلكه به معناي بار مثبت است تا حواسش را بيشتر جمع كند. من از اين جهت هميشه استرس به معناي بار مثبت را در كارهاي زنده دارم و اصلا نگاه نمي كنم كه 15 سال است مشغول به كار گويندگي هستم. مهم اين است كه به كارم علاقه داشته باشم. در مجموع اين استرس شيرين همراه من است."

وي ارزيابي خود را از جايگاه گويندگان راديو چنين بيان مي كند: "من هم با شما موافقم و هم مخالف. در حال حاضر تعداد شبكه هاي راديو سراسري زياد است. تمام اين شبكه ها به نيروي انساني و گوينده نياز دارند. گويندگان هر شبكه تفكيك شده هستند. يعني هر گوينده اي در يك شبكه بايد كار كند، مسلماً نياز هر شبكه به گوينده زياد است و اين نياز باعث مي شود فيلتري كه براي گونيدگان بوده و تست ها در برخي از مواقع راحت تر باشد. البته ماندگاري گوينده در راديو به خودش برمي گردد كه صدا و تبحر خوبي در كار داشته باشد. البته گاهي پيش آمده كه گوينده خيلي راحت وارد شده، اما بعد از مدتي از كار دلزده شده و نتوانستند بمانند. مسلماً زمان مشخص مي كند كه گوينده اي ماندگار است يا نه."

وي با اشاره به اينكه بداهه در كار گوينده خيلي موثر است، مي گويد:" شرايط برنامه به ما اين اجازه را مي دهد كه بداهه بگويم يا نه. من بيشتر گوينده برنامه هاي اجتماعي هستم. بنابراين نسبت به موضوعات اجتماعي بايد آگاهي داشته باشم، چرا كه مواقعي پيش آمده كه شما مجبور مي شويد خارج از تكست اطلاعاتي را عنوان كنيم يا در برنامه زنده ممكن است موسيقي، گزارش و تلفن قطع شود يا تكست ها جا به جا شده باشد. البته اين اتفاقات خيلي كم پيش مي آيد، اما ممكن است كه پيش بيايد در اين مواقع گوينده بايد به اطلاعات خودش متكي باشيد."

کد خبر 325494

شهر خبر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 1 + 3 =