معيار ادبيات ملي زبان فارسي است

عبدالعلي دستغيب - نويسنده و منتقد ادبي گفت : دو مقوله محتوا و زبان ، محور ادبيات ملي به شمار مي روند . تا زماني كه به فارسي صحبت مي كنيم و كلمات فارسي را در آثار خود به كار مي بريم خواه ناخواه ادبيات ملي خلق كرده ايم .


اين نويسنده و منتقد ادبي درگفتگو با خبرنگار فرهنگ و ادب مهر ،  ضمن بيان اين مطلب ،  افزود : از هفت يا هشت هزار سال پيش كه انسانها در محيط هاي جغرافيايي به ويژه در كنار نهرها و مناطقي كه مواد غذايي يافت مي شد زندگي كردند ، به جهت موقعيت جغرافيايي و ارتباط هاي خانودگي و قومي به تدريج زيادتر شدند و ريشه دواندند و از همان زمان تكلم و زبان واحد  نضج گرفت  در اين زمان ، مفهومي به اسم زبان ملي يا بومي مشخصه اقوامي چون ايراني و هندي و ... شد .

عبدالعلي دستغيب ادامه داد :  اينان به دليل وابستگي هاي قومي و قبيله اي وجه مشتركي به نام " زبان " داشتند كه باعث پيوند آنان به يكديگر مي شد و هر قوم نيز خود را جزو آن مي دانست . بر همين اساس اقوام مختلفي كه از خزر و قفقاز و جاهاي مختلف وارد ايران شدند آداب و رسوم و زبان مشترك پيدا كردند. آنها كه به هند عزيمت كردند كلوني ديگري را تشكيل دادند و اگر چه با اقوام ايراني اشتراكاتي داشتند اما نقاط تمايزي هم داشتند.

اين منتقد ادبي تصريح كرد : به همين دليل است كه در ايران زبان اوستايي شكل مي گيرد و در هند ودايي و در ممالك ديگر زباني ديگر. بسياري از اين اقوام از بين رفتند و آنچه باقي گذاشتند در تمدن هاي ديگر جذب شد. اندك اندك اوضاع سياسي دنيا شكل منظم تري به خود گرفت و حدود و قصورها نيز فراوان شد. امپراطوري ها شكل گرفت، اديان پديد آمد و به طور كل جهان نظم خاصي را به خود ديد و زبان و تمدن هاي ملي و قومي صورت مستحكمي به خود گرفت.

مترجم " فرهنگ و تعهد " تصريح كرد: در ايران از ديرباز با همه آميزش هايي كه با ترك ها و اعراب و مغولان صورت گرفت باز هم خصيصه مشترك آداب و رسوم و زبان و باورها و ادبيات باقي ماند كه آن را ادبيات فارسي يا فرهنگ ايراني مي ناميم. بنابراين اين امر واقعيتي اجتماعي است كه در گذشته محدودتر و تغييراتي اندك داشت ولي بواسطه رشد رسانه ها وسيع تر شده و انتقال فرهنگي از ساير فرهنگ ها يا از فرهنگ خودي به ديگران را سريع تر انجام مي دهد.

دستغيب اضافه كرد: در قرون گذشته زبان فارسي با سعدي و حافظ و مولانا و نظامي و ... بر بسياري از مناطق اروپا تاثير گذارد و به همان نسبت نيز تاثير پذيرفت. با شيوع ارتباطات ما نيز فلسفه جديد، جامعه شناسي، روان شناسي و ... را از آنها اخذ كرديم و در اوج اين روند در عصر مشروطه الگوهاي غربي را مورد استفاده قرار داديم.

 اين منتقد ادبي اطلاق ادبيات ملي را اطلاقي صحيح برشمرد و گفت: اين ادبيات را تمدن جديد هم نمي تواند از بين ببرد بلكه آن را وسعت مي بخشد اما توقف پيشرفت فرهنگي يك جامعه آن را به يك مصرف كننده فرهنگي تبديل مي كند. ولي تا زماني كه معيار ادبيات ملي زبان فارسي است خللي در اين تعريف ايجاد نمي شود. مثلا اگر از الفاظ اتوبوس و ماشين استفاده كنيم لطمه اي به روح زبان وارد نمي آيد. آنچه مهم است اين كه فرهنگ و ادبيات ملي و قومي كه شاخصه اش زبان است و نه محتوا، رعايت شود.

عبدالعلي دستغيب تاكيد كرد: اين لغات و زبان است كه معيار ادبيات ملي است. چيزي به نام ادبيات جهاني نداريم و وقتي به زبان خودمان مي نويسيم در وهله اول ملي و قومي است و بعد جهاني مي شود. ويكتور هوگو براي ما فرانسوي است و سعدي و حافظ هم همين وضعيت را در خارج دارند. تنها نويسندگان ضعيف در ادبيات جهاني منحل مي شوند. وقتي آثار ارزشمند و متاخر صادق هدايت و ملك الشعراي بهار به زبان هاي دنيا ترجمه مي شود اين آثار شاخصه هاي فرهنگي خود را حفظ مي كنند.

مولف كتاب " هستي شناسي حافظ " ادامه داد: درست است كه انسان ها با يكديگر فرق مي كنند ولي انديشه و احساسات در آنها مشترك است. يك مادر ايراني كه از دوري فرزندش رنج مي برد با مادر فرانسوي احساساتي يكسان دارد. اينها به آبي مي ماند كه در ظرف هايي با رنگ و شكل هاي مختلف ريخته باشند.

وي افزود: عده اي در سالهاي اخير تلاش داشته اند تا اسطوره هاي يوناني را وارد ادبيات فارسي كنند ولي بايد توجه داشته باشيم كه مخاطب ما با آن ارتباط برقرار نمي كند و همچنان گرايش به زال و رستم و نمادهاي ايراني دارد. براي يك مسيحي تپه جلجتا و براي ما سياوش و امام حسين(ع) معنا دارد. رشد اينها در هر دوره مرتبط با ادبيات و روحيه آن ملت است و اين كه بخواهيم اسطوره اي يوناني را اينجايي كنيم شدني نيست.

دستغيب در پايان تصريح كرد: ادبيات ما ريشه فرهنگي و ديانتي خاصي دارد. ملت ايران همان گونه كه مسلمان است ايراني هم هست. بنابراين ادبيات ما در عين اين كه جنبه ديني دارد اما قهرمانان و پهلوانانش ايراني هستند و همچنان از ميكده و دير سخن مي گويند.

کد خبر 345821

شهر خبر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 1 + 1 =