به گزارش خبرگزاری مهر، متن پیش رو، سخنرانی حجت الاسلام رضا غلامی رئیس مرکز پژوهشهای علوم انسانی اسلامی صدرا در گردهمائی مجمع ناشران انقلاب اسلامی در حوزه هنری است است که از نظر می گذرد؛
بسم الله الرحمن الرحیم، الحمدلله رب العالمین، الصلاه والسلام علی رسول الله و علی آله الطیبین الطاهرین و لعنه الله علی اعدائهم اجمعین، امیرالمؤمنین امام علی(ع) میفرمایند: عَجِبتُ لِمَن یَنشُدُ ضالَّتَهُ و قَد اَضَلَّ نَفسَهُ فَلا یَطلُبُها۱. من در شگفت و حیرتم از کسی که چون چیزی از او گم میشود، در پی آن برآمده و دنبالش میگردد و در هر انجمنی از گمشده خود نشانی میپرسد، ولی نفس و تمام حقیقت خودش را گمکرده ولی در طلب و جستجوی آن، برنمیآید.
دوستان عزیز، مهمترین گرفتاری انسان معاصر و انسانی که در بطن و یا در کنار دنیای متجدد قرارگرفته، خود فراموشی و نادیده گرفتن عظمت و کرامتی است که خداوند از سر لطف برای نوع انسان در نظر گرفته است.
در واقع، انسانهایی که در عصر ما خودشان را اسیر و برده فرهنگ غرب کردهاند، توجه ندارند که تا چه حد قیمت خود را پایین آوردهاند، نمیدانند تا چه حد از ارزشهای خودشان کاستهاند و دلشان را به چه چیزهای پوچ و بیارزشی خوش کردهاند.
و باز چه زیبا فرمود امیرالمؤمنین علی(ع) که قیمَهُ کُلِّ امریٍ ما یُحسِنُه۲، یعنی ارزش هر انسانی وابسته به آن چیزی است که او آن را دوست میدارد، یا برایش ارزش قائل است. سید رضی رحمهالله علیه میگوید، این فرمایش امام علی(ع) جمله بیبدیلی است که حکمتی هم سنگ و همتای آن نیست و نمیتوان برای آن بهایی تعیین کرد.
قیمَهُ کُلِّ امریٍ ما یُحسِنُه؛ ببینید انسانها امروز به چه چیزهایی دلخوش کردهاند، به چه چیزهایی در زندگی خودشان ارزش دادهاند، قیمت آنها، بهاندازه همانهاست.
دقت بفرمایید، بنا به فرمایش امام علی(ع)، اساساً پیامبران الهی و بهطور خاص پیامبر اسلام(ص) آمده است تا با ایجاد یک شورش و انقلاب درونی، دفینههای عقلی موجود در انسانها را از درون انسان استخراج کند. لِیَثیروا لَهُم دَفائِنَ العُقول؛ شعار اصلی اسلام ناب و انقلاب اسلامی این است.
پیامبر اکرم(ص) میفرمایند النّاسُ کَمعادِنِ الذهب والفضّه. مردم مثل معدن طلا و نقره هستند، اما طلا و نقرۀ معدن را تا استخراج نکنی، ارزشی به وجود نمیآورد. اسلام آمده تا با یک انقلاب درونی، دفینههای عقلی (یعنی همان طلا و نقره) را از درون انسان استخراج کند. برای چه؟ برای اینکه انسانها به کمک عقل و تفکر سالم، ارزش والای خودشان را بشناسند و قیمت خودشان را بهاندازه آنچه حیوانات با آن سرگرماند پایین نیاورند.
پیامبر گرامی اسلام(ص) میفرمایند: اندیشیدن، حیاتبخش دلِ شخص با بصیرت است؛ همانگونه که شخصِ چراغ به دست، در تاریکیها در پرتو نور راه میرود۳. پس اسلام آمده تا انسان را بیدار کند، به خودش بیاورد.
آغاز پدید آمدن فتنهها، هواپرستی و بدعتگذاری در احکام آسمانی است
حالا عرض بنده این است که فقط این انسان به مثابه فرد نیست که باید بیدار شود و به خودش بیاید، جامعه هم که از نظر ما دارای هویت و روح نیمهمستقل است نیز باید بیدار شود. جامعه نباید ارزشهای والای خودش را فراموش کند. به ویژه جامعه ما که برای رسیدن به این نقطه، تا حالا بهای سنگینی را داده است. به سادگی به اینجا نرسیده است. چقدر مجاهدت، چقدر ایثار و ازخودگذشتگی، چقدر شهید. ملت ایران بهسادگی به جایگاه امروز خود که جایگاه استقلال و عزت است نرسیده است. این خیلی مهم است که جامعه ما ملتفت عوامفریبیها باشد. ملتفت قلب واقعیتها و تحریفگریها باشد. ملتفت دروغ سازی ها و سیاه نمایی ها باشد. ملتفت ترور شخصیتهای دلسوز و متعهد کشور باشد. ملتفت حرکت تبدیل دشمن به دوست باشد. ملتفت تعریف غلط منافع ملی باشد. ملتفت جریان ایجاد مستی، لمسی و ناهوشیاری سیاسی و فرهنگی در جامعه باشد. از همه مهمتر، ملتفت فتنههای نو به نو و رنگبهرنگ باشد.
امام علی(ع) میفرمایند: آغاز پدید آمدن فتنهها، هواپرستی و بدعتگذاری در احکام آسمانی است. اگر باطل با حق مخلوط نمیشد، حق بر حق جویان پوشیده نمیماند، اما قسمتی از حق و قسمتی از باطل را میگیرند و باهم درمیآمیزند؛ اینجاست که شیطان بر دوستان خود چیره میشود و فقط آنان که مشمول لطف پروردگارند، نجات مییابند.
و لَولا فضلُ الله علیکم و رحمته لا تَّبَعتُم الشیطانَ الاّ قلیلاً ۴. در بعضی تفاسیر گفتهشده منظور از فضلالله، امام معصوم(ع) است؛ و در غیاب امام معصوم، طبعاً نایب صالح امام معصوم این نقش را میتواند داشته باشد. یعنی خداوند از طریق معصوم و نایب معصوم فضل خودش را شامل انسان میکند، تا اکثر آنها بهویژه در فتنهها گمراه نشوند.
خُب، حالا کی میتوان از امام معصوم و نایب امام(ع) برای نجات بهره برد؟ زمانی که گوش به فرمان امام باشیم، از او عقب نیفتیم، از او جلو نزنیم، شانه به شانه امام حرکت کنیم. وقتی امام از ما صریح و غیرصریح، مستقیم و غیرمستقیم یاری میخواهد، یاریاش کنیم و مصداق این جمله گوهربار امیرالمؤمنین علی(ع) نشویم که هر کس بهوقت یاری رهبرش در خواب باشد، زیر لگد دشمنش بیدار میشود۵ [البته بعضیها آنقدر خوابشان سنگین است که زیر لگد دشمن جان میدهند و اساساً بیدار نمیشوند.]
رسالت امروز ما، بیدارسازی و هوشیارسازی فرد و جامعه است
دوستان گرامی، عرض من این است، ما که توفیق الهی نصیبمان شده و جزء اصحاب فکر و فرهنگ هستیم، بدانیم چه رسالت سنگینی بر عهده داریم. رسالت امروز ما، بیدارسازی و هوشیارسازی فرد و جامعه است. آگاهسازی مردم از واقعیتها و حقایق و افشا کردن جریان فریب و خدعه است. البته همه این کارها باید بامتانت، بافکر و با نهایت هوشمندی انجام شود. نباید این وظایف را ساده گرفت و با آن سطحی و ویترینی برخورد کرد.
در تفسیر مجمعالبیان از نبی مکرم اسلام(ص) نقل شده که فرمودند: هرکس مردم را به هدایت دعوت کند و از او پیروی کنند، در برابر اجر هدایت یافتگان، پاداش به او داده میشود، بیآنکه از اجر آنها چیزی کاسته شود و هرکس مردم را به گمراهی و بدعت دعوت کند و از او پیروی کنند، هر گناهی که گمراهان در اثر پیروی او مرتکب شوند، در نامه عمل او هم ثبت میشود، بیآنکه از گناه آنان چیزی کاسته شود. حال اگر توفیقی در این زمینه نصیب ما شود و کسی را هدایت کنیم، ارزش الهی آن قابلمحاسبه نیست.
البته در اینجا تذکار دیگری هم وجود دارد، اگر کار ما خدای ناکرده موجب ضلالت و گمراهی مردم شد، این برای ما بهای سنگینی را به دنبال خواهد داشت. حال توجه کنیم، همه جا کمک به گمراهی مردم، عالمانه و عامدانه نیست؛ گاهی اوقات، مجموعههای فرهنگی از سر ناشیگری و ناهوشیاری، امکانات خودشان را در اختیار کسانی قرار میدهند که هدف پنهان آنها خارج کردن مردم و جامعه از مسیر حق است که همه ما باید متوجه این قضایا باشیم. به بیان دیگر، کولی به دشمن ندهیم و خودمان را وسیله رسیدن دشمن به اهداف پلیدش نسازیم.
به هر حال بسیار خوشحالم که توفیق شد دقایقی در خدمتتان باشیم. منِ کمترین، از اینکه شاهد رشد سریع نهال مجمع ناشران انقلاب اسلامی هستم خوشحالم و خدا را شکر میکنم. این مجمع در همین چند سالی که متولدشده به نحو کاملاً محسوس برکات زیادی برای جامعه نشر متعهد و انقلابی داشته است؛ به هویت دار شدن نیروهای انقلاب در عرصه نشر، به هماهنگ و منسجم شدن آنها، به تجسمبخشی به نشر انقلاب، به پیدا کردن هدفهای درست و اولویتها و به رفع بعضی نیازهای اساسی حقیقتاً کمک کرده و از خداوند متعال مسألت داریم، این تلاشهای خالصانه شما عزیزان، اعضاء مجمع را موجب رضایت قلب نازنین ولیالله الاعظم(ارواحنا لمقدمه الفداه) و نایب بر حقش مقام معظم رهبری بگرداند.
.............................................
پینوشت:
- غرر و درر، ج۴، ص ۳۴۰
- نهج البلاغه، حکمت ۸۱
- کافی، ج۲، ص۵۹۹
- سوره نساء آیه ۸۳
- غررالحکم، ص۴۲۲
نظر شما