سینماگران جشنواره فیلم فجر را دوست دارند

هر چند کمبود امکانات و نبود برنامه‌ریزی دقیق و طولانی‌مدت بخشی از دلایل ازدحام تولید فیلم نزدیک برگزاری جشنواره فجر محسوب می‌شود، اما به نظر می‌رسد علاقه سینماگران به حضور در این مراسم سینمایی مهمترین دلیل تلاش فیلمسازان است.

به گزارش خبرنگار مهر، شرایطی که جشنواره فیلم فجر طی چند سال گذشته در عرصه سینمای کشور به وجود آورده است، نوعی هیجان در فیلمسازان کشور ایجاد می کند تا خود را برای حضور در مهمترین جشنواره فیلم کشور آماده کنند. این مسئله در حالی اتفاق می افتد که بسیاری از فیلمسازان برای رساندن فیلم خود دچار زحمت می شوند و به طور شبانه روزی باید کار کنند تا اثر مراحل مختلف فنی را پشت سر بگذارد.

محمدمهدی حیدریان، معاون هنری فرهنگستان هنر در این باره معتقد است: "مهمترین دلیلی که باعث می‌شود سینماگران تلاش کنند فیلم‌شان در جشنواره فجر حاضر باشد، اهمیت و اعتبار این جشنواره است. جشنواره فیلم فجر محلی برای بحث در مورد آثار به نمایش درآمده در کنار هم ایجاد می کند. همچنین شرایط جهت دهی برنامه ریزان فرهنگی و سینمایی را به وجود می آورد تا به مواردی بپردازند که به نظر آنها مورد غفلت قرار گرفته یا نیازمند توجه بیشتر است. اتفاق مهم دیگری که در جشنواره فجر رخ می دهد، به نمایش درآمدن تمام ژانرهای سینمایی کنار یکدیگر و ایجاد امکان بررسی و برنامه ریزی برای تولید و اکران فیلم در کشور است."

عبداله اسفندیاری که اکنون مدیر بخش معناگرای فارابی است در این زمینه اعتقاد دارد"سینماگران با اینکه می توانند فیلم را بعد از جشنواره به اتمام برسانند و در موقعیت مناسبی اکران کنند، ترجیح می دهند در جشنواره حضور داشته باشند. این مطلب نشاندهنده اهمیت جشنواره فجر است. فیلمسازان ساخته های جدید خود را در شرایط مقایسه با تولیدات سالانه سینمای ایران قرار می دهند تا سطح کیفی آثارشان سنجیده شود.جشنواره فجر به صورت نسبی توانسته در جریان سازی سینمای ایران موثر عمل کند. جشنواره فجر در حقیقت جشن خرمن سینمای ایران است. به عبارت دیگر، کارنامه عرصه فیلمسازی ایران در این جشنواره بررسی و نقاط ضعف و قوت آن شناسایی می شود. برگزاری جشنواره فجر در بهبود کیفیت تولیدات سینما اثرگذار بوده است."

تعدادی دیگر از فیلمسازان مشکل برنامه ریزی را دلیل اصلی ازدحام تولید نزدیک برگزاری جشنواره است. این مشکل بسیار فراگیر و گریبانگیر فیلمسازان در طول سال محسوب می شود و مسئله تازه است. ولی بدون تردید وقتی تعداد فیلمهای مشغول فعالیت و آماده سازی چند برابر استودیوها و لابراتوارهای تولید هستند، ازدحام و شلوغی چند برابر می شود و همه عوامل تولید باید دشواری زیادی را تحمل کنند.

ابراهیم شیبانی نویسنده و کارگردان سینما می گوید: "مهمترین مشکل نبود امکانات کافی به خصوص دوربین و سایر لوازم تولید است. دریافت و اجاره وسایل تولید روندی طولانی و زمان بر دارد. علاوه بر اینکه حدود 90 درصد فیلمسازان در تابستان کار نمی کنند و پائیز فصل تولید کارگردان های ایرانی است. این مسئله موجب می شود به طور همزمان 20 پروژه در مدت زمان کوتاه کلید بخورند و تداخل در هنگام ساخت فیلم و استفاده از امکانات به وجود بیاورند. با نزدیک شدن زمان برگزاری جشنواره فیلم فجر این ازدحام و شلوغی چشمگیرتر می شود. چون تمامی فیلم هایی که تولید خود را از اوایل پائیز آغاز کرده اند، در تلاشند تا هم فیلم شان فصل را از دست ندهد و هم اینکه امکان حضور در جشنواره را پیدا کند."

اسماعیل براری دیگر فیلمساز کشور اعتقاد دارد: "بودجه، تسهیلات و امکانات ساخت فیلم با تاخیر زیاد در اختیار سازندگان آثار سینمایی قرار می‌گیرد و اصولا" در کشور ما برنامه‌ریزی بلندمدت برای مدیران اهمیت چندانی ندارد. شرایط تصویب و اعطای بودجه سینما این موضوع را نمایان می کند. وقتی برنامه ریزی در بخش بودجه و سپس تقسیم بندی تسهیلات و نوبت گذاری برای دریافت امکانات در عرصه سینمای کشور شش ماه به طول می انجامد، بسیار طبیعی خواهد بود که مرحله تولید نیمه دوم سال آغاز شود و نزدیک شدن زمان برگزاری جشنواره فیلم فجر شرایط را دشوارتر و پیچیده تر می کند. چون همه فیلمسازان ایرانی علاقمندند فیلمشان نخستین اکران خود را در جشنواره داشته باشد تا بهتر دیده شود."

بیژن امکانیان به عنوان یکی از تهیه کنندگان سینما بر این باور است: "این مسئله بیش از آنکه شتابی واقعی و درست باشد حاصل تفکر و فشارهای روانی نزدیک شدن به جشنواره فجر است. با توجه به محدودیت در زیر ساختهای تولید به خصوص لابراتوارها و امکانات تکنیکی و فنی، شتاب و عجله فیلمسازان برای آماده کردن فیلمشان نزدیک به زمان برگزاری جشنواره امری طبیعی است. البته از علاقمندی فیلمسازان برای حضور در جشنواره و دیده شدن فیلمهایشان نیز نباید به سادگی عبور کرد."

مشکل کمبود امکانات به اندازه در سینمای ایران رایج است که فیلمسازان به آن عادت کرده اند و به عنوان بخشی از شرایط تولید فرا روی خود قرار می دهند. مسئله اصلی در این است که سینماگران در جهت تولید برنامه ریزی دقیق و حساب شده ای ندارند و همه چیز بر اساس شرایط شکل می گیرد. یعنی بسیاری از فیلمسازان با توجه به امکانات شخصی خود اقدام به تولید می کنند. در حالی که باید شرایط روز را مد نظر قرار بدهند.

جواد اردکانی درباره دلیل فشردگی و شتاب آماده سازی فیلم ها برای حضور در جشنواره فجر گفته است: "مهمترین دلیل نداشتن برنامه ریزی دقیق و حساب شده از سوی فیلمسازان است.عوامل و دست اندرکاران سینما شش ماه نخست سال را بیکارند و در شش ماه دوم به اندازه ای فعالیت می کنند که دچار مشکل می شوند. اگر فیلم ها با فاصله کوتاه از دریافت مجوز ساخت مراحل تولید را آغاز کنند، بخش های مختلف تولید در طول سال به شکل قابل قبولی پراکنده و به این طریق جلوی ازدحام گرفته می شود. به نظر من، بهترین راه حل برای بالا بردن سطح کیفی تولید و جشنواره و جلوگیری از به هدر رفتن هزینه ها، تقویت برنامه ریزی تولید است."
 
محمدمهدی دادگو تهیه کننده باسابقه سینمای ایران معتقد است: "به نظر می‌رسد مهمترین مشکل تاخیر تولید است که در سینماگران تبدیل به عادت شده است. همیشه در آستانه برگزاری جشنواره شاهد تراکم کاری استودیوها و گروههای فیلمسازی بوده ایم. این مسئله حتی در مورد  فیلم هایی که چند ماه قبل مرحله فیلمبرداری را به اتمام رسانده اند نیز دیده می شود. آغاز مراحل آماده سازی فیلم ها همزمان با نزدیک شدن برگزاری جشنواره فجر تبدیل به یک نوع عادت و رسم در ذات سینمای ایران شده است."

مجید مسچی  مدیر عامل موسسه سینما شهر، در این خصوص توضیح داد: "در حال حاضر شیوه اکران عمومی فیلم‌های سینمایی به گونه‌ای است که روی حضور آثار ایرانی در جشنواره فیلم فجر تاثیر جدی می‌گذارد. در حالی که پیش از این جشنواره بر اکران تاثیرگذار بود. در حال حاضر، هر فیلمی بدون پیش شرط حضور در جشنواره امکان نمایش و اکران دارد. در حالی که قبلاً اینگونه نبود و جشنواره سدی برای نمایش فیلم ها محسوب می شد. اعمال این شیوه ممکن است باعث غیبت برخی آثار شاخص در جشنواره فجر شود که به همین منظور باید قانون جشنواره به نحوی تغییر کند که امکان حضور فیلم های اکران شده در طول سال را فراهم سازد. این موضوع روی کاهش شلوغی تولید پیش از جشنواره تاثیر زیادی می گذارد. چون هم فیلم های اکران شده و هم آثار تازه تولید امکان حضور در بخش مسابقه را دارند."

با همه این توضیحات و طرح مسایل مختلف به نظر می رسد، مهمترین دلیلی که باعث می شود فیلمسازان برای رسیدن به جشنواره تلاش می کنند، اعتباری است که دستاندرکاران سینمای ایران برای جشنواره فیلم فجر قائلند. چون جشنواره به ارایه مناسب، دیده شدن، تبلیغ و دریافت نظرات کارشناسان و منتقدان عرصه سینما کمک زیادی می کند. یعنی یک فیلمساز با حضور در جشنواره بخشی از اعتبار و حتی فروش فیلم خود را تضمین می کند. بنابراین تمام تلاش خود را صرف می کند تا فیلم به جشنواره برسد.

حبیب اسماعیلی  تهیه کننده سینما در این مورد می گوید: "جشنواره ها شرایط نمایش و دیده شدن فیلم ها را فراهم می آورند و محیط مناسبی برای بیان آرا و عقاید مختلف در مورد آثار جدید ایجاد می کنند.همچنین جشنواره باعث ایجاد تنوع در ساختار فیلم ها می شود. البته برخی فیلمسازان با شتاب بی مورد سعی می کنند فیلمشان را به جشنواره برسانند و به همین خاطر درگیر یک ماراتن نفس گیر می شوند که به خاطر شلوغی استودیوها به وجود می آید. بعد از برگزاری جشنواره هم با توجه به اینکه در کارشان شتاب وجود داشته است، مجبور به دوباره کاری در زمینه مراحل فنی با صرف هزینه های زیاد می شوند."

محمدرضا اعلامی راجع به این موضوع توضیح داد: "سینماگران در طول سال با آرامش کار می‌کنند و با نزدیکی زمان برگزاری جشنواره فیلم فجر در فصل زمستان، دچار تب جشنواره می‌شوند و برای رساندن فیلم تلاش می‌کنند. سینماگران عادت کرده اند اول فیلم خود را در جشنواره به نمایش دربیاورند. البته جشنواره برای کارگردان ها محل بسیار مناسب تبلیغ پیش از اکران محسوب می شود. مسئله نبود برنامه ریزی فیلمسازان در زمینه شلوغی استودیوهای صدا و تدوین نزدیک برگزاری جشنواره نیز موثر است. چون فیلمسازی که بهار کار خود را شروع کرده، به اندازه ای با طمانینه به تولید ادامه می دهد که بخشی از کارهای آماده سازی فیلم تا پائیز ادامه می یابد. کارگردانی هم که کارش را پائیز شروع کرده است، می خواهد فصل را از دست ندهد و به جشنواره برسد."

سیروس تسلیمی درباره دلیل شتاب فیلمسازان برای رساندن آثارشان به جشنواره گفت: " یکی از دلایلی حضور فیلمسازان در جشنواره فجر ارزیابی و محکی است که نمایش جشنواره‌ای در اختیار آنها قرار می‌دهد. بخشی از عجله فیلمسازان این است که حضور در جشنواره را دلیلی برای دریافت پروانه نمایش تلقی می کنند. هر چند در سال های گذشته خلاف این موضوع هم دیده شده است، اما پیش فرض فیلمسازان برای دریافت سریعتر مجوز انگیزه ای بزرگ برای آنها ایجاد می کند."

ابراهیم وحیدزاده در این زمینه می گوید: "برای تمامی فیلمسازان اهمیت دارد که در جشنواره فیلم فجر اثرشان در کنار دیگر آثار سینمای ایران مورد قضاوت قرار بگیرد. بسیاری از فیلمسازانی که در جشنواره حضور داشته اند از امکانات تبلیغی حضور فیلمشان در این مراسم سینمایی استفاده کرده اند. در کنار این مسئله یک رقابت سالم میان تولیدات سینمای ایران شکل می گیرد و باعث ایجاد انگیزه و تحرک در میان فیلمسازان می شود تا در یک مقطع زمانی مشخص و محدود فیلمشان با سایر تولیدات یکساله سینمای ایران مورد ارزیابی قرار بگیرد."
 
حمید دهقان پور استاد دانشگاه و منتقد فیلم بر این باور است: "جشنواره محل مناسبی  برای انعکاس نظرات کارشناسان و منتقدان در مورد ساختار فیلمها است. از سوی دیگر، برخی از فیلمسازان ایرانی بر این اعتقادند که نمایش اثرشان در جشنواره باعث به وجود آمدن امتیازات خاصی برای آنها می شود."

البته برخی از فیلمسازان نظر دیگری دارند و شیوه برگزاری جشنواره فجر طی سالهای گذشته را با مشکل ارزیابی می کنند. سعید حاجی میری در همین زمینه به خبرنگار مهر گفته است: "در حالی که قرار بود جشنواره به بالندگی سینمای ایران کمک کند، اکنون در موقعیتی قرار گرفته است که تمام سینمای ایران در جهت بالندگی جشنواره پیش می رود. در حال حاضر سینماگران برای حضور در جشنواره به دو گروه تبدیل شده اند،  گروهی که در جهت حضور در جشنواره تلاش می کنند و گروهی دیگر که به برگزاری آن اهمیت نمی دهند."

وی خاطر نشان کرد: "برخی از فیلم ها برای مخاطبان ساخته نمی شوند و همه تلاش سازندگان آن در جهتی است که اثرشان در جشنواره مورد توجه قرار بگیرد. از این منظر جشنواره تبدیل به نمایشگاه فیلمهایی شده است  که یا خارجی ها آن را ببینند و برای حضور در جشنواره هایشان انتخاب کنند و یا چون از اکران عمومی در داخل نا امیدند از مهجور ماندن فیلم خود پرهیز کنند. اما بیشتر  فیلمهایی که با رویکرد اقتصادی و صنعتی  ساخته می شوند کاری به جشنواره ندارند و به طور عمد ساخت فیلمشان را تا زمان برگزاری جشنواره به تعویق می اندازند تا اثرشان به جشنواره نرسد و یا آنکه خیلی زودتر آماده نمایش شود تا مجبور به شرکت در جشنواره نباشند. بنابراین از نظر من، جشنواره فیلم فجر دیگر آینه تمام نمای سینمای ایران نیست."

این تهیه کننده سینمای ایران خاطر نشان ساخت: "جشنواره فیلم فجر بدون اینکه حقی داشته باشد، برای سینمای ایران تکلیف تعیین می کند. این امرباعث تنش می شود. برگزارکنندگان جشنواره با فرض اینکه موضوع فیلمی مطابق میل مدیران است از آن حمایت و آن را به عنوان فیلم برتر معرفی می کنند، درحالی که این نوع آثاربه لحاظ هنری و ساختار دارای نقاط ضعف بودند. البته طرح این مسایل به منزله تخطئه جشنواره نیست؛ بلکه تاکید بر این نکته است که علیرغم تمامی تلاشهای صادقانه مسئولان امر از آنجا که بازنگری ریشه ای در تعریف این جشنواره نشده است، حاصل کار در عمل مشکلات اقتصادی و ساختاری سینمای ایران را بیشتر می کند."

مدیران و دست اندرکاران برگزاری جشنواره فیلم فجر باید به حاصل تلاش و عملکرد این جشنواره طی سالهای گذشته به شکلی عمیق و کارشناسانه نگاه کنند تا دلایل شلوغی تولید نزدیک جشنواره را شناسایی نمایند. باید توجه داشت کیفیت فیلم ها و شیوه رسیدن آنها به جشنواره، تاثیر مستقیمی بر اکران و دیده شدن آثار دارد. از سوی دیگر، چون دست اندرکاران برگزاری جشنواره در اصل همان مدیران و سیاستگذاران سینمای ایران هستند، با اصلاح این موضوع به راحتی می توانند به رشد سینمای ایران کمک کنند.

کد خبر 431980

شهر خبر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 2 + 0 =