استعفای مهره محوری تیم اشرف غنی؛ پروژه تضعیف و فروپاشی دولت کابل؟

استعفای اتمر ضربه شدیدی به تیم امنیتی اشرف غنی محسوب می شود و بی تردید در آستانه انتخابات پارلمانی و نیز انتخابات ریاست جمهوری سال آینده افغانستان، تیم سیاسی و قومی غنی را تضعیف خواهد کرد.

 خبرگزاری مهر، گروه بین الملل-بنفشه اسماعیلی: «حنیف اتمر» مشاور امنیت ملی افغانستان روز گذشته استعفا داد، رئیس جمهوری افغانستان بلافاصله با پذیرش این استعفا «حمد الله محب» سفیر افغانستان در واشنگتن را جایگزین وی کرد. اتمر دلایل استعفای خود را اختلافات جدی با سیاست‌ها و روش‌های سطح رهبری دولت در عرصه حفظ و تحکیم وحدت و اجماع ملی، تامین صلح و امنیت، مدیریت سیاسی و امور انتخابات،  دولتداری خوب و تحکیم روابط منطقه ای و بین‌المللی افغانستان در ماه‌های اخیر اعلام کرده است.

بی هیچ اغراقی، حنیف اتمر، مغز متفکر تیم امنیتی اشرف غنی از آغاز دولت وحدت ملی افغانستان تاکنون بوده است. از زمانی که یک روز پس از آغاز به کار دولت کنونی، با امضای وی بن بست طولانی در انعقاد پیمان امنیتی میان کابل و واشنگتن شکسته شد تا تبعید ژنرال «دوستم» معان اول ریاست جمهوری افغانستان و تقویت و توسعه پروژه داعش در افغانستان، اتمر همواره در محور تصمیم ها و انتقادها قرار داشته است.

وی بعد از انتخابات سال ۲۰۱۴ به عنوان مشاور امنیت ملی اشرف غنی منصوب شد و موافقتنامه امنیتی میان افغانستان و آمریکا را امضا کرد از حنیف اتمر به عنوان مهره محوری تیم قومی و امنیتی اشرف غنی یاد می شود. وی که با امضای سریع پیمان بحث برانگیز امنیتی با آمریکا، بن بست طولانی میان افغانستان و آمریکا بر سر امضای این پیمان را شکست، همواره در متن و محور تحولات امنیتی افغانستان قرار داشته است.

این در حالی است که وی به جهت شغل و موقعیت انتصابی اش در کابینه امنیتی اشرف غنی، هرگز در قبال رویدادهای کلان امنیتی و نظامی این کشور، به هیچ نهادی پاسخگو نبود. با این وجود، کم نیستند شمار ناظرانی که امضای پیمان امنیتی با آمریکا را مادر همه مصائب و مشکلات امروز افغانستان از توسعه تروریسم و تولید نسخه های تازه و به مراتب خشن تر و مهار ناپذیرتر آن در افغانستان تا گسترش بی رویه ناامنی و جنگ و کشتار و ویرانگری می دانند. به عقیده این گروه از آگاهان، حنیف اتمر با امضای سریع و بی قید و شرط پیمان امنیتی با آمریکا باید در برابر نارسایی ها، ابهام ها و نقاط کور و تاریک این پیمان یکجانبه و شبه استعماری پاسخگو باشد و این چیزی نیست که با استعفای وی از سمت مشاورت امنیت ملی اشرف غنی، از کارنامه امنیتی وی در ترکیب دولت  وحدت ملی افغانستان پاک شود.

تا زمانی که آمریکا در افغانستان حضور نظامی گسترده و لجام گسیخته دارد و این حضور را با استفاده ابزاری و کاملا گزینشی از پیمان امنیتی، توجیه می کند و به آن مشروعیت می بخشد و تا زمانی که علیرغم حضور آمریکا، جنگ و ناامنی و تروریسم و بی ثباتی و خون ریزی و مرگ و آوارگی و مصیبت در افغانستان جریان دارد، حنیف اتمر، مسئول و متهم ردیف اول همه این بحران ها شناخته خواهد شد و مردم، تاریخ و نسل های آینده هرگز از کنار امضای  وی در پای سند شبه استعماری پیمان امنیتی نخواهند گذشت.
 
دومین میراث ماندگار حنیف اتمر، اتهاماتی است که بر وی در زمینه حمایت از داعش وارد می شود. کم نیستند شمار کسانی که اتمر را به نوعی پدر داعش در افغانستان می دانند و سیاست ها و تصمیم های وی را در گسترش و نفوذ این هیولای خونریز و دژخیم در افغانستان، مؤثر و کلیدی توصیف می کنند.اتمر هیچگاه در زمان تصدی رسمی سمت مهم مشاورت امنیت ملی اشرف غنی، حاضر نشد به این اتهام ها صریحا پاسخ بدهد و همین رویکرد وی نیز ابهام ها و شک و پرسش ها در خصوص نقش وی در تولید و توسعه داعش در افغانستان را افزایش داد.
 
سومین میراث حنیف اتمر در کنار دیگر دستیاران و همکاران وی در کابینه امنیتی اشرف غنی، تشدید کم سابقه تنش های قومی و مذهبی در سطوح عالی سیاست و قدرت در افغانستان است. بسیاری از منتقدان، وی را عامل اصلی بحران امنیتی جاری در این کشور و تشدید قطب بندی های قومی در عالی ترین سطح قدرت سیاسی در افغانستان می دانند. گفته می شود وی از نفوذ عمیق و نیرومندی بر اشرف غنی برخوردار بود و با سرویس های اطلاعاتی و امنیتی خارجی نیز ارتباطات گسترده‌ و پیچیده ای داشت.

با این حال، استعفای وی ضربه شدیدی به تیم امنیتی اشرف غنی محسوب می شود و بی تردید در آستانه انتخابات پارلمانی و نیز پیشاپیش انتخابات ریاست جمهوری سال آینده، تیم سیاسی و قومی غنی را تضعیف خواهد کرد. شماری عقیده دارند که حنیف اتمر از بقایای تیم سیاسی و قومی حامد کرزای بود و حضور وی در سمت حساس و راهبردی مشاورت امنیت ملی، به اشرف غنی امکان داد تا پایگاه های سیاسی و قومی خود را تقویت کند، بر حجم سنگین فشارهای همه جانبه مخالفان و منتقدان خود غلبه نماید و سیطره خود را در همه ابعاد در حکومت به شدت دوقطبی وحدت ملی، تعمیم و تسری دهد.

از این منظر، استعفای اتمر، به نوعی از اختلافات در حال گسترش اشرف‌غنی و حامد کرزای هم ناشی می شود. مهره های سیاسی وابسته به تیم کرزای، با خالی کردن اطراف اشرف غنی، وی را تنها می گذارند تا پروژه تضعیف و در نهایت فروپاشی دولت به رهبری غنی که قویا از سوی کرزای و هم پیمانان وی حمایت می شود، تسهیل و تسریع شود. افزون بر این، گفته می شود حنیف اتمر با برخی تصمیم ها و سیاست های غنی در حوزه امنیت و صلح و ... نیز موافق نبوده است. به ویژه ادعا می شود که وی مخالف بازداشت «نظام الدین قیصاری» بوده؛ چیزی که در نهایت به بازگشت  ژنرال دوستم به این کشور انجامید؛ رویدادی که احتمالا مطلوب و مورد پسند اتمر نبود.

شرکت یا عدم شرکت کابل در نشست صلح مسکو هم از دیگر موارد اختلافی میان وی و اشرف غنی بوده است. اتمر که پیشتر در دیدار با مقام های روس، قول حضور و همکاری همه جانبه با روند مسکو را داده بود، از سوی اشرف غنی، پاسخ منفی دریافت کرد و این بر اختلاف های پیشین آنها افزود.

بازگشت «زلمایخلیل زاد» به عنوان نماینده ویژه آمریکا به بازی های سیاسی و قومی افغانستان نیز از دیگر انگیزه های استعفای اتمر خوانده می شود. تصور می شود آمریکا در انتخابات ریاست جمهوری آینده، به دنبال گزینه ای غیر از اشرف غنی است و به احتمال قوی، حنیف اتمر برای جایگزین شدن غنی، از گزینه های واشنگتن به حساب می آید. چنانچه صبح امروز نیز رویترز از قول یک مقام ارشد دولتی افغانستان که خواست نامش فاش نشود گفت که اتمر به خاطر آمادگی برای شرکت در انتخابات ریاست جمهوری سال ۲۰۱۹ افغانستان استعفا داده است.

بنابراین، وی باید با استعفایش هم پایگاه سیاسی و قومی اشرف غنی را تضعیف می کند و هم در آستانه تحولات تعیین کننده آتی، راه خود را از دولت ناتوان و در معرض تلاشی غنی جدا می کند تا بار سنگین مسئولیت شکست و فروپاشی آن، بر دوش وی گذاشته نشود.

کد خبر 4385352

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 1 + 1 =