کاهش ورودی‌های حوزه علمیه انفعال در مقابل پروژه سکولاریسم است

عابدی نژاد گفت: یکی از مهم‌ترین آن‌ها آگاهی بخشی نسبت به هویت و مأموریت حوزه‌های علمیه و ارتباط آن با نظام آموزشی است. مسئله حوزه‌های علمیه ما مسئله استعداد نیست، بلکه مسئله انگیزه است.

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از اجتهاد، با وقوع انقلاب اسلامی و نیاز مبرم نظام به روحانیون در سطوح مختلف مدیریتی، خدماتی، فرهنگی و اداری، در کنار علاقه روز افزون جوانان به حضور و تحصیل در حوزه‌های علمیه، ورودی های این حوزه با افزایش چشمگیری مواجه شد تا آنجا که حوزه‌ای که در زمان آیت‌الله بروجردی بیش از ۴۰۰۰ طلبه را در بر نمی‌گرفت، امروز با حضور چند صد هزار طلبه خواهر و برادر مواجه است. به مناسبت آغاز سال تحصیلی حوزه‌های علمیه، این موضوع را به بحث گذاشتیم. حجت‌الاسلام امین رضا عابدی نژاد، افزایش ورودیهای حوزه را امری مطلوب می‌داند و کاهش آن در سالهای اخیر را امری موافق با پروژه سکولاریسم می‌انگارد.

نویسنده کتاب فقه پیشرفت با بیان اینکه برخی از گزارش‌ها در برخی از موارد از کاهش ورودی حوزه‌های علمیه حکایت می‌کند. کاهش ورودی خبر بدی است و بنده به‌صورت قاطع از کثرت ورودی در حوزه‌های علمیه دفاع می‌کنم، گفت: به سه دلیل: دلیل اول این است که روحانیت کارویژه‌های بسیار متعددی در تمامی سطوح اجتماعی دارد. از شهر تا روستا، از اداره مساجد و هیئت‌های مذهبی تا تبلیغ و روضه‌خوانی، از ارتباطات مردمی مثل اقامه عزا و روضه‌خوانی تا تجهیز میت، از تعلیم قران تا بیان احکام شرعی، از پاسخ به شبهات بسیار متنوع تا اسلامی سازی علوم انسانی و نقد فلسفه‌های غربی و تا پشتیبانی تئوریک و تولید نرم‌افزار اداره جامعه اسلامی، تلاش برای تحقق عینی توحید در عرصه‌های مختلف جامعه در مجالات متنوع آن و… . اینها طیف وسیعی از فعالیت‌هاست. کاهش ورودی معنایش واگذاری این عرصه‌ها است. معنای نهایی‌اش انفعال در مقابل فرایند و پروژه سکولاریسم در ایران است؛ که در تناقض با اهداف انقلاب و اسلام است.

وی افزود: دلیل دوم هم این است که بسیاری از این کار ویژه‌ها در حال حاضر اموری تخصصی است. نباید ما صرفاً برای اجتهاد و تفقه برنامه‌ریزی کنیم. مثلاً مقتل خوانی و مداحی یا پاسخ به شبهات و بسیاری دیگر از وظایف حوزه، امروز یک کار تخصصی است که نیازمند صرف وقت و ورود عالمانه است… به‌هرحال برای کارویژه‌های متنوع روحانیت، ورود تخصصی لازم است. طبعاً ورود تخصصی مستلزم به رسمیت شناختن تنوع استعدادها است. به رسمیت شناختن انواع این تخصص‌ها خودبه‌خود توجیه‌کننده کثرت ورودی است.

این کارشناس تصریح کرد: اما دلیل سوم، توجه به مقوله نخبگی است. وقتی استعدادهای متنوع به رسمیت شناخته شد در هر زمینه‌ای یک حوزه نخبگانی به وجود می‌آید؛ اما مسئله این است که نخبگی یک مقوله نسبی و وابسته به جامعه آماری است. به لحاظ جامعه‌شناختی، جامعه نخبگانی یک مدل هرم‌واره دارد که در قاعده هرم کثرت بیشتری وجود دارد ولی وقتی که به‌طرف رأس هرم نزدیک می‌شویم طبیعتاً تعداد کمتر می‌شود پس هم ما با طبقات و مراتب نخبگانی روبرو هستیم و هم باید توجه کنیم که این طبقات و مراتب وابسته به یک جامعه آماری هستند که کوچک کردن آن ضربه به جامعه نخبگانی است. اما مسئله و مشکل سطح علمی اصولاً به کثرت یا قلت ورودی‌ها مربوط نمی‌شود. مسئله و مشکل اصلی، نقص و اشکالات در نظام آموزشی و ناکارآمدی نسبی آن است. حتی اگر ورودی هم کم شود بازهم در بر همان پاشنه می‌چرخد.

حجت الاسلام عابدی نژاد بیان کرد: شیوه پذیرش به‌عنوان جزئی از نظام آموزشی باید اصلاح شود. اصلاح روش‌های جذب امری ضروری حتمی است اما راهش کم کردن ورودی نیست. این پاک کردن صورت مسئله است. باید راهبردهایی برای جذب و پذیرش تدوین شود. یکی از مهم‌ترین آن‌ها آگاهی بخشی نسبت به هویت و مأموریت حوزه‌های علمیه و ارتباط آن با نظام آموزشی است. مسئله حوزه‌های علمیه ما مسئله استعداد نیست، بلکه مسئله انگیزه است. مردم ما در کوچه و خیابان محل کار تشنه ارتباط با روحانی عالم دارای صلاحیت هستند همچنان‌که دولت و نهادهای ما، همه این تشنگی را دارند؛ و این تشنگی دلیل موجهی برای کثرت ورودی در حوزه‌ها است.

وی تصریح کرد: منتها مسئله این است که این حضور باید با جانمایی مناسبی در هندسه فرهنگی صورت بگیرد و ساختارهای مربوط و آموزش‌های مربوطه ارائه شود؛ و الا امکان اتصال بین ظرفیت عظیم حوزه‌های علمیه و نیازهای عینی اجتماع به وجود نمی‌آید. مثل این است که آب عظیمی پشت سد دارید و در پایین‌دست هم زمین‌های نیازمند به آب باشند اما شما شبکه آبیاری نداشته باشید، البته اشراف مراجع تقلید همیشه در حوزه‌های ما بوده و خواهد بود. با همین اشراف و مدیریت است که می‌توان تحولات مطلوب را در حوزه‌های علمیه نهادینه کرد. یکی از این تحولات مسئله تأمین مالی حوزه‌های علمیه است.

احیا موقوفات و به‌صورت کلی احیاء سنت وقف و هدفمند کردن هزینه‌ها و شهریه طلاب توان و قدرت اجتماعی حوزه علمیه را به‌صورت تصاعدی بالا می‌برد. مشکلات مالی نباید بهانه‌ای برای توقف رشد روزن افزون حوزه‌های علمیه قرار بگیرد. به‌خصوص همه باید به مدیریت جدید و عالمانه کنونی بر حوزه‌ها کمک کنند. مشکلات مالی با اشراف مراجع معظم و با سرپنجه توکل و تدبیر انشاالله گشوده خواهد شد.

کد خبر 4720945

برچسب‌ها

مطالب بیشتر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 9 + 3 =