کمال پژوهش در نقد است/راه اندازی جایزه ملی پژوهش در روابط خارجی

صالحی در مراسم بزرگداشت هفته پژوهش سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی بر ضرورت دیپلماسی فرهنگی و لزوم پژوهش‌ها در این حوزه تاکید کرد. جایزه ملی پژوهش در روابط خارجی نیز در این مراسم معرفی شد.

به گزارش خبرنگار مهر، مراسم بزرگداشت هفته پژوهش با همکاری مشترک وزارت امور خارجه و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، بعد از ظهر امروز دوشنبه دوم دی ۱۳۹۸ با حضور و سخنرانی ابوذر ابراهیمی ترکمان، رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، علی اکبر ولایتی، مشاور مقام معظم رهبری در امور بین‌الملل، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و سلیم خطیب زاده معاون پژوهشی مرکز مطالعات سیاسی و بین اللملی وزارت امور خارجه در محل حسینیه الزهرا (س) سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد.

در این مراسم همچنین از آثار تازه منتشر شده سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزارت امور خارجه رونمایی و نمایشگاهی نیز از آثار و دستاوردهای پژوهشی حوزه روابط خارجی و دیپلماسی فرهنگی برپا شد. همچنین با اهدای جوایزی از رایزنان فعال در حوزه پژوهش و پژوهشگران و نویسندگان مرتبط با سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی تقدیر به عمل آمد. از دیگر برنامه‌های جنبی این مراسم رونمایی از لوگوی نخستین جایزه ملی پژوهش در روابط خارجی بود.

انجمن علمی روابط بین فرهنگی به ثبت رسید

ابراهیمی ترکمان در این مراسم گفت: ویژگی کارهای پژوهشی این است که ما را نسبت به تاریکی‌ها آشنا کرده و جهل را از بین می‌برد. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با توجه به توانایی و ظرفیت‌های موجود توانست اقدامات خوبی در حوزه پژوهش انجام دهد و دستاوردهای خود را امروز به معرض نمایش بگذارد.

وی افزود: در این برنامه ما بیش از ۸۰ اثر رونمایی خواهیم کرد که تعدادی از آنها توسط وزارت امور خارجه تولید و منتشر شده است. وزارت امور خارجه همیشه به سازمان لطف داشته است و برپایی مراسم مشترک به مناسبت هفته پژوهش نشان دهنده روابط خوب این سازمان با وزارت امور خارجه است. سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی از سال‌ها پیش تصمیم به هم‌افزایی گرفت و ۴۳ دستگاه را دعوت به همکاری کرد و خوشبختانه در این حوزه توفیقات خوبی نصیب فرهنگ کشور شده است.

ابراهیمی ترکمان ادامه داد: ما امروز از جایزه ملی پژوهش در روابط خارجی هم رونمایی کرده و این جایزه را کلید می‌زنیم. برگزاری چنین جایزه‌ای هم در روابط و دیپلماسی فرهنگی و هم در روابط سیاسی باب تازه‌ای را برای پژوهشگران باز می‌کند. سازمان همچنین گفت‌وگوهای فرهنگی را نیز ایجاد کرده است که پیشتر وجود نداشت. این گفت‌وگوها در چند دور برگزار شد و فردا (سه شنبه سوم دی) نیز دور دوم گفت‌وگوهای فرهنگی ایران و جهان عرب نیز در مشهد مقدس برپا می‌شود. این گفت‌وگوها واقعاً موثر است.

عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی همچنین با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب که توسط مقام معظم رهبری ایراد شد، اظهار کرد: مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم انقلاب مساله تمدن نوین اسلامی را مطرح کرد که این مفهوم مدنظر سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی قرار گرفته است. سازمان در این موضوع وارد شده و بحث‌های متعددی را پیگیری کرده است. انتشار کتاب‌های فیروزه‌ای که درباره تاریخ، فرهنگ و تمدن کشورهاست از جمله کارهای سازمان در این حوزه است.

رییس سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در ادامه با اشاره به آثار تازه منتشر شده این سازمان گفت: ۳۰ عنوان کتاب در حوزه مطالعات منطقه‌ای، ۹ عنوان کتاب با موضوع دانستی‌های یک رایزن، ۶۴ عنوان کتاب در حوزه تاریخ شفاهی رایزنان فرهنگی و خاطرات آنها و رساله‌های پایان ماموریت رایزنان از دستاوردهای تازه سازمان در حوزه پژوهش است. ما مقرر کردیم که رایزنان پس از پایان ماموریت خود رساله‌ای نوشته و از آن در جلسه‌ای با حضور داوران متخصص دفاع کنند.

ابراهیمی ترکمان همچنین به تاسیس یک انجمن علمی در حوزه روابط فرهنگی اشاره کرد و ادامه داد: ما امروز انجمن علمی روابط بین فرهنگی را در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به ثبت رساندیم. تلاش بر این است که از ظرفیت بخش خصوصی و همچنین NGO ها در روابط بین‌المللی نیز استاده کنیم.

وی اضافه کرد: برگزاری نشست‌ها و جلسات مشترک با دیگر پیروان ادیان مختلف دنیا گامی دیگر در جهت توسعه روابط فرهنگی و تاکید بر زندگی مسالمت آمیز پیروان ادیان مختلف جهان است. هرچه بیشتر با پیروان ادیان مختلف گفت‌وگو همچنین کارهای پژوهشی انجام دهیم می‌توانیم دستاوردهای بیشتری را در اختیار مسئولان و مقامات کشور قرار دهیم. ما بجز ادیان ابراهیمی با شینتوئیزم و هندوئیسم هم نشست‌های گفت‌وگویی برگزار کردیم.

دیپلماسی فرهنگی مهم‌ترین مولفه در سیاست‌ورزی خارجی است

سید عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در سخنرانی خود در مراسم بزرگداشت هفته پژوهش با اشاره به سه مؤلفه سیاست، امنیت و اقتصاد در حوزه سیاست‌ورزی خارجی و مطالعات در سیاست خارجی گفت: در حوزه سیاست‌ورزی خارجی و مطالعات در سیاست خارجی سه مؤلفه سیاست، امنیت و اقتصاد مهم است اما در سال‌های اخیر، حوزه فرهنگ در کنار این سه مؤلفه قرار گرفته و در برخی از موارد، استفاده از دیپلماسی فرهنگی مهم‌تر از بقیه مؤلفه‌ها است.

وی افزود: تحلیل‌هایی که راجع به مفهوم قدرت پدید آمد، شامل دو شاخه قدرت سخت و نرم است و قدرت نرم به عنوان قدرت مؤثرتر و پایدارتر مورد توجه قرار گرفت که طبعاً فرهنگ کانون قدرت نرم است.

صالحی ادامه داد: انقلاب‌های ارتباطی و فناوری اطلاعاتی که روز به روز دامنه و گستره آن وسیع‌تر می‌شود حوزه فرهنگ را جدی تر کرده است و حوزه صنایع خلاق فرهنگی روز به روز اهمیت خود را در جایگاه اقتصادی و مراودات ملل افزایش دادند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین با اشاره به اهمیت ضلع چهارم سیاست ورزی گفت: این مهم موجب شده که امروزه ضلع چهارم سیاست‌ورزی خارجی و مطالعات در سیاست خارجی که فرهنگ باشد، کم اهمیت‌تر از سیاست نیست. در واقع، حوزه فرهنگ اگر نگوییم اهمیتش بیشتر از حوزه سیاست خارجی است کمتر از آن هم نیست.

پژوهش در حوزه فرهنگ افق‌های دیپلماسی فرهنگی را وسیع‌تر می‌کند

صالحی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به رکن اصلی دانش سیاست خارجی گفت: اگر سیاست خارجی دانش و مهارت مدیریت تعامل با جهان است، حتماً پژوهش رُکن اصلی و پایگاه آن دانش و مهارت مدیریت تعامل با جهان است. به طورکلی، در حوزه فرهنگ پژوهش است که می‌تواند افق‌های دیپلماسی ما را مؤثرتر و پایدارتر کند.

وی اضافه کرد: فرارسیدن هفته پژوهش و برگزاری مراسم امروز و رونمایی از جایزه ملی پژوهش با همکاری مشترک سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزارت امور خارجه، این همکاری و هم‌افزایی را به فال نیک می‌گیرم.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: از کارهای پژوهشی که در سیاست خارجی باید به آن پرداخت، حوزه نظریه‌پردازی است. ما در حوزه مطالعات کلان روابط خارجی و در مطالعات فرهنگی روابط خارجی گاهی مطالعات‌مان دارای تناقض‌های نظری است. تمدن‌سازی نوین اسلامی نیازمند تقویت دیپلماسی فرهنگی و توسعه روابط خارجی است. جریان پژوهش در روابط خارجی و دیپلماسی فرهنگی باید از ترکیب روش‌های مختلف استفاده کند.

وی افزود: نتایج پژوهش‌ها نباید تکراری باشد و باید فضای پژوهش‌های دیپلماسی فرهنگی به سوی آینده‌نگری سوق پیدا کند. مشارکت‌های فراملی در حوزه دیپلماسی فرهنگی باید به طور جدی دنبال شود.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین به اهمیت نقد در پژوهش اشاره کرد و گفت: در حوزه پژوهش‌های بنیادین بیش از ۴۰ درصد پژوهش‌های ما فرا ملی بوده و پژوهشگران ایرانی در کنار پژوهشگران غیر ایرانی کارهای مؤثری انجام داده‌اند. اهمیت نقد یکی دیگر از بایدهای پژوهشی است که در حوزه دیپلماسی فرهنگی انتظار می‌رود که دنبال شود.

اساس اسلام و ایمان بر پایه پژوهش است

علی اکبر ولایتی نیز در این مراسم گفت: پژوهش اساس علم و توانمندی است. دین مبین اسلام و کلام الله مجید نیز بارها انسان‌ها را به تفکر و تامل دعوت کرده است. پایه استدلال در قرآن برای جان‌های آزاده بر پژوهش استوار شده است. از صدر اسلام تاکنون نیز همه چیز مبتنی بر تحقیق و پژوهش بوده و دانشمندان زیادی در تمدن اسلامی با پژوهش‌های علمی و عینی به غنای فرهنگ و تمدن اسلامی افزودند.

وی افزود: هیچ چیز در اسلام مبنا ندارد مگر اینکه از روی تحقیق باشد. حتی ایمان نیز باید بر پایه تحقیق باشد. بنابراین مساله پژوهش در تمدن و تاریخ ما شناخته شده است و فقط ما باید در این موضوع به سنت اجدادمان بازگردیم. بزرگان دینی ما در گذشته براساس تحقیق و پژوهش عمل کرده‌اند و به جایگاه‌های بالایی رسیده‌اند و اعتقاد داریم که فعالیت‌های فرهنگی نیز باید با مبنای تحقیق و پژوهش تحقق یابد.

گفتمان سازی در داخل / روایت سازی در خارج

سلیم خطیب زاده نیز در این مراسم گفت: در هفته مبارک پژوهش ارزش دارد که ما به بیتی از فردوسی طوسی نظر انداخته تا متوجه شویم که مولفه پژوهش در ایران چیز تازه‌ای نیست. جامعه ایرانی در طول تاریخ همیشه زنده بوده چرا که به پژوهش ایمان داشته است. فردوسی می‌سراید: «سخن سر به سر موبدان را بگوی / پژوهش کن و راستی را بجوی» حتی واژه پژوهش نیز چیزی نیست که ما امروزه با آن مواجه شده باشیم.

وی افزود: وزارت امور خارجه سال‌هاست که پژوهش را در دستور کار خود قرار داده است. سیاست و رویکرد اصلی ما در توجه به پژوهش به دو امر مهم باز می‌گردد: «گفتمان سازی در داخل» و «روایت سازی در خارج». گفتمان سازی یعنی اینکه پژوهش را از امر حاشیه‌ای به عنصری اصلی در «متن» تبدیل کنیم. دومین کار این است که روایت جدیدی از دیپلماسی را ارایه کنیم. وزارت امور خارجه مجموعه منحصر به فردی از اسناد خارجی ایران را دارد. ما هم اکنون ۵۰ میلیون سند داریم که برخی از آنها منحصر به فرد است و ثبت یونسکو شده‌اند.

خطیب زاده ادامه داد: یکی از مشکلات همیشگی ما در ایران این بود که پژوهش‌ها کمتر از حوزه نظر به عمل رسیدند. وزارت امور خارجه سعی کرده با تولید سیاستنامه‌ها وارد این عرصه شود. در سال ۱۰۰ عنوان کتاب ماحصل پژوهش‌های ماست و البته به دلایلی نمی‌توانیم همه پژوهش‌های خود را نیز منتشر کنیم. برگزاری مراسم مشترک با سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی را آغاز مبارکی می‌دانیم برای حرکت جدی در حوزه‌های دیپلماسی و دیپلماسی فرهنگی. امیدوارم که کمیته مشترکی که برای معرفی آثار پژوهشی برتر در سال آینده تشکیل می‌دهیم بتواند شکوفایی هرچه بیشتر پژوهش‌ها را موجب شود.

برگزیدگان پژوهشی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و وزارت امورخارجه

در ابتدا رایزن مطالعاتی سفارت ایران در مسکو از طرف وزارت امور خارجه به عنوان رایزن فرهنگی برتر معرفی شد و در ادامه رایزنان فرهنگی برتر سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نیز در بازه زمانی دی ۱۳۹۷ تا آذر ۱۳۹۸ در حوزه‌های پژوهش و رصد و پایش محیطی به شرح زیر معرفی شدند:

در حوزه آسیا و اقیانوسیه: رایزنی‌های فرهنگی ایران در بیشکک و توکیو

در حوزه آفریقا و عربی: رایزنی‌های فرهنگی ایران در دمشق و بغداد

در حوزه آمریکا و اروپا: رایزنی‌های فرهنگی ایران در پاریس و برلین

همچنین آثار و پژوهشگران برتر ستادی سازمان نیز به شرح زیر اعلام شدند:

بخش کتاب: «برندسازی ملی: برآیند تعامل اثربخش دیپلماسی عمومی و رسمی در تامین منافع ملی» تالیف سیدحسن صحت

بخش ترجمه: مقاله «رویکردهای جایگزین دیپلماسی عمومی» ترجمه طاهره جهان پرور

بخش مقاله: «اشکال ایران هراسی و شیعه هراسی در جهان امروز و راهکارهای مقابله با آن» تالیف محمد مسعود صادقی

بخش گزارش پایان ماموریت: گزارش پایان ماموریت حسین شاه بیک از رایزنی فرهنگی ایران در عراق

کد خبر 4805767

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 2 + 2 =