خبرگزاری مهر، گروه استانها: شب بیست و یکم ماه رمضان، حرم مطهر امام رضا(ع) حال و هوایی دیگر دارد. صحنها آرام اما سرشار از زمزمه دعاست؛ اشکهایی که در سکوت شب بر گونهها میلغزد و دلهایی که زیر سقف آسمان مشهد، به امید بخشش و تقدیری تازه به درگاه خداوند گره خوردهاند. زائران از گوشهوکنار آمدهاند تا در این شب سرنوشتساز، دلهایشان را به پنجرهای از نور بسپارند.
امشب مشهد بیدار است. از صحن انقلاب تا گوهرشاد، صدای قرآن و دعای جوشن کبیر در هم میپیچد و فضای حرم را لبریز از معنویت میکند. زائران با قرآنهای بر سر و چشمهایی اشکبار، نام معصومان را زمزمه میکنند و دلهایشان را به آستان مهربان امام رضا(ع) میسپارند؛ شبی که هر لحظهاش بوی تقدیر و امید میدهد.
در شب قدر، وقتی عقربههای ساعت از نیمهشب عبور میکنند، حرم امام مهربانیها به دریایی از دعا و اشک تبدیل میشود. پیر و جوان، زن و مرد، در کنار هم نشستهاند؛ بعضی آرام قرآن میخوانند، بعضی زیر لب دعا میکنند و بعضی تنها به گنبد طلایی خیره شدهاند؛ گویی دلها در این شب بلند، راهی آسمان شدهاند.
تبیین جایگاه شبهای قدر در نبرد تمدنی جبهه حق و باطل
حجتالاسلام مهدی رحمانی، کارشناس دینی و مذهبی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: خدا را اول باید شاکر باشیم که ما را در این برهه حساس نبرد تمدنی جبهه حق و باطل قرار داد و باز بسیار بسیار باید شاکر باشیم که ما را به ماه رمضان رساند و بسیار باید شاکر باشیم که به شبهای قدر و احیا رساند.
کارشناس دینی و مذهبی افزود: شبهای قدر شبهایی است که با آبروی علی در خانه خدا میرویم و قرآن را بر سر میگیریم. این مسئله بسیار مهم است؛ چراکه قرآن و اهلبیت واسطه بین ما و خدا میشوند و این جایگاه بسیار مهمی دارد.
وی ادامه داد: امیرالمؤمنین علی علیهالسلام تجسم انسان کامل و جلوه تجلی صفات الهی در بشر است. البته اینگونه نیست که شبهای قدر و شبهای احیا فقط به خاطر شهادت حضرت امیر علیهالسلام گرانقدر شده باشند؛ این شبها پیش از آن نیز وجود داشتهاند، اما همزمانی آنها با شهادت امیرالمؤمنین درسهای فراوانی برای ما دارد و باید به آن توجه داشته باشیم.
رحمانی گفت: خدای متعال شبهای قدر ما را شبهای علوی قرار داده است. در این باره چند نکته قابل توجه است. یکی از صفات حضرت امیر علیهالسلام جاذبه و دافعه ایشان بود؛ یعنی انسان باید بیاموزد که اگر انسان طراز و انسان خوبی است، باید در میان خوبان بندگان خدا جاذبه داشته باشد و در برابر بدان و دشمنان الهی دافعه داشته باشد.
کارشناس دینی و مذهبی گفت: کسانی که صلح کل هستند و فکر میکنند باید دل همه را به دست آورد و با همه میتوان گفتگو، مذاکره یا بیعت کرد، به این نکته توجه ندارند. آنها سخن معروف «مثل لایبایع یزید» را که از سوی امام حسین علیهالسلام مطرح شد، فراموش کردهاند؛ سخنی که نشاندهنده مرزبندی روشن میان حق و باطل است.
وی ادامه داد: باید توجه داشت که حتی امیرالمؤمنین علی علیهالسلام نیز دشمنان فراوانی داشتند؛ تا جایی که ایشان را شبانه و مخفیانه دفن کردند، همانگونه که حضرت زهرا سلاماللهعلیها شبانه دفن شدند. از زمان شهادت حضرت علی علیهالسلام تا زمان امام صادق علیهالسلام محل دقیق قبر ایشان مخفی بود تا دشمنان نتوانند حتی به جنازه آن حضرت دست پیدا کنند.
رحمانی افزود: در آن زمان نجف به شکل امروزی وجود نداشت و آن منطقه در نزدیکی کوفه قرار داشت. حضرت علی علیهالسلام در تپههایی در پشت کوفه دفن شدند؛ منطقهای بیابانی که آبادی نداشت. بعدها این منطقه به نجف تبدیل شد و در زمان امام صادق علیهالسلام محل قبر آن حضرت آشکار شد.
کارشناس دینی و مذهبی تأکید کرد: این نکته بسیار مهم است که بدانیم برای بنده خوب خدا بودن، طبیعی است که عدهای دشمن انسان باشند. انسان باید نسبت به برخی افراد در دنیا دافعه داشته باشد تا بتواند در مسیر بندگی خداوند قرار گیرد.
وی گفت: امروز نیز رهبر ما در چنین شرایطی قرار دارد و دشمنان زیادی دارد. چه افتخاری از این بالاتر که رهبری داشته باشیم که در مسیر و سیره مولایش گام برمیدارد.
رحمانی بیان کرد: شبهای قدر شبهای بسیار حساسی است و واقعاً آن برهه حساس کنونی که از آن سخن گفته میشد، اکنون به اوج و تجلی خود رسیده است. در این شبها مقدرات نظام، منطقه و حتی جهان در حال تغییر است و ما در یک پیچ تاریخی و نقطه عطف مهم قرار داریم.
کارشناس دینی و مذهبی افزود: نظم نوین جهانی در حال شکلگیری است؛ اما نه آنگونه که آمریکا میخواهد، بلکه در مسیری که امام خمینی و مقام معظم رهبری ترسیم کردهاند یعنی تمدن نوین اسلامی.
وی خاطرنشان کرد: ما نیز در این شبها در شب قدر حضور داریم و میتوانیم با دعاهای خود و با سلاحی که مؤمنان باید به آن مجهز شوند، در این تقدیرها نقشآفرینی کنیم.
رحمانی ادامه داد: در کنار این مسئله، حضورهای میدانی مردم نیز اهمیت فراوانی دارد. این حضورها نوعی پیشگیری بسیار کمهزینه در برابر خونهایی است که اگر چنین حضوری نباشد ممکن است در آینده بر زمین ریخته شود یا خیانتهایی که ممکن است رخ دهد.
کارشناس دینی و مذهبی بیان کرد: مردم در خیابانها حضور دارند و چه صحنه زیبایی در تاریخ جهان شکل گرفته است؛ مردمی که همیشه در مساجد مینشستند و قرآن به سر میگرفتند، اکنون در هوای سرد در میدانهای بزرگ و خیابانهای شهرها گرد هم میآیند.
مدیر گروه جهادی سیدالشهداء گفت: مردم در این شبها هم شب قدر را احیا میکنند، هم نیاز، هم توکل و هم توسل دارند تا آینده ملی، منطقهای و جهانی خود را رقم بزنند. انشاءالله خدای متعال ما را در راه علی علیهالسلام پایدار بدارد.
تلاقی معنویت و تحولات سیاسی در شبهای قدر
حجت الاسلام مهدی مهدوی، استاد حوزه و دانشگاه در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: شبهای قدر امسال در ایران، فراتر از یک آیین مذهبی صرف، به یک نقطه عطف راهبردی در تاریخ سیاسی کشور تبدیل شده است. ما امسال شاهد تلاقی بیسابقهی اعمال سنتی عبادی با کنشهای کلان مدیریتی و اجتماعی هستیم.
استاد حوزه و دانشگاه افزود: در لایهی نخست، اعمال معروف این شبها همچون غسل، احیا، قرائت دعای جوشن کبیر و مراسم قرآن به سر گرفتن با همان شکوه همیشگی برقرار است؛ اما لایهی دوم که امسال وجهه متفاوتی به این شبها بخشیده، انتقال آیینها از مساجد به تجمعات عظیم خیابانی و میادین اصلی شهر است. این حضور میدانی، دیگر تنها یک مناجات فردی نیست، بلکه به عنوان یک مانور قدرت و نمایش انسجام ملی در برابر تهدیدات خارجی و بحرانهای منطقهای عمل میکند.
وی گفت: نکته کلیدی و سرنوشتساز امسال، همزمانی این شبهای مقدس با اعلام انتخاب آیتالله سید مجتبی خامنهای به عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی است. این تقارن باعث شده تا مفهوم سنتی «تجدید پیمان با ولایت» در شبهای قدر، شکلی عینی و سیاسی به خود بگیرد. در واقع، امسال شاهد نوعی «بیعت معنوی» در خلال مراسم احیا هستیم.
مهدوی افزود: بسیاری از برگزارکنندگان و شرکتکنندگان در این تجمعات، انتخاب ایشان در ایام قدر را یک تقدیر الهی توصیف میکنند تا از این طریق، به این انتقال قدرت مشروعیت قدسی ببخشند. شعارهای حمایت و تصاویر ایشان در کنار شعائر مذهبی، نشاندهنده این است که نظام از ظرفیت میلیونی این شبها برای ارسال پیام ثبات و پشتوانه مردمی به داخل و خارج از کشور استفاده کرده است.
این استاد حوزه و دانشگاه گفت: اگرچه این درهمتنیدگی سیاست و معنویت ممکن است برای بخشی از جامعه که به دنبال خلوت سنتی با پروردگار هستند چالشبرانگیز باشد، اما واقعیت میدانی نشان میدهد که شب قدر ۱۴۰۴ به یک «رویداد بزرگ اجتماعی-سیاسی» تبدیل شده است؛ جایی که دعا، استغفار و بیعت سیاسی در هم تنیده شدهاند تا عبور از یک مرحله تاریخی را تثبیت کنند.
شبهای قدر فرصتی برای تولد دوباره انسان است
حجتالاسلام محمدعلی لطفی یزدی، کارشناس دینی، معاون علمی مرکز تخصصی امامت و استاد حوزه علمیه، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره عظمت شبهای قدر اظهار کرد: شبهای قدر بسیار شبهای تعیینکننده و حساسی است. هر لحظهاش، هر ثانیهاش برای ما میتواند به اندازه کل عمرمان اثرگذار باشد. خداوند متعال فرموده است: «لیلة القدر خیر من الف شهر». یعنی این شبها قرار است تغییر ایجاد کند.
کارشناس دینی، معاون علمی مرکز تخصصی امامت و استاد حوزه علمیه ادامه داد: اگر ما این لحظات را درست و بهجا استفاده نکنیم، فرصتی است که میسوزد. این شبی که خداوند فرموده به اندازه هزار ماه میتواند تغییر و تولد برای شما به ارمغان بیاورد. امام صادق(ع) فرمودهاند هر کسی این شبها را احیا بدارد، گناهان گذشته و آیندهاش برطرف میشود.
وی با اشاره به سفارشهای فراوان به دعا و استغفار در این شبها افزود: در این شبها بسیار به استغفار سفارش شده است و همچنین به دعا کردن. البته استغفار همیشه فقط از گناه نیست. یکی از مراتب استغفار، استغفار از گناهان است، اما تطهیر همیشه به معنای پاک شدن از منجلابها و زبالههای گناه نیست؛ بلکه گاهی به این معناست که ما سرعت بیشتری در بندگی بگیریم و بار و بندگیمان سبکتر شود. اینها از نتایجی است که اگر بتوانیم از لحظات شبهای قدر بهدرستی استفاده کنیم، برای ما حاصل خواهد شد.
لطفی یزدی برای تبیین این موضوع مثالی مطرح کرد و گفت: شما یک بالن را در نظر بگیرید که اطرافش کیسههای شن قرار دارد. هرچه این کیسهها سبکتر شود، بالن بیشتر ارتفاع میگیرد. در این شبها ما باید به سوی خدا ارتفاع بگیریم؛ از چه چیزی؟ از گناهانمان و از غفلتهایمان باید فاصله بگیریم و به آسمان نزدیکتر شویم.
کارشناس دینی، معاون علمی مرکز تخصصی امامت و استاد حوزه علمیه ادامه داد: خدای متعال درهای آسمان را در این شبها باز گذاشته و همه چیز آماده است. هیچ بهانه و توجیهی باقی نمیماند. همه چیز مهیاست و سفرهای رنگین گسترده شده است. هر کسی به اندازه توان و استعداد وجودی خود میتواند بهرهاش را ببرد و خداوند نیز این تغییر و تحول را تضمین کرده است.
وی با اشاره به نمونهای از تحول انسان در تاریخ اسلام گفت: اینکه خداوند میفرماید در این شبها به اندازه هزار ماه تغییر ایجاد میشود، نمونهاش را در تاریخ هم دیدهایم. جناب حر سلاماللهعلیه، در همان لحظهای که به سمت اباعبدالله الحسین(ع) حرکت کرد، به اندازه هزار ماه تغییر کرد. مگر چقدر زیر چتر ولایت اباعبدالله نماز خواند؟ اما یک لحظه تصمیم گرفت و امام حسین(ع) هم آغوش خود را به روی او گشود.
لطفی یزدی گفت: در این شبها باید بدانیم که امام زمان(عج) تکتک ما را میبیند. اگر گوش ما بشنود و چشم ما بینا باشد.
کارشناس دینی، معاون علمی مرکز تخصصی امامت و استاد حوزه علمیه تأکید کرد: ما باید باور کنیم که امام زمان علیهالسلام میتواند ما را متحول کند، البته به شرطها و شروطها. یکی از این شرطها این است که ما نیز قدمی برداریم و بیتفاوت از کنار این شبها عبور نکنیم.
وی خاطرنشان کرد: اگر گفته شده دعای جوشن کبیر بخوانیم یا اگر سفارش شده استغفار کنیم، باید این توصیهها را جدی بگیریم و قدر این شبهای ارزشمند را بدانیم.
روایت امید و نجوا در سایه گنبد طلایی حرم امام رضا(ع)
حرم مطهر امام رضا(ع)، شب با زمزمه دعا آغاز شد؛ با دلهایی که برای بخشش و امید آمده بودند.حالا با نزدیک شدن به سپیده صبح، همان دلها سبکتر از قبل این صحنها را ترک میکنند. شبی که با دعا آغاز شد، با امید به اجابت به پایان میرسد؛ زیر همان گنبد طلایی که از ابتدای شب پناه دلهای بیقرار بود.
امشب صحنهای حرم از همان لحظههای آغازین شب قدر، پر از زمزمه دعا و قرآن بود. زائرانی که با امید و اشک آمده بودند، حالا در واپسین لحظههای این شب بلند، آرامتر و امیدوارتر از قبل راهی میشوند. گویی این شب، از آغاز تا سپیده، روایت دلهایی بود که در پناه امام مهربانیها با خدای خود سخن گفتند.
شبی که ساعاتی پیش با سکوت و زمزمه دعا در حرم امام رضا(ع) آغاز شد، حالا به سپیده نزدیک میشود. همان زائرانی که در ابتدای شب قرآن بر سر گرفتند و نام معصومان را زمزمه کردند، اکنون با دلهایی آرامتر حرم را ترک میکنند. شبی که از آغاز تا پایانش، روایت امید و نجوا در سایه گنبد طلایی بود.
نظر شما