خبرگزاری مهر، گروه استانها- کوروش دیباج:آیین رونمایی از ۲۰ عنوان کتاب تازه منتشر شده از سوی انتشارات سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان با حضور جمعی از مدیران شهری، نویسندگان، پژوهشگران و فعالان حوزه فرهنگ و کتاب در سالن کتابخانه مرکزی شهرداری اصفهان برگزار شد؛ رویدادی فرهنگی که در آن مجموعهای متنوع از آثار پژوهشی، تاریخی، هنری و اجتماعی مرتبط با هویت شهری اصفهان معرفی شد و سخنرانان با تأکید بر اهمیت ثبت تجربههای فرهنگی، تاریخی و اجتماعی شهر در قالب آثار مکتوب، نقش کتاب را در تثبیت حافظه تاریخی و تقویت هویت فرهنگی اصفهان برجسته دانستند.
ثبت تجربههای فرهنگی شهر در قالب آثار مکتوب
کمال حیدری، معاون فرهنگی شهردار اصفهان و رئیس سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان در این مراسم با تأکید بر اهمیت ثبت دستاوردهای فرهنگی شهر در قالب آثار مکتوب اظهار کرد: انتشار آثار پژوهشی و فرهنگی درباره اصفهان نه تنها به حفظ حافظه تاریخی و اجتماعی این شهر کمک میکند، بلکه زمینهای برای انتقال تجربهها و دستاوردهای فرهنگی به نسلهای آینده فراهم میآورد.
وی با اشاره به رویکرد مدیریت شهری اصفهان در حوزه نشر فرهنگی افزود: در سالهای اخیر تلاش شده است فعالیتهای فرهنگی شهر در قالب آثار مکتوب ثبت شود تا پژوهشگران، شهروندان و نسلهای آینده بتوانند از این منابع بهره ببرند.
حیدری ادامه داد: آثاری که امروز رونمایی میشوند حاصل تلاش پژوهشگران، نویسندگان و فعالان فرهنگی است که با دغدغه معرفی ابعاد گوناگون فرهنگی، تاریخی و اجتماعی اصفهان به نگارش درآمدهاند و انتشار آنها میتواند بخشی از سرمایه فرهنگی این شهر را برای آیندگان ماندگار کند.
روایت اصفهان در نگاه جهانگردان خارجی
در ادامه این مراسم علیرضا مساح، رئیس اداره گردشگری سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان، با اشاره به انتشار مجموعه ۲۰ جلدی اصفهان در حدیث دیگران اظهار کرد: یکی از مهمترین خلأهای حوزه گردشگری اصفهان کمبود تولید محتوای مستند و مکتوب بر پایه روایتهای تاریخی و بینالمللی بود و این مجموعه با هدف بازخوانی تصویر اصفهان در نگاه جهانگردان خارجی شکل گرفت.
وی با بیان اینکه اداره گردشگری شهرداری اصفهان حدود هشت سال است فعالیت خود را آغاز کرده است افزود: در این مدت تلاش شده به حوزههایی توجه شود که کمتر مورد توجه قرار گرفتهاند و یکی از مهمترین این حوزهها تولید محتوای تخصصی در عرصه گردشگری بوده است. مساح ادامه داد: در فضای گردشگری اصفهان، تولید محتوای مکتوب از سوی نهادهای رسمی کمتر مورد توجه قرار گرفته بود، در حالی که برای معرفی یک شهر تاریخی و تمدنی همچون اصفهان تنها توسعه زیرساختها کافی نیست و باید روایتهای مستند و معتبر نیز در اختیار مخاطبان داخلی و خارجی قرار گیرد.
وی با اشاره به ساختار مجموعه اصفهان در حدیث دیگران اظهار کرد: این مجموعه در قالب ۲۰ جلد طراحی شده و هر جلد آن به یکی از موضوعات و جاذبههای گردشگری اصفهان اختصاص دارد و روایتهای مربوط به آن موضوع از میان سفرنامهها و نوشتههای جهانگردان خارجی استخراج و دستهبندی شده است.
رئیس اداره گردشگری شهرداری اصفهان افزود: در جلدهای تازه منتشر شده موضوعاتی همچون کاخ هشتبهشت، آثار تاریخی اصفهان و زایندهرود مورد توجه قرار گرفته است و تمامی مطالب این مجموعه مبتنی بر نوشتهها و مشاهدات سیاحان خارجی است که در دورههای مختلف تاریخی به اصفهان سفر کردهاند.
وی تأکید کرد: این روایتها تصویری تاریخی و مستند از اصفهان ارائه میکنند و نشان میدهند این شهر در نگاه جهانگردان خارجی چگونه بازتاب یافته است.
گسترش مطالعات بینالمللی درباره تاریخ اصفهان
محمد عیدی نجفآبادی، مدیر مرکز اصفهانشناسی و خانه ملل شهرداری اصفهان نیز در این آیین با اشاره به نقش پژوهشهای علمی در شناخت هویت تاریخی اصفهان اظهار کرد: اصفهان شهری است که در دورههایی از تاریخ به ویژه در عصر سلجوقی و صفوی نقشی فراتر از مرزهای جغرافیایی ایران ایفا کرده و به الگویی فرامرزی در عرصه فرهنگ، دانش و هنر تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه مرکز اصفهانشناسی نزدیک به سه دهه در حوزه مطالعات تاریخی و فرهنگی این شهر فعالیت میکند افزود: در این سالها تلاش شده علاوه بر انتشار آثار تألیفی درباره اصفهان، پژوهشهای مهمی که در جهان درباره این شهر انجام شده نیز ترجمه و در اختیار جامعه علمی قرار گیرد.
عیدی نجفآبادی با اشاره به انتشار کتاب نخبگان ایرانی و حکمرانان ترک؛ تاریخ سلجوقیه اصفهان گفت: این اثر یکی از پژوهشهای برجسته در حوزه تاریخ محلی ایران است که با بررسی دقیق منابع تاریخی به تحلیل ساختار قدرت و نقش نخبگان ایرانی در اصفهان دوره سلجوقی میپردازد.
وی ادامه داد: اهمیت این دوره از آن جهت است که در عصر سلجوقی، اصفهان به یکی از مهمترین مراکز سیاسی و فرهنگی جهان اسلام تبدیل شد و زبان فارسی نیز در همین دوره به گستره وسیعی از جهان راه یافت.
مدیر مرکز اصفهانشناسی همچنین به انتشار کتاب جستارهایی در باب تاریخ و هنر معماری در دوره آغازین مدرن اشاره کرد و اظهار کرد: این کتاب مجموعهای از ۱۷ مقاله پژوهشی از سوسن بابایی، استاد برجسته تاریخ هنر اسلامی در دانشگاه میشیگان است که با رویکردی میانرشتهای به تحلیل هنر و معماری دوره صفوی میپردازد.
بازخوانی مبانی نظری نقش گل و مرغ در هنر ایرانی
محمد سواری، نویسنده کتاب مبانی نظری گل و مرغ ایرانی گل و بلبل نیز در این مراسم با اشاره به روند شکلگیری این اثر اظهار کرد: این کتاب حاصل حدود یک دهه پژوهش در حوزه هنرهای سنتی ایران است و تلاش دارد مبانی نظری و تاریخی یکی از مهمترین مضامین تصویری در هنر ایرانی یعنی نقش گل و مرغ را بررسی کند.
وی افزود: بخش مهمی از مطالب این کتاب پیشتر در قالب مقالات علمی منتشر شده بود که اکنون در قالب یک مجموعه منسجم گردآوری شده است.
سواری ادامه داد: یکی از ویژگیهای مهم این اثر گردآوری مجموعهای از تصاویر تاریخی مرتبط با نقش گل و مرغ است که بسیاری از آنها پیش از این کمتر در دسترس پژوهشگران قرار داشتهاند و برای انتشار آنها حقوق نشر از منابع مختلف تهیه شده است.
مادیهای اصفهان؛ میراثی کهن در هویت شهری
در بخش دیگری از این مراسم مینو علیخانی، نویسنده کتاب مروری بر سند هویتی کهن شهر اصفهان اطلس مادی اصفهان مادینامه، درباره اهمیت تاریخی شبکه مادیهای اصفهان سخن گفت و اظهار کرد: شبکه مادیها یکی از کهنترین زیرساختهای شهری اصفهان است که بر اساس منابع تاریخی دستکم به دوره ساسانیان بازمیگردد.
وی افزود: در این کتاب تلاش شده است با نگاهی پژوهشی و مستند، تاریخچه شکلگیری مادیها، ساختار آنها و نقششان در حیات شهری اصفهان بررسی شود.
علیخانی ادامه داد: در جریان این پژوهش تمامی مادیهای اصفهان از سرچشمه تا انتهای مسیر مورد بررسی قرار گرفته و نقشه آنها بهروز شده است. بر اساس این بررسیها طول مجموع مادیهای اصفهان حدود ۳۰۱ کیلومتر است.
وی اظهار کرد: برای هر مادی شناسنامهای مستقل تهیه شده که در آن نام مادی، مسیر حرکت، ویژگیهای کالبدی و موقعیت آن در بافت شهری مشخص شده است.
ضرورت نگاه فرهنگی در مدیریت شهری
سید علی معرکنژاد، یکی از مولفان کتاب روایت آفرینش یک گفتمان شهری بنای شهر بر بنیان فرهنگ نیز در این مراسم با تأکید بر اهمیت بنیانهای فرهنگی در اداره شهر اظهار کرد: تجربههای مدیریتی در شهرهای بزرگ نشان داده است که اگر برنامهریزی شهری بدون توجه به بنیانهای فرهنگی و هویتی انجام شود، مسائل شهری نه تنها حل نمیشود بلکه پیچیدهتر خواهد شد.
وی افزود: شهرها تنها مجموعهای از ساختمانها و زیرساختها نیستند بلکه روایتهایی هستند که مردم درباره شهر خود میسازند و همین روایتها هویت شهری را شکل میدهد.
معرکنژاد ادامه داد: این کتاب حاصل سه سال پژوهش در حوزه مطالعات فرهنگی و اجتماعی شهر اصفهان است و تلاش دارد چارچوبی نظری برای شکلگیری گفتمان فرهنگی در مدیریت شهری ارائه دهد.
توجه به مسئله سالمندی در برنامهریزی شهری
در ادامه این مراسم ژاله کرمانی اصفهانی، مدیر دفتر تخصصی مرکز سالمند شهرداری اصفهان، با اشاره به روند رو به افزایش سالمندی در جامعه اظهار کرد: سالمندی واقعیتی است که جامعه ما به سرعت به سوی آن حرکت میکند و مدیریت شهری باید از هماکنون برای مواجهه با پیامدهای اجتماعی و شهری آن برنامهریزی کند.
وی افزود: سالمندی صرفاً یک مسئله درمانی نیست بلکه با مفاهیمی همچون کرامت انسانی، مشارکت اجتماعی، دسترسی شهری و کیفیت زندگی ارتباط دارد.
کرمانی اصفهانی با اشاره به انتشار مجموعه ریشههای ۲؛ گذری بر آثار برتر مسابقه عکس ملی سالمندی اظهار کرد: این مجموعه حاصل مسابقه ملی عکاسی با موضوع سالمندی است که در آن بیش از شش هزار اثر از سراسر کشور به دبیرخانه ارسال شد و آثار برگزیده در قالب کتاب منتشر شده است.
بازاندیشی در احیای بافت تاریخی دردشت
محمدعلی ایزدخواستی، مدیرعامل سازمان نوسازی و بهسازی شهر اصفهان نیز در این مراسم با اشاره به انتشار مجموعه چهارجلدی کتاب اصفهان اظهار کرد: این مجموعه حاصل یک تجربه پژوهشی میانرشتهای در پیوند میان علوم انسانی و مهندسی شهری است که با هدف بازاندیشی در احیای پهنه تاریخی دردشت تدوین شده است.
وی افزود: یکی از مهمترین مشکلات این محدوده تاریخی پدیده فراموشی بود و به همین دلیل تلاش شد ابتدا ابعاد فرهنگی و اجتماعی این مسئله مورد بررسی قرار گیرد.
ایزدخواستی ادامه داد: در این مسیر از پژوهشگران برجسته علوم انسانی دعوت شد تا در کنار تیمهای مهندسی و طراحی شهری به بررسی این مسئله بپردازند و نتیجه این همکاری مجموعه چهارجلدی کتاب اصفهان است که اکنون منتشر شده است.
سفرنامهها؛ منابعی ارزشمند برای تاریخ اجتماعی اصفهان
در پایان این مراسم محسن حسام مظاهری، رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی اصفهان، با اشاره به اهمیت سفرنامههای جهانگردان خارجی در شناخت تاریخ اجتماعی اصفهان اظهار کرد: بخش مهمی از آنچه امروز درباره زندگی روزمره مردم، ساختار محلات، بازارها و آیینهای اجتماعی اصفهان در دورههای تاریخی میدانیم در سفرنامههای سیاحان خارجی ثبت شده است.
وی افزود: سفرنامهها از این جهت اهمیت دارند که از منظر یک ناظر بیرونی نوشته شدهاند و جزئیاتی را ثبت کردهاند که در منابع بومی کمتر دیده میشود.
مظاهری ادامه داد: سفرنامههایی مانند آثار ژان شاردن، ژان باتیست تاورنیه، پیترو دلاواله و انگلبرت کمپفر از مهمترین منابع شناخت اصفهان در دوره صفوی به شمار میروند.
وی تأکید کرد: ترجمه کامل این آثار میتواند خدمت بزرگی به تاریخنگاری اصفهان و مطالعات ایرانشناسی باشد.
رئیس سازمان اسناد و کتابخانه ملی اصفهان در پایان پیشنهاد کرد در نامگذاری معابر و فضاهای شهری اصفهان به جهانگردان و پژوهشگران خارجی که در معرفی این شهر نقش داشتهاند نیز توجه شود، زیرا بسیاری از آنان عمر خود را صرف شناخت و معرفی اصفهان کردهاند و آثار ارزشمندی درباره این شهر به جا گذاشتهاند.
آیین رونمایی از ۲۰ عنوان کتاب تازه انتشارات سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری اصفهان در حالی برگزار شد که مجموعهای متنوع از پژوهشهای تاریخی، هنری، اجتماعی و شهری درباره اصفهان در قالب این آثار منتشر شده است؛ آثاری که به گفته سخنرانان میتوانند در گسترش مطالعات اصفهانشناسی، تقویت هویت فرهنگی شهر و شکلگیری ادبیات علمی تازه درباره مدیریت شهری و میراث فرهنگی اصفهان نقشی مؤثر ایفا کنند.
نظر شما