خبرگزاری مهر، گروه استانها- ونوس بهنود: قدمت تعلیم و تربیت در اردبیل به بیش از ۱۰۰ سال میرسد. از زمان حکومت قاجار اولین مدارس با وجود عدم استقبال عدهای در اردبیل شکل گرفته است و در ادوار بعد به تعداد آن اضافه میشود.
تا جایی که به گفته پژوهشگر تاریخ اردبیل طبق اسناد و مدارک موجود مدرسه نصریه که مؤسس آن سردار تنکابنی است در سال ۱۲۸۴ در اردبیل تأسیس شده و قدیمیترین مدرسه در این استان محسوب میشود
محمود محمد هدایتی تصریح کرد: همچنین به شواهد اسناد مدرسه ابتدایی ناصری (روایی) خلخال قدیمیترین مدرسه استان و منطقه است که در سال ۱۲۸۵ به همت شادروان ناصر روایی تأسیس گشته است.
امروز از مدارس ذکر شده اثری باقی نمانده و در بین بناهای تاریخی مدارس قدیمیترین آن به مدرسه بیله سوار اختصاص دارد.
بطوریکه قدمت تاریخی، معماری و ویژگیهای این مدرسه موجب شد چهار سال قبل مدرسه امام خمینی (ره) بیله سوار به همراه مدرسه صفوی موردتوجه قرار گرفته و در لیست ۲۰ تایی مدارس ماندگار کشور قرار گیرد.
با وجود اینکه این بنا به مدت ۱۰۰ سال برای تعلیم و تربیت مورد استفاده بود، طرح تبدیل آن به موزه همچنان عملیاتی نشده است.
از سلطنت محمد علی شاه تا محمدرضا شاه
رئیس آموزشوپرورش منطقه بیله سوار در خصوص سابقه تاریخی این مدرسه به خبرنگار مهر گفت: در دوران سلطنت محمد علی شاه و احمدشاه از این مدرسه که یک بنای خشتی بوده به عنوان مکتب استفاده میشد و فردی به نام آخوند ملا جواد به کودکان بیله سوار قرآن و سایر علوم تدریس میکرد.
محمد خیردار افزود: در اواخر سلطنت احمدشاه مدرسه خشتی قدیمی تخریب و مدرسه موجود با معماری یاور ماکویی که از مرزبانان منطقه بوده به نام مدرسه پهلوی احداث شد.
وی با بیان اینکه مدرسه پهلوی بعد از پیروزی اتقلاب اسلامی به مدرسه امام خمینی تغییر نام یافت، اضافه کرد: خوشبختانه ساختمان قدیمی این مدرسه هنوز هم سالم مانده و امروز عنوان قدیمیترین بنای آموزشی استان اردبیل و منطقه مغان را یدک می کشد و جزءآثار تاریخی و دیدنی بیله سوار است.
رئیس آموزشوپرورش منطقه بیله سوار تأکید کرد: هزینه ساخت این مدرسه از خود یاری مردم تأمین شد و سرگرد یاور دوستعلی ماکوئی رئیس مرزبانی در جه یک مغان که آن زمان در بیله سوار مستقر بود مهندسی این مدرسه را بر عهده گرفت.
به گفته خیردار این بنا در تاریخ ۱۷/۱۲/۸۱ تحت شماره ۷۵۱۷ به ثبت ملی رسیده و دارای تزئینات آجری زیبایی در نما به صورت هره سازی، دوال بندی نقوش هندسی بسیار زیبا با استفاده از آجرهای دوسر پخ(ذوزتقه) و قاب بندی آجری در و پنجره ها است.
وی متذکر شد: تاریخ تأسیس این مدرسه به سال ۱۳۰۵ هجری شمسی بازمی گردد که دارای هشت کلاس به مساحت سه هزار و ۳۶۵ متر مربع با مصالح آجرقدیمی و هندسی با درب و پنجره تخته ای در ابتدای خیابان امام جنب پاسگاه قدیمی شهرستان بیله سوار واقع شده است.
آمادگی میراث فرهنگی برای ایجاد موزه مردم شناسی مغان
در عین حال مدیر کل میراث فرهنگی استان اردبیل در تشریح اهمیت تاریخی این مدرسه به خبرنگار مهر گفت: مدرسه امام خمینی (ره) بیله سوار به همراه مدرسه صفوی دو مدرسه تاریخی است که موضوع تبدیل آن ها به موزه طرح شده است.
کریم حاجی زاده با تأکید به اینکه موزه مدارس تکلیف آموزشوپرورش است، تصریح کرد: این دو مدرسه به لحاظ قدمت تاریخی اهمیت ویژه دارند و در سال های اخیر نیز مرمت مدرسه بیله سوار انجام شده است.
ضروری است مدرسه تحویل میراث فرهنگی شده و از کاربری آموزشی خارج شودوی تأکید کرد: با توجه به ثبت ملی مدرسه بیله سوار، میراث فرهنگی آماده تبدیل مدرسه به موزه است و حتی طرح تبدیل آن به موزه مردم شناسی مغان در جلسات متعددی بررسی شده است.
مدیر کل میراث فرهنگی استان تأکید کرد: با این وجود ضروری است مدرسه تحویل میراث فرهنگی شده و از کاربری آموزشی خارج شود.
حاجی زاده با اشاره به ظرفیت بناهایی از این دست در معرفی سابقه تاریخی و فرهنگی شهرستان ها اضافه کرد: بعد از تخلیه مدرسه اعتبارات تبدیل به موزه بر عهده میراث فرهنگی خواهد بود.
مدرسه تاریخی همچنان محل تعلیم و تربیت است
درخواست میراث فرهنگی استان به دلیل کمبود مدرسه در بیله سوار تاکنون محقق نشده است. رئیس آموزشوپرورش منطقه بیله سوار در این خصوص تأکید کرد: ما موافق تبدیل مدرسه به موزه هستیم اما لازم است ساختمان جایگزینی برای دانشآموزان تعبیه شود.
خیردار با بیان اینکه در این منطقه با کمبود مدرسه مواجه هستیم، اضافه کرد: ملکی دو طبقه در نزدیکی مدرسه خریداری شد که مورد استقبال اولیا قرار نگرفت.
وی افزود: در حال حاضر ۱۲۰ دانشآموز ابتدایی در این مدرسه مشغول به تحصیل هستند و برای تبدیل مدرسه به موزه در ابتدا میبایست تکلیف مکان تحصیل این دانشآموزان مشخص شود.
رئیس آموزشوپرورش منطقه بیله سوار با اشاره به قدمت تاریخی این شهرستان تأکید کرد: ایجاد موزه طرح قابلتوجهی است که میتواند سابقه تاریخی منطقه را به نمایش بگذارد اما تا زمانی که مدرسهای احداث نشود، عملاً نمیتوان موزه مدرسه ایجاد کرد.
مطابق اظهارات مسئولان آموزشوپرورش و با در نظر گرفتن محدودیتهای مالی دولت در احداث بناهای جدید، به واقع زمان مشخصی برای احداث مدرسه جایگزین متصور نیست. این در حالی است که بنای تاریخی عمر مفید خود را سپری کرده و علاوه بر اینکه تحصیل دانشآموزان ابتدایی در این بنای فرسوده خود محل سؤال است، فرسایش هر چه بیشتر ممکن است بر تبدیل آن به موزه مدرسه پیشی بگیرد.
نظر شما