به گزارش خبرگزاری مهر، روزنامه آگاه نوشت: افزایش قیمت کالاهای اساسی حالا به بخشی از خرید روزمره خانوادهها تبدیل شده است. در ماههای اخیر قیمت بسیاری از اقلام خوراکی با رشد قابل توجهی همراه بوده و همین مسئله باعث شده بسیاری از خانوارها الگوی خرید و مصرف خود را تغییر دهند. در چنین شرایطی، سیاستهایی مانند کالابرگ بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفتهاند؛ سیاستی که هدف آن کاهش فشار معیشتی و کمک به حفظ حداقل امنیت غذایی خانوارهاست.
بررسی قیمتها در بازار نشان میدهد هزینه تامین کالاهای اساسی در مقایسه قیمتهای فروردین ۱۴۰۵ با فروردین سال گذشته رشد چشمگیری داشته است. قیمت هر کیلوگرم مرغ که در بهار سال گذشته در محدوده ۹۰ تا ۱۰۰ هزار تومان قرار داشت، حالا به حدود ۳۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان رسیده است. قیمت گوشت قرمز نیز از یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان عبور کرده و روغن، حبوبات و برنج هم با موج جدید افزایش قیمت روبهرو شدهاند.
آمارهای رسمی مرکز آمار نیز همین روند را تایید میکند. طبق دادههای رسمی، قیمت روغن جامد طی یک سال گذشته بیش از ۳۷۰ درصد و روغن مایع بیش از ۳۰۰ درصد افزایش داشته است. قیمت برنج خارجی نیز بیش از ۲۰۰ درصد رشد کرده و مرغ و تخممرغ هم افزایش قابل توجهی را تجربه کردهاند. بر اساس دادههای مرکز آمار در فروردین ۱۴۰۵ از ۵۳ قلم خوراکی منتخب در نقاط شهری، ۴۱ قلم درصد تغییر سالانه بالاتر از نرخ تورم نقطهای نقاط شهری کشور (۷۱ درصد) داشتهاند.
برخی فعالان بازار، بخشی از این افزایش قیمتها را ناشی از شرایط جنگی، اختلال در واردات برخی کالاها، افزایش هزینه حملونقل و همچنین رفتارهای احتکاری در بازار میدانند. در کنار این عوامل، نوسانات نرخ ارز و افزایش هزینه تولید نیز فشار مضاعفی بر بازار کالاهای اساسی وارد کرده است. در همین حال، مسئولان و کارشناسان نیز نسبت به فاصله میان تورم خوراکی و سیاستهای حمایتی هشدار دادهاند.
به گزارش «فارس» قیمت اقلام مشمول سبد کالابرگ تاکنون یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان افزایش یافته در حالی که مبلغ کالابرگ پرداختی به مردم فقط یک میلیون تومان است. بنابراین «تاکنون کالابرگ ۶۰ درصد از گرانیها عقب مانده است» از این رو موضوع افزایش مبلغ کالابرگ در کمیسیونهای تخصصی دولت در دست بررسی است. حسین امامیراد، نماینده مجلس نیز تاکید کرده بود که «مبلغ کالابرگ باید فورا بازنگری و افزایش یابد.»
با وجود این، مسئولان همچنان بر ادامه نظارت بر بازار و کنترل قیمتها تاکید دارند. رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی در این خصوص گفت: «در حال حاضر کالاهای اساسی در بازار به وفور وجود دارد و در اغلب اقلام، کمبود جدی مشاهده نمیشود و شبکه توزیع نیز بدون اختلال در حال فعالیت است.» علیرضا رفیعیپور، رئیس سازمان دامپزشکی در اظهاراتی بیان کرد: در زمینه تولید گوشت قرمز نیز در حال حاضر بیش از ۹۰۰ هزار تن انواع دام سبک و سنگین تولید میشود که حدود ۹۵ درصد نیاز سالانه مردم ماست و هر سال حدود ۷۵ هزار تن نیز واردات داریم که به طور مستمر و بر اساس نیاز انجام میشود. بنابراین افزایش قیمت گوشت در یک سال اخیر به عوامل دیگری غیر از کاهش تولید ربط دارد.
فاطمه مقصودی، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در یکی از اظهارنظرهای اخیر افزایشهای چند ده درصدی را گرانفروشی دانست نه گرانی. وی تاکید کرد که نظارتها باید تشدید شود. در این راستا علی فرهادی، رئیس سازمان تعزیرات حکومتی از بررسی ۱۴۰ هزار پرونده گرانفروشی و ۱۱۷۰ پرونده احتکار خبر داد. با این حال، بررسی قیمتها در فروشگاهها و بازار نشان میدهد بسیاری از اقلام خوراکی همچنان با نوسان قیمت روبهرو هستند.
اما آنچه بیش از همه برای خانوادهها اهمیت دارد، تاثیر مستقیم این افزایش قیمتها بر سبد خرید روزانه است. بسیاری از خانوارها حالا ناچارند بخشی از خریدهای قبلی خود را کاهش دهند یا کالاهای ارزانتر را جایگزین کنند. فروشنده یکی از سوپرمارکتهای جنوب تهران میگوید: «قبلا مردم خرید هفتگی میکردند، الان بیشتر خریدها محدود و روزانه شده. خیلیها اول قیمتها را حساب میکنند و بعد تصمیم میگیرند چه چیزی بخرند.»
یکی از مشتریان نیز میگوید: «قبلا گوشت را راحتتر میخریدیم، الان بیشتر از مرغ و تخممرغ استفاده میکنیم. کالابرگ کمک میکند، ولی قیمتها هم مدام بالا میرود.» برای بررسی دقیقتر وضعیت، میتوان یک سبد حداقلی خوراکی برای یک خانواده چهار نفره را در نظر گرفت؛ سبدی شامل ۱۰ کیلو برنج، سه کیلو مرغ، دو کیلو گوشت، دو کیلو تخممرغ، دو بطری روغن، مقداری حبوبات، لبنیات، چای، رب گوجهفرنگی و ماکارونی. بررسی قیمت این اقلام با نرخهای فعلی بازار نشان میدهد هزینه تامین چنین سبدی به حدود هفت تا ۱۰ میلیون تومان در ماه میرسد؛ رقمی که تنها مربوط به خوراک خانوار است.
این در حالی است که هزینه خوراک فقط بخشی از مخارج ماهانه خانوادهها را تشکیل میدهد و همزمان هزینههایی مانند اجاره مسکن، حملونقل، قبوض، درمان و آموزش نیز افزایش یافته است؛ مسئلهای که باعث شده مدیریت بودجه ماهانه برای بسیاری از خانوارها دشوارتر از گذشته شود. در چنین شرایطی، کالابرگ به یکی از مهمترین ابزارهای حمایتی تبدیل شده است. بر اساس سیاست فعلی، به ازای هر نفر ماهانه یک میلیون تومان اعتبار کالابرگ اختصاص داده میشود؛ بنابراین یک خانواده چهار نفره میتواند چهار میلیون تومان اعتبار خرید داشته باشد.
مقایسه این رقم با هزینه سبد حداقلی خوراکی نشان میدهد کالابرگ میتواند حدود ۳۵ تا ۴۰ درصد هزینه این سبد را پوشش دهد. به بیان دیگر، اعتبار کالابرگ اگرچه بخشی از فشار خرید روزانه را کاهش میدهد، اما همچنان با هزینه واقعی تامین کالاهای اساسی فاصله قابل توجهی دارد. برخی کارشناسان معتقدند در شرایط فعلی، سیاست کالابرگ بیشتر نقش «ضربهگیر تورم» را ایفا میکند؛ ابزاری که میتواند بخشی از فشار افزایش قیمتها را کنترل کند، اما برای حفظ قدرت خرید خانوارها نیازمند بازنگری متناسب با نرخ تورم است.
واقعیت این است که بازار کالاهای اساسی در ماههای اخیر تحت تاثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و شرایط جنگی قرار گرفته و همین مسئله، کنترل قیمتها را دشوارتر کرده است. با وجود این، بسیاری از خانوادهها همچنان تلاش میکنند با مدیریت مصرف، تغییر الگوی خرید و استفاده از حمایتهایی مانند کالابرگ، هزینههای زندگی را کنترل کنند. شاید امروز کالابرگ نتواند تمام هزینه سبد خوراکی خانوار را پوشش دهد، اما برای بخشی از جامعه به یکی از ابزارهای حفظ حداقل قدرت خرید تبدیل شده است؛ ابزاری که در شرایط فعلی، اهمیت آن بیش از گذشته احساس میشود.
نظر شما