خبرگزاری مهر، گروه استانها: سالروز اقامه نخستین نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی به فرمان امام راحل(ره)، یادآور نقطه عطفی در تاریخ سیاسی-عبادی ایران است.
نماز جمعه، فراتر از یک آیین عبادی ساده، به عنوان یکی از مهمترین نمادهای وحدت، بصیرت و همبستگی در جامعه اسلامی شناخته میشود. این فریضه دارای جایگاه ویژهای در فرهنگ دینی است که آن را از سایر نمازهای یومیه متمایز میکند.
نماز جمعه نمایشگاه باشکوهی از همبستگی امت اسلامی است. حضور پرشور اقشار مختلف مردم در صفوف به هم پیوسته، علاوه بر اینکه نمادی از برابری و برادری است، موجب تقویت روحیه جمعی و افزایش قدرت بازدارندگی جامعه در برابر تفرقه و دشمنیها میشود.
این اجتماع هفتگی فرصتی است تا مؤمنان با دیدن یکدیگر، پیوندهای عاطفی و اجتماعی خود را مستحکم کرده و پیام واحدی از اقتدار و اتحاد را به نمایش بگذارند.
خطبههای نماز جمعه در کنار جنبههای عبادی، جایگاه مهمی برای هدایت فکری و سیاسی جامعه محسوب میشوند. امام جمعه با تبیین مسائل روز، تحلیل رویدادهای سیاسی، اجتماعی و اخلاقی، نقش یک دیدهبان آگاه را ایفا میکند.
حضور در این مراسم، فرصتی است تا ضمن شنیدن رهنمودهای کلان، تریبونی برای انعکاس مشکلات و نیازهای مردم فراهم شود و این فضای گفتوگوی عمومی به تقویت اعتماد متقابل و کاهش فاصله میان آحاد جامعه و بدنه مدیریتی کمک شایانی میکند و زمینه را برای نظارت همگانی بر عملکرد مسئولان در چارچوب اخلاق اسلامی فراهم میسازد.
این خطبهها بستر مناسبی برای رشد آگاهی عمومی نسبت به وظایف شهروندی، ترویج سبک زندگی اسلامی و بیان مطالبات به حق مردم هستند که به جامعه کمک میکند تا در پیچ و خمهای تاریخی دچار سردرگمی نشود.
در این میان، امامت جمعه امام شهید حضرت آیتالله خامنهای در سالهای آغازین انقلاب، به عنوان «الگوی طراز» و استانداردی برای خطبهخوانی تبیینی شناخته میشود.
به همین مناسبت، با حجتالاسلام حسن مصلح امام جمعه دشتستان، پیرامون شاخصهای نماز جمعه مطلوب و ضرورتهای این نهاد گفتوگویی انجام شده است.
نماز جمعه از نگاه حضرت امام(ره) و رهبر شهید انقلاب، صرفاً یک فریضه فردی نیست. اهمیت این نهاد در هندسه سیاسی نظام چیست؟
نماز جمعه قرارگاه ایمان، تقوا، بصیرت و اخلاق است. این تریبون، تنها محلی برای اقامه نماز نیست، بلکه رسانهای است برای اتصال قلبی مردم به آرمانهای نظام و تبیین مسائل روز.
اهمیت آن در این است که همزمان «عبودیت» را با «سیاستورزی دینی» ترکیب میکند؛ یعنی جامعهای که در نماز جمعه حاضر میشود، هم به لحاظ معنوی رشد میکند و هم نسبت به توطئههای دشمن و نیازهای کشور آگاه میگردد.
امام شهید حضرت آیتالله خامنهای در دوران امامت جمعه تهران، استانداردی را بنا نهادند که امروز به عنوان «امام جمعه طراز» شناخته میشود. از دیدگاه شما، شاخصههای این خطبههای طراز چیست؟
خطبههای ایشان در آن دوران، نماد «زمانشناسی» و «جامعیت» بود. یک امام جمعه طراز، کسی است که خطبهاش پاسخگوی نیازهای فکری و سیاسیِ آنِ جامعه باشد.
شاخصههای اصلی این الگو شامل مواردی می شود مه می توان به استناد به منابع اصیل و بهرهگیری دقیق از آیات قرآن و نهجالبلاغه برای تحلیل مسائل روز اشاره کرد.
بصیرتافزایی بدون هیجانزدگی از دیگر موارد است و ارائه تحلیلهای راهبردی که به جای تحریک احساسات سطحی، عقلانیت و قدرت تحلیل مخاطب را بالا میبرد.
امیدآفرینی و واقعبینی، ترسیم وضعیت کشور با تکیه بر نقاط قوت و در عین حال، نقد منصفانه و راهگشا برای رفع کاستیها از دیگر شاخص ها است.
زبانِ فراگیر از جمله سادهسازی مفاهیم عمیق سیاسی برای درک آحاد مردم از دیگر موارد است. خطبههای ایشان هم برای نخبه دانشگاهی و هم برای عامه مردم، محتوای متناسب داشت.
چگونه میتوان آن الگو را در سطح شهرستانها، از جمله دشتستان، پیادهسازی کرد؟
هدف ما در دشتستان، نزدیک شدن به همین الگو است. نماز جمعه باید تریبونی باشد که در آن مسائل محلی با نگاه کلانِ ملی گره بخورد. ما تلاش داریم با تکیه بر جهاد تبیین و ارائه خطبههایی که مبتنی بر آگاهیبخشی است، نماز جمعه را به ملجأ و پناهگاه مردم تبدیل کنیم تا همه اقشار، بهویژه جوانان، حس کنند که اینجا محل طرح دغدغههای واقعی آنهاست.
مهمترین چالش پیش روی ائمه جمعه در مسیر تحقق «نماز جمعه طراز» چیست؟
مهمترین چالش، «بهروز بودن» است. امام جمعه باید نبض جامعه و فضای مجازی را بشناسد.
دشمن با جنگ شناختی به دنبال ایجاد شبهه در ذهن نسل جوان است. خطبههای نماز جمعه اگر از این شبهات عقب باشد، کارکرد خود را از دست میدهد. بنابراین، مطالعه عمیق، استفاده از اتاقهای فکر و ارتباط مستمر با بدنه نخبگانی جامعه برای تبیین حقایق، الزامی است.
کلام پایانی خطاب به مردم و نمازگزاران جمعه چیست؟
نماز جمعه، سرمایه بزرگ معنوی و سیاسی ماست. از همه مردم شریف دشتستان دعوت میکنم با حضور پرشور و مشارکت در برنامههای جانبی، این نهاد را تقویت کنند.
ما نیز با استعانت از خداوند و با نگاه به الگوی رهبر فرزانه وشهیدانقلاب، تمام تلاش خود را برای تبیین حقایق دینی و پیگیری مطالبات بهحق مردم به کار خواهیم بست.
نظر شما