به گزارش خبرنگار مهر، حجت‌الاسلام والمسلمین علی زند قزوینی شامگاه پنجشنبه با اشاره به فرارسیدن ایام مرتبط با حضرت فاطمه معصومه(س) اظهار کرد: در میان امامزادگان، افرادی وجود دارند که به دلیل انتساب به خاندان اهل‌بیت(ع) دارای شرافت هستند و در کنار آنان نیز نمونه‌هایی دیده می‌شود که دچار انحراف شده‌اند بنابراین صرف امامزاده بودن به تنهایی دلیل بر فضیلت نیست.
وی افزود: در میان امامزادگان واجب‌التکریم، شخصیت‌هایی وجود دارند که علاوه بر انتساب خانوادگی، از جایگاه علمی، معنوی و تقوایی برجسته‌ای برخوردارند و برخی از آنان به دلیل برخورداری از ویژگی‌های ممتاز، جایگاهی فراتر از یک انتساب خانوادگی دارند.
استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: حضرت عباس بن علی(ع) از جمله این شخصیت‌هاست که فضیلت و منزلت او تنها به فرزند امیرالمؤمنین(ع) بودن محدود نمی‌شود و در روایات و زیارت آن حضرت، ویژگی‌های ویژه‌ای برای ایشان مورد توجه قرار گرفته است.
زند قزوینی گفت: حضرت زینب کبری(س) نیز از نمونه‌های برجسته در میان خاندان اهل‌بیت(ع) است که امام سجاد(ع) درباره جایگاه علمی ایشان تعبیر عالمه غیر معلمه را به کار برده و این تعبیر نشان‌دهنده مرتبه خاص معرفتی آن بانوی بزرگوار است.
وی با بیان اینکه حضرت فاطمه معصومه(س) نیز در شمار چنین شخصیت‌هایی قرار دارد، افزود: جایگاه آن حضرت در میان امامزادگان، جایگاهی ممتاز است و شواهد موجود در روایات و سیره اهل‌بیت(ع) نشان میدهد که ایشان از منزلتی ویژه برخوردار بوده‌اند.
امام رضا(ع) جایگاه حضرت معصومه(س) را برجسته کرد
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به روایتی درباره سعد اشعری قمی اظهار کرد: در آن زمان امامزادگان متعددی در قم حضور داشتند و با این حال هنگامی که سعد اشعری به محضر امام رضا(ع) رسید، امام از وجود قبری متعلق به خاندان خود در قم سخن گفت و ذهن سعد بلافاصله به حضرت فاطمه معصومه(س) متوجه شد.
وی ادامه داد: این موضوع نشان میدهد که حضرت معصومه(س) در میان امامزادگان مدفون در قم از شناخته‌شدگی و موضوعیت ویژه‌ای برخوردار بوده است و همین نکته در تبیین جایگاه آن حضرت اهمیت دارد.
زند قزوینی با اشاره به آداب زیارت حضرت معصومه(س) گفت: در دستور زیارت آن حضرت، بر ایستادن در بالای سر و رو به قبله بودن تأکید شده است که با شیوه زیارت امامان معصوم(ع) تفاوت دارد.
وی افزود: در زیارت ائمه اطهار(ع)، زائر با رعایت آداب مخصوص در برابر امام قرار می‌گیرد اما درباره حضرت معصومه(س) دستور بر آن است که زائر در بالای سر ایشان و رو به قبله بایستد.
استاد حوزه علمیه قم با اشاره به آغاز زیارت‌نامه حضرت معصومه(س) بیان کرد: این زیارت‌نامه با اذکار توحیدی آغاز می‌شود و پس از ذکر الله‌اکبر، سبحان‌الله و الحمدلله، سلام به پیامبران بزرگ الهی مطرح می‌شود که این ترتیب، ساختار معرفتی ویژه‌ای به زیارت‌نامه بخشیده است.
زیارت‌نامه حضرت معصومه(س) جایگاهی ویژه دارد
وی گفت: در ادامه زیارت‌نامه به حضرت آدم، نوح، ابراهیم، موسی، عیسی و پیامبر اکرم(ص) سلام داده می‌شود و در مورد پیامبر اسلام(ص) خطاب به صورت مستقیم و با عبارت السلام علیک مطرح می‌شود.
زند قزوینی افزود: این شیوه خطاب در زیارت‌نامه، از جایگاه معنوی حرم حضرت معصومه(س) حکایت دارد و پیوند میان این بارگاه و خاندان رسالت را مورد توجه قرار میدهد.
وی با اشاره به فرازی از زیارت‌نامه حضرت معصومه(س) درباره شفاعت اظهار کرد: در این زیارت از حضرت درخواست می‌شود که در بهشت شفیع زائران باشد و این تعبیر با تصور رایج از شفاعت که صرفاً نجات انسان از عذاب و ورود به بهشت است تفاوت دارد.
استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: درخواست شفاعت در بهشت می‌تواند به معنای برخورداری از درجات بالاتر بهشتی باشد و از همین رو، این فراز نیز از ویژگی‌های قابل توجه زیارت‌نامه حضرت معصومه(س) به شمار می‌رود.
وی گفت: یکی از ویژگی‌های مهم حضرت معصومه(س) این است که زیارت‌نامه‌ای از سوی امام معصوم برای ایشان صادر شده است و این موضوع، در میان امامزادگان جایگاه خاصی دارد.
زیارت حضرت معصومه(س) از سرچشمه معارف اهل‌بیت(ع) صادر شده است
زند قزوینی با اشاره به زیارت‌نامه‌های موجود برای امامزادگان اظهار کرد: برای بسیاری از امامزادگان، زیارت‌نامه‌هایی از سوی علما و بزرگان تنظیم شده است اما درباره حضرت معصومه(س)، زیارت‌نامه‌ای وجود دارد که صدور آن به امام رضا(ع) نسبت داده شده است.
وی افزود: بر اساس نقل تاریخی، سعد اشعری قمی در محضر امام رضا(ع) حضور یافت و آن حضرت دستور زیارت خواهرشان حضرت فاطمه معصومه(س) را با عباراتی مشخص بیان کردند و این زیارت‌نامه بعدها در منابع حدیثی و تاریخی نقل شده است.
استاد حوزه علمیه قم ادامه داد: در این زیارت‌نامه، نام و جایگاه خاندان پیامبر(ص) و پیوند حضرت معصومه(س) با این خاندان مورد توجه قرار گرفته و از این جهت، متن زیارت‌نامه دارای محتوای گسترده معرفتی است.
وی گفت: در زیارت حضرت معصومه(س)، در آغاز، مادر ایشان مورد خطاب قرار می‌گیرد و سپس دیگر شخصیت‌های خاندان مطرح می‌شوند که این امر با جایگاه و حرمت حضرت فاطمه زهرا(س) ارتباط دارد.
زند قزوینی با اشاره به سابقه تاریخی حرم حضرت معصومه(س) اظهار کرد: محل دفن حضرت در باغ بابلان قرار داشت که به سعد اشعری نسبت داده شده و در دوره‌های نخست، بنایی بر مزار آن حضرت ایجاد شد.
وی افزود: بر اساس گزارش‌های تاریخی، در سال‌های نخست پس از دفن حضرت معصومه(س)، مردان قمی اجازه ورود به محل دفن را نداشتند و از بیرون بقعه به زیارت می‌پرداختند و ورود به آن محل برای زنان و بانوان مجاز بود.
استاد حوزه علمیه قم گفت: در گزارش‌های تاریخی، این شیوه با هدف رعایت حرمت حضرت معصومه(س) و جایگاه ایشان به عنوان بانویی از خاندان پیامبر اکرم(ص) بیان شده است.
زند قزوینی با اشاره به تفاوت شرایط حضرت معصومه(س) با حضرت زینب کبری(س) اظهار کرد: تاریخ اهل‌بیت(ع) صحنه‌های متفاوتی از رعایت حرمت یا هتک حرمت بانوان این خاندان را ثبت کرده است و مقایسه این دو وضعیت، عمق مظلومیت خاندان پیامبر(ص) را نشان میدهد.
وی افزود: در ماجرای اسارت خاندان امام حسین(ع)، حضرت زینب کبری(س) و دیگر بانوان اهل‌بیت(ع) در شرایطی قرار گرفتند که حتی امام سجاد(ع) برای کاهش نگاه مردم به آنان، تدابیری را مورد توجه قرار داد.
استاد حوزه علمیه قم در پایان گفت: شناخت جایگاه حضرت فاطمه معصومه(س) نیازمند توجه به مجموعه‌ای از شواهد تاریخی، روایی و زیارتی است و زیارت‌نامه صادرشده از سوی امام معصوم، جایگاه آن حضرت را در میان امامزادگان برجسته کرده است.
نظر شما