خبرگزاری مهر، گروه استانها، حمیدرضا عبدالمنافی: کرج در کنار تنوع قومی و فرهنگی و رشد جمعیت، ظرفیت‌هایی در هنر، معماری و میراث اجتماعی دارد که بازشناسی و معرفی آنها می‌تواند به تقویت هویت شهری کمک کند؛ موضوعی که در روز فرهنگی کرج با حضور دانشگاهیان و هنرمندان، رونمایی از تابلوی مینیاتور و معرفی غذاهای سنتی و فراموش‌شده ایران مورد توجه قرار گرفت.
کرج را نمی‌توان تنها با خیابان‌ها، ساختمان‌ها و گسترش محدوده شهری شناخت؛ بخش مهمی از هویت این شهر در فرهنگ مردمی شکل گرفته که از مناطق مختلف ایران در آن سکونت یافته‌اند. تنوعی که در کنار فرصت‌های اجتماعی، ضرورت توجه به اشتراکات فرهنگی و تقویت پیوند میان شهروندان را نیز برجسته می‌کند.
برگزاری برنامه روز فرهنگی کرج در دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، فرصتی برای طرح این موضوع بود؛ برنامه‌ای که مهدی نوید ادهم، دبیرکل هیئت مؤسس دانشگاه آزاد اسلامی، از مهمانان ویژه آن بود و مدیران، استادان، دانشجویان و هنرمندان نیز در آن حضور داشتند.
حسین کلانتری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز و واحد کرج، در این مراسم با تأکید بر ضرورت نگاه همه‌جانبه به شهر اظهار کرد که کرج را نباید صرفاً یک ساختار کالبدی دانست؛ چراکه این شهر از تنوع قومی و فرهنگی، معماری و ویژگی‌های خاص شهرسازی برخوردار است.
وی با اشاره به مهاجرپذیری کرج و حضور شهروندانی از استان‌های مختلف کشور گفت: فرهنگ و هنر این شهر از فرهنگ‌های متنوع تأثیر پذیرفته است و همین ویژگی، ضرورت توجه ویژه به هویت فرهنگی کرج را افزایش می‌دهد.
به گفته کلانتری، تقویت همبستگی و پیوستگی اجتماعی می‌تواند زمینه‌ساز انسجام بیشتر در جامعه شهری باشد و به کرج کمک کند تا ظرفیت‌های فرهنگی خود را بهتر به نمایش بگذارد.
این دیدگاه، هویت شهری را از محدوده بناهای تاریخی و فضاهای عمومی فراتر می‌برد و فرهنگ، هنر و روابط اجتماعی را نیز در شکل‌گیری شخصیت یک شهر مؤثر می‌داند. در شهری مانند کرج که جمعیت آن از خاستگاه‌های گوناگون شکل گرفته، شناسایی عناصر مشترک فرهنگی و معرفی داشته‌های محلی می‌تواند زمینه ارتباط بیشتر میان نسل‌ها و گروه‌های اجتماعی را فراهم کند.
دانشگاه و مسئولیت بازشناسی هویت شهری
نقش دانشگاه‌ها در چنین مسیری تنها به برگزاری همایش‌های مناسبتی محدود نمی‌شود؛ این مراکز می‌توانند با بهره‌گیری از ظرفیت استادان، دانشجویان و پژوهشگران، زمینه شناخت و مستندسازی میراث فرهنگی و اجتماعی شهر را فراهم کنند.
کلانتری در سخنان خود به اهمیت بزرگداشت مفاخر علمی و اسلامی اشاره کرد و بر ضرورت معرفی شخصیت‌های برجسته‌ای تأکید داشت که در تاریخ فکری و فرهنگی جامعه اثرگذار بوده‌اند.
برگزاری برنامه‌های فرهنگی در محیط دانشگاهی، در صورتی که با فعالیت‌های پژوهشی و آموزشی همراه شود، می‌تواند فرصتی برای پیوند میان دانش و زندگی اجتماعی ایجاد کند.
معرفی چهره‌های فرهنگی، شناخت هنرهای سنتی و توجه به میراث محلی از جمله زمینه‌هایی است که امکان مشارکت نسل جوان را در حفظ و انتقال سرمایه‌های فرهنگی افزایش می‌دهد.
در این میان، استمرار برنامه‌ها و تبدیل مناسبت‌های تقویمی به فعالیت‌های فرهنگی مداوم، اهمیتی فراتر از برگزاری یک مراسم دارد؛ چراکه هویت شهری در تعامل روزمره مردم با محیط زندگی و شناخت مشترک آنان از گذشته و داشته‌های شهر شکل می‌گیرد.
هم‌افزایی نخبگان برای توسعه فرهنگی کرج
مهدی مهرور، معاون استاندار البرز و فرماندار ویژه شهرستان کرج، نیز در این مراسم بر ضرورت همکاری مجموعه‌های علمی، فرهنگی و اجرایی برای پیشرفت شهر تأکید کرد.
وی با قدردانی از حضور استادان، دانشجویان، نخبگان و اصحاب رسانه اظهار کرد: دستیابی به اهداف مشترک در مسیر پیشرفت و اعتلای کرج، نیازمند تعامل سازنده، همدلی و همکاری میان مجموعه‌های علمی، فرهنگی و اجرایی است.
مهرور دانشگاهیان و دانشجویان را از سرمایه‌های ارزشمند جامعه دانست و افزود که حضور فعال آنان در عرصه‌های فرهنگی و اجتماعی می‌تواند به پویایی شهر و تقویت هویت بومی نسل جوان کمک کند.
فرماندار ویژه شهرستان کرج همچنین با تأکید بر نقش رسانه‌ها در معرفی ظرفیت‌ها و داشته‌های فرهنگی و اجتماعی شهر گفت که هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی، جامعه دانشگاهی، نخبگان و اصحاب رسانه می‌تواند مسیر تحقق برنامه‌های توسعه‌ای و فرهنگی را هموارتر کند.
وی دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج را از مراکز علمی باسابقه و مرجع منطقه دانست و با اشاره به تحصیل شمار قابل توجهی از مدیران و فعالان علمی کشور در این دانشگاه، از مسئولان دانشگاه و برگزارکنندگان برنامه‌های روز فرهنگی کرج قدردانی کرد.
مینیاتور؛ فرصتی برای معرفی هنر ایرانی
رونمایی از تابلوی مینیاتور استاد سیدمحمدهادی ابوالقاسمی، نقاش و مینیاتوریست، از دیگر بخش‌های این برنامه بود. این اثر با حضور فرماندار کرج و نماینده رهبر انقلاب در دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز رونمایی شد.
مینیاتور ایرانی یکی از جلوه‌های شناخته‌شده هنرهای سنتی کشور است که معرفی آن در برنامه‌های فرهنگی می‌تواند فرصتی برای آشنایی بیشتر مخاطبان با هنرهای اصیل و ظرفیت‌های هنرمندان فراهم کند.
قرار گرفتن هنر در کنار موضوع هویت شهری، این پرسش را نیز مطرح می‌کند که چگونه می‌توان از ظرفیت هنرمندان برای بازنمایی ویژگی‌های تاریخی، فرهنگی و اجتماعی کرج بهره گرفت. معرفی آثار هنری، تشریح محتوای آنها و فراهم کردن زمینه گفت‌وگو میان هنرمندان و مخاطبان، می‌تواند به غنای برنامه‌های فرهنگی شهر کمک کند.
غذاهای فراموش‌شده بخشی از میراث فرهنگی
در حاشیه برنامه‌های روز فرهنگی کرج و در آستانه این مناسبت، جشنواره‌ای با محور معرفی غذاهای سنتی، محلی و فراموش‌شده ایران نیز برگزار شد. این برنامه با همکاری بخش‌های مرتبط دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، از جمله حوزه دامپزشکی و بهداشت مواد غذایی، شکل گرفت.
غذاهای سنتی تنها بخشی از عادت‌های غذایی نیستند؛ شیوه تهیه، مواد اولیه، روش‌های نگهداری و پیوند آنها با زندگی روزمره مردم، بخشی از تجربه تاریخی و فرهنگی جوامع را بازتاب می‌دهد. بسیاری از این خوراک‌ها در پی تغییر سبک زندگی و دگرگونی الگوهای مصرف، کمتر از گذشته در سفره خانواده‌ها حضور دارند و معرفی دوباره آنها می‌تواند به حفظ بخشی از میراث غذایی کشور کمک کند.
برگزاری چنین جشنواره‌ای در محیط دانشگاهی، امکان پیوند میان فرهنگ خوراک و دانش مرتبط با سلامت و بهداشت مواد غذایی را نیز فراهم می‌کند. این همکاری می‌تواند به آگاهی‌بخشی درباره شیوه صحیح آماده‌سازی و نگهداری غذاها در کنار معرفی سنت‌های غذایی مناطق مختلف کشور کمک کند.
معرفی دقیق غذاها، خاستگاه جغرافیایی آنها و روایت افرادی که شیوه تهیه این خوراک‌ها را حفظ کرده‌اند، می‌تواند گام مؤثری برای غنی‌تر شدن چنین برنامه‌هایی باشد؛ موضوعی که در کنار مستندسازی هنرها و سنت‌های محلی، ظرفیت تبدیل شدن به یک فعالیت فرهنگی مستمر را دارد.
هویت شهری فراتر از یک مناسبت
روز فرهنگی کرج در دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، مجموعه‌ای از موضوعات مرتبط با هویت شهری را در کنار یکدیگر قرار داد؛ از توجه به تنوع فرهنگی و نقش دانشگاهیان و رسانه‌ها تا معرفی هنر مینیاتور و غذاهای سنتی ایران.
با این حال، بازشناسی هویت فرهنگی کرج به برگزاری مراسم سالانه محدود نمی‌شود. مستندسازی داشته‌های فرهنگی، معرفی هنرمندان، ثبت سنت‌های محلی و فراهم کردن زمینه مشارکت دانشجویان و شهروندان می‌تواند این مناسبت را به نقطه شروعی برای فعالیت‌های مستمر تبدیل کند.
کرج برای تقویت هویت فرهنگی خود به شناخت دقیق‌تر گذشته، توجه به تنوع فرهنگی امروز و ایجاد پیوند میان نسل‌های مختلف نیاز دارد؛ مسیری که دانشگاه، هنر و میراث فرهنگی می‌توانند در آن نقش‌آفرین باشند.
نظر شما