ویتگنشتاین

خبرگزاری مهر- گروه دین و اندیشه:لودویگ یوزف یوهان ویتگنشتاین (1951 – 1889) که در جوانی به مهندسی هانوردی علاقه پیدا کرده بود به عنوان دانشجوی این رشته به دانشگاه منچستر رفت. پس از آن اما ریاضیات طراحی، سپس خود ریاضیات و سرانجام پرسشهای فلسفی مربوط به مبانی ریاضیات، وی را شیفته خود ساخت.

در همین راستا بود که با کتاب "اصول ریاضیات" اثر برتراند راسل، فیلسوف بزرگ تحلیلی آشنا شد و با مطالعه آن، در جریان آخرین تحولات در منطق و فلسفه قرار گرفت، تحولاتی که راسل و فرگه بانی آن بودند. نتیجه این آشنایی ورود ویتگنشتاین به دانشگاه کمبریج به پیشنهاد فرگه و شاگردی راسل بود.

"رساله منطقی - فلسفی" تنها اثر فلسفی‏ای است که ویتگنشتاین در دوران زندگی خود منتشر کرد. هنگامی که کتاب تمام شد، فکر می‏کرد تمام مسایل فلسفه را حل کرده است و در راستای همین اعتقاد، کار فلسفی را رها کرد و توجه خود را به چیزهای دیگری معطوف ساخت.

شغل معلمی در مدارس ابتدایی را تجربه کرد، در دیری بیرون از وین باغبانی کرد و حتی تصیمم گرفت راهب شود. وی سپس خانه‏ای را برای یکی از خواهران خود طراحی کرد و سرانجام دعوت فیلسوفان دانشگاه وین را برای انجام مباحثاتی با آنها پذیرفت و در پی آن به آهستگی کار فلسفی را از سر گرفت.

در ادامه ویتگنشتاین دریافت که رساله‏اش مسایل فلسفه را حل نکرده است و این امر انگیزه پیدایش مرحله دوم و متفاوتی در کار فلسفی وی شد که می‏توان کتاب "پژوهشهای فلسفی" را شاخصترین اثر وی در این دوره دانست، هر چند این کتاب پس از مرگ وی منتشر شد.  

لودویگ ویتگنشتاین، فیلسوفی خلاق و نامتعارف بود که تأثیر او بر اندیشه قرن بیستم ورای حوزه فلسفه می‏رود. هدف گریلینگ در این کتاب آشنا ساختن افراد غیر متخصص با اندیشه ویتگنشتاین است و وی در آن، سرشت و تأثیر دیدگاههای ویتگنشتاین را شرح داده است. گریلینگ اندیشه متقدم و متأخر ویتگنشتاین و نسبت آنها را با هم توضیح داده و ارزیابی تازه‏ای از تأثیر کنونی او بر اندیشه معاصر عرضه کرده است.

گریلینگ هدف خود از تألیف این کتاب را دو چیز عنوان کرده است: نخست روشن ساختن محور اصلی اندیشه ویتگنشتاین برای خواننده غیر متخصص و دوم شرح جایگاه اندیشه وی در فلسفه تحلیلی قرن بیستم. وی این دو هدف خود را در چهار فصل "زندگی و شخصیت ویتگنشتاین"، "فلسفه متقدم"، "فلسفه متأخر" و نیز "ویتگنشتاین و فلسفه جدید" پی گرفته است.

"ویتگنشتان" نوشته ای. سی. گریلینگ پیش از این به زبان انگلیسی و در چارچوب مجموعه Very short introductionانتشارات آکسفورد منتشر شده است.