سیل در اوج بی آبی؛ منابع آبی کرمان مدیریت شود

خبرگزاری مهر – گروه استان ها: استان کرمان دارای یک چهارم باغ های کشاورزی کشور است، اما این استان به لحاظ اقلیمی در منطقه نیمه خشک قرار گرفته است.

وجود باغ های گسترده پسته، مرکبات و نخلستان ها در این استان موجب شده بخش قابل توجهی از آب های استحصالی در استان کرمان در بخش کشاورزی استفاده شود، اما بهره برداری بی رویه و آبیاری سنتی طی سال های اخیر با وجود هشدارهای متوالی رسانه ها و کارشناسان موجب شده است بخش قابل توجهی از منابع آب زیرزمینی برای تولید محصولات کشاورزی استفاده شود و حالا پس از سال ها، افت سطح آبهای زیر زمینی از یک سو و از سوی دیگر فرونشست دشت ها، استان کرمان را با مشکل مواجه کرده است.

این رویه در جنوب کرمان بیشتر دیده می شود؛ تعداد ۷ شهرستان جنوبی استان کرمان قطب کشاورزی کشور محسوب می شوند و تولید انواع سیفی جات در این شهرستان ها به خصوص در فصل زمستان که این شهرستانها آب و هوایی معتدل دارند موجب شده است کشاورزی در چهار فصل سال در جنوب کرمان رواج داشته باشد.

مهمترین سازه آبی جنوب کرمان سد جیرفت است که با وجود گذشت سال ها از ساخت آن، اما شبکه آبیاری کشاورزی پایین دست این سد تکمیل نشده و کشاورزان برای استفاده از آن سال ها در انتظارند، اما عملا محدود شبکه های آبیاری پایین دست سد نیز نیاز به لایروبی و توسعه ساختاری دارند.

سیلاب پس از سال ها خشکسالی

از سوی دیگر رودخانه هلیل رود به عنوان تنها رودخانه دائمی کرمان نیز سال هاست دیگر جاری نمی شود و پشت سدهایی که بر روی این رودخانه بسته شده است خشکیده است و آبی که از جیرفت جاری می شود و به جازموریان ختم می شد به صورت مقطعی و در صورت بارندگی های شدید جاری می شود.

همچنین میزان بارندگی در جنوب کرمان نیز کاهش چشمگیر یافته است، به طوری که در سال آبی گذشته شاهد افت قابل توجه و کاهش ۶۰ درصدی بارندگی در استان کرمان بودیم، اما در سال جاری و طی ماههای اخیر بارندگی بار دیگر در این شهرستانها رخ داد.

ثمره این بارش ها اما سیلابی بود که خسارت های قابل توجهی به کشاورزی جنوب کرمان وارد کرد. بسته شدن راه های فرعی و خسارت به برخی از زیر ساخت ها نیز حاصل سیلی بود که پس از سال ها خشکسالی در جنوب کرمان جاری شد و سوال مردم این است که چرا با کوچکترین بارندگی پس از سال ها خشکسالی، به جای استحصال این آب ها سیل در جنوب کرمان جاری می شود.

این در حالی است که سال هاست مسئولان در دوران مختلف شعار توسعه سیل بندها و استحصال آبهای زیرزمینی و در نهایت توسعه آبیاری مکانیزه و اصلاح الگوی کشت برای بهره وری مناسب از آب های در دسترس را می دهند.

معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار کرمان در خصوص راه های پیشگیری از بروز سیلاب در جنوب کرمان به خبرنگار مهر می گوید: در پی بارندگی های اخیر در جنوب کرمان شاهد بروز سیلاب در برخی از شهرستانها بودیم که با اقدامات صورت گرفته میزان خسارت ها احصا شده است و به زودی اعتبار لازم برای جبران خسارتها در اختیار شهرستانها قرار می گیرد.

سیل بندها مرمت شود

سیدمصطفی آیت‌اللهی موسوی، می افزاید: یکی از مهمترین اقداماتی که بعد سال ها خشکسالی در جنوب کرمان باید انجام شود مرمت سیل بندها و لایروبی رودخانه ها است و از سوی دیگر باید مسیر های سیلاب بازگشایی شود تا شاهد ورود سیل به مزارع کشاورزی و گاه مناطق مسکونی نباشیم.

وی عنوان می کند: همچنان فصل بارندگی پیش رو است و امکان بروز بارندگی و سیلاب در این مناطق وجود دارد و به همین دلیل فرمانداران و مسئولان محلی در تمام مناطق باید تمهیدات و پیگیری های لازم برای پیشگیری از سیلاب و خسارات به مردم را انجام دهند.

افزایش ذخیره آب در سدهای بزرگ کرمان

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای کرمان نیز در گفتگو با خبرنگار مهر می گوید: یکی از مهمترین اقداماتی که باید برای مهار سیلاب انجام شود جلوگیری از ساخت و ساز در حریم رودخانه ها است که این مساله باید با همکاری همه دستگاه ها رفع شود تا در صورت بروز سیلاب مسیر آب تغییر نکند.

حمید علیدادی سلیمانی، می افزاید: در سال جاری شاهد افزایش بارندگی در مقایسه با سال گذشته در همین زمان بودیم و هم اکنون ۱۲۰ میلیون مترمکعب آب در سدهای استان کرمان ذخیره شده است.

وی ادامه می دهد: به عنوان مثال سد نساء بم که بیش از دو برابر میزان آبی که قبل از بارندگی ها در آن ذخیره شده بود هم اکنون آبگیری شده است و انتظار می رود در ادامه سال آبی و با فعالیت سامانه های بارشی جدید میزان آبگیری سدها افزایش یابد.

وی در خصوص لایروبی رودخانه ها نیز می افزاید: ما شاهد لایروبی بخش قابل توجهی از مسیر رودخانه ها هستیم به طوری که ۷۰ کیلومتر رودخانه های استان کرمان لایروبی شده است، اما این روند باید ادامه یابد.

انتظار می رود بارندگی در استان کرمان در سال جاری افزایش یابد و ادامه این روند به آبگیری بیشتر سیل ها و سیل بندها منجر شود، اما باید به این نکته نیز اشاره کرد که سیل بندهایی که سال ها به دلیل خشکسالی بی آب بوده اند هم کنون دچار آسیب شده اند و باید اعتبار لازم برای مرمت این سیل بندها برای مقابله با سیلاب های احتمالی اختصاص یابد.