یادداشت مهمان_مختار شیخحسینی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی: مالک بن نبی تمدن اندیش مشهور الجزایری معتقد است کشورهای اسلامی علاوه بر تمرکز بر مبارزه با استعمار باید به این نیز بیندیشند که چرا خودشان مستعد مستعمره شدن بودهاند؟ از نظر او جامعه برای خارج شدن از قابلیت مستعمره شدن نیازمند شرایط و ویژگیهایی است تا بتواند جنبه های سلبی خودش را تصفیه نماید همان گونه که در صدر اسلام با ورود وحی، این اتفاق رخ داد و تولدی از درون، تحولات را رقم زد.
مالک بن نبی در فصل«معامل القابلیة للإستعمار» در کتاب مشهور«شروط النهضه» مینویسد: «من در این فصل به دنبال تاکید بر شاخصی هستم که از دورن انسان نشأت میگیرد او با برشمردن پروژه های استعمار در انحطاطِ اخلاقی مستعمره با عقب مانده و بی سواد نگه داشتن آنها، یادآوری میکند که هشدار اساسی را باید متوجه باطن و دورن انسانها و جوامعی دانست که تن به این شرایط دادهاند».
لذا معتقد است: «قضیه رهایی از استعمار ابتدائاً منوط به رهایی ما از وضعیت روانی است که استعمار در درون ما برای خدمت کردن به خودش نهادینه کرده است» بنابراین کشورها باید به رفع مشکلاتی بیندیشند که کشورشان را قابل مستعمره شدن میدهد. از نظر مالک، وقتی فرد و جامعه ای به لحاظ روانی و باطنی پذیرای استعمار باشد، استعمارگر نیز به راحتی ظرفیت نهادینه کردن ارزش ها و راهبردهایش را فراهم میبیند.
با دقت در ایده مالک بن نبی، می توان گفت: امروز جامعه ایرانی دقیقاً جایی ایستاده که با تکیه بر درون میخواهد قابلیت مستعمره شدن را در خود از بین ببرد و همسایگان عرب جنوبی ما دقیقاً جایی ایستادهاند که میخواهند قابلیت مستعمره بودنشان را نهادینه نمایند.
نظر شما