به گزارش خبرنگار مهر، محمدرضا مخبر دزفولی در آیین افتتاح نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام شهید؛ تبیین اندیشه، سیره و حکمرانی حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای شهید(رضوانالله تعالی علیه)» اظهار کرد: از منظر تجربه علمی و تخصصی خود در حوزه علوم و فناوری، مایلم بخشی از شخصیت علمی رهبر شهید و توجه ویژه ایشان به علوم و فناوریهای پیشرفته را تبیین کنم؛ حوزهای که امروز یکی از پایههای اصلی قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران به شمار میرود.
وی افزود: در بیش از چهار دهه حضور در عرصه آموزش عالی، علم و سیاستگذاری فرهنگی، یکی از بزرگترین نعمتهای زندگیام همکاری نزدیک با رهبر شهید بود. بسیاری از ویژگیهای مدیریتی، اخلاقی و شخصیتی ایشان را نه از روایت دیگران، بلکه از نزدیک و در جلسات تخصصی، کارشناسی و تصمیمگیری تجربه کردهام.
مخبر دزفولی با بیان اینکه بخش مهمی از سرمایه علمی و فناوری امروز کشور حاصل نگاه راهبردی رهبر شهید است، گفت: ایشان همواره علم را زیربنای اقتدار ملی میدانستند و با نگاهی بلندمدت، مسیر پیشرفت علمی کشور را هدایت میکردند.
وی نخستین آشنایی خود با رهبر شهید را مربوط به سال ۱۳۵۸ دانست و اظهار کرد: در آن دوران، هر هفته روزهای دوشنبه از ساعت ۱۰ تا ۱۲ در مسجد دانشگاه تهران برای دانشجویان سخنرانی میکردند، سپس با حوصله به پرسشهای آنان پاسخ میدادند و در پایان نیز نماز جماعت را همراه دانشجویان اقامه میکردند.
رئیس فرهنگستان علوم افزود: فضای دانشگاهها در آن سالها بسیار ملتهب و آکنده از تنشهای سیاسی بود و گاهی تندترین انتقادها و حتی توهینها نسبت به مسئولان انقلاب در جلسات مطرح میشد، اما رهبر شهید با آرامشی مثالزدنی، همه سخنان را میشنیدند و بدون آنکه فضای گفتوگو از مسیر منطقی خارج شود، با استدلال، استناد به قرآن و روایات و منطق روشن به پرسشها پاسخ میدادند.
وی ادامه داد: یکی از جلوههای شجاعت علمی و اخلاقی ایشان، دفاع مستدل از شهید آیتالله بهشتی در روزهایی بود که ایشان هدف موج گستردهای از تهمتها و هجمهها قرار داشت.
مخبر دزفولی با اشاره به استمرار این ویژگی در دوران رهبری گفت: در دیدارهای سالانه با دانشجویان، استادان و نخبگان نیز بارها شاهد بودم که دانشجویان با صراحت و گاهی با ادبیاتی تند، انتقادهای خود را مطرح میکردند، اما رهبر شهید با لبخند، آرامش و سعهصدر به همه سخنان گوش میدادند و با استدلال و متانت پاسخ میگفتند.
وی یکی از خاطرات شخصی خود را نیز بیان کرد و افزود: در یکی از جلسات، با صراحت از کمتوجهی مسئولان به پیشنهادهای علمی نخبگان گلایه کردم و گفتم احساس میکنیم حاصل کارهای کارشناسی کمتر مورد توجه قرار میگیرد. رهبر شهید با دقت همه سخنانم را شنیدند و فرمودند اگر کاری علمی، دقیق و کارشناسی باشد، دیر یا زود آثار خود را در نظام تصمیمسازی کشور نشان خواهد داد.
رئیس فرهنگستان علوم ادامه داد: پس از پایان جلسه، به دلیل اینکه احساس میکردم لحن سخنانم تند بوده است، از ایشان عذرخواهی کردم، اما رهبر شهید فرمودند: «اتفاقاً خیلی هم خوب بود؛ من این صراحت را میخواهم. محکم و دقیق سخن بگویید.» این جمله برای من به درسی ماندگار در مدیریت تبدیل شد.
مخبر دزفولی با اشاره به اهتمام رهبر شهید به سیاستگذاریهای کلان فرهنگی و علمی کشور گفت: در سال ۱۳۸۴، ایشان در دیدار اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی با گلایه از تأخیر در تدوین سند مهندسی فرهنگی کشور فرمودند که بهترین افراد را برای عضویت در شورا انتخاب کردهاند، اما انتظار دارند اسناد راهبردی کشور هرچه سریعتر تدوین و اجرا شود.
وی افزود: پس از آنکه مسئولیت دبیری شورای عالی انقلاب فرهنگی را برعهده گرفتم، رهبر شهید در نخستین دیدار تأکید کردند که سه اولویت اساسی باید در دستور کار قرار گیرد؛ نقشه جامع علمی کشور، مهندسی فرهنگی کشور و تحول در نظام آموزشوپرورش و آموزش عالی.
رئیس فرهنگستان علوم خاطرنشان کرد: رهبر شهید از نخستین کسانی بودند که ضرورت تدوین «نقشه جامع علمی کشور» را مطرح کردند؛ موضوعی که در سال ۱۳۸۵ حتی برای بسیاری از استادان و مدیران دانشگاهی نیز مفهوم روشنی نداشت.
وی افزود: پس از تدوین این سند با مشارکت استادان و پژوهشگران، رهبر شهید تأکید کردند که بند به بند آن در شورای عالی انقلاب فرهنگی با حضور رؤسای قوا بررسی و تصویب شود و به همین دلیل، نزدیک به یک سال جلسات شورا به بررسی این سند راهبردی اختصاص یافت.
مخبر دزفولی تأکید کرد: تا آخرین روزهای حیات رهبر شهید، حمایت از نخبگان، جامعه علمی و حرکت علمی کشور از اولویتهای اصلی ایشان بود و هرگز در این مسیر کوتاه نیامدند.
وی در ادامه به برخی دستاوردهای علمی کشور در پرتو هدایتهای رهبر شهید اشاره کرد و گفت: پیشنهاد تشکیل شورای عالی انقلاب فرهنگی و تبدیل ستاد انقلاب فرهنگی به این شورا، با حمایت مستقیم ایشان دنبال شد و همین اقدام زمینهساز تحول ساختاری در نظام آموزش عالی کشور شد.
رئیس فرهنگستان علوم افزود: در ابتدای انقلاب، کشور تنها حدود ۲۵ تا ۲۶ دانشگاه داشت، اما امروز بیش از ۲۵۰ دانشگاه و صدها مرکز آموزش عالی در کشور فعال هستند و شمار دانشجویان نیز از حدود ۱۷۰ هزار نفر در آغاز انقلاب به بیش از سه میلیون و ۲۰۰ هزار نفر رسیده است.
وی ادامه داد: امروز تقریباً هیچ رشته علمی مهمی در جهان وجود ندارد که دانشگاهها و مراکز علمی ایران از آن بیاطلاع باشند یا در آن ورود نکرده باشند.
مخبر دزفولی با اشاره به جایگاه علمی ایران در عرصه بینالمللی گفت: در دهه نخست انقلاب، نامی از ایران در نمایههای معتبر علمی جهان دیده نمیشد، اما با هدایتهای راهبردی رهبر شهید و تلاش دانشمندان کشور، از دهه ۷۰ و بهویژه دهههای ۸۰ و ۹۰، ایران به یکی از کشورهای برجسته تولیدکننده علم در جهان تبدیل شد.
وی خاطرنشان کرد: امروز در حالی که ایران تنها حدود یک درصد جمعیت جهان را در اختیار دارد، نزدیک به دو درصد تولید علم دنیا را به خود اختصاص داده است؛ جهشی که از سهم کمتر از سهدهم درصدی در ابتدای دهه ۷۰ به دست آمده و بدون هدایت راهبردی، حمایت مستمر و نگاه آیندهنگر رهبر شهید امکانپذیر نبود.
رئیس فرهنگستان علوم در ادامه سخنان خود، پیشرفت جمهوری اسلامی ایران در فناوریهای پیشرفته را حاصل پیگیری مستمر و حمایت راهبردی رهبر شهید انقلاب اسلامی دانست و گفت: بخش قابل توجهی از جایگاه امروز ایران در فناوریهای نوین، نتیجه نگاه آیندهنگر و مطالبهگری دائمی ایشان از مسئولان، دانشگاهها و مراکز علمی کشور است.
مخبردزفولی اظهار کرد: فناوریهای پیشرفته، بهویژه در دهههای ۸۰ و ۹۰، با پیگیریهای مستمر رهبر شهید شتاب گرفت. ایشان در جلسات مختلف به طور مداوم از مسئولان درباره روند پیشرفت فناوریهای راهبردی سؤال میکردند و گزارش میخواستند.
وی با اشاره به دستاوردهای ایران در حوزه نانوفناوری افزود: امروز جمهوری اسلامی ایران در زمره چهار کشور برتر دنیا در فناوری نانو قرار دارد و کسانی که از نزدیک در این حوزه فعالیت داشتهاند، به خوبی میدانند که رهبر شهید با حساسیت ویژه روند پیشرفت این فناوری را دنبال میکردند.
رئیس فرهنگستان علوم همچنین به پیشرفتهای صنعت فضایی کشور اشاره کرد و گفت: امروز جمهوری اسلامی ایران توانایی ارسال موجود زنده به فضا و بازگرداندن سالم آن را در اختیار دارد و این موفقیت، ایران را در باشگاه کشورهای صاحب فناوری فضایی قرار داده است.
وی ادامه داد: در حوزه فناوری هستهای نیز ایران تنها به دانش نظری دست نیافته، بلکه به فناوری، توان طراحی، اجرا و بهرهبرداری عملیاتی از این صنعت راهبردی رسیده است؛ دستاوردی که بدون هدایت، مدیریت و حمایت عالیترین سطح نظام امکان تحقق نداشت.
مخبردزفولی حمایت رهبر شهید از زیستفناوری را نیز از عوامل اصلی پیشرفت این حوزه دانست و اظهار کرد: امروز ایران در بسیاری از شاخصهای زیستفناوری در میان کشورهای برتر جهان قرار دارد و در تولید فرآوردههای بیولوژیک و واکسنهای پیشرفته، از جمله واکسنهای مبتنی بر فناوری mRNA، به جایگاه قابل توجهی دست یافته است.
وی با اشاره به دوران همهگیری کرونا گفت: اوج اعتماد رهبر شهید به توان دانشمندان ایرانی در آن مقطع آشکار شد؛ زمانی که ایشان از تزریق واکسنهای آمریکایی و اروپایی خودداری کردند و با اعتماد کامل، واکسن تولیدشده توسط پژوهشگران ایرانی را دریافت کردند.
رئیس فرهنگستان علوم افزود: ارتباط مستمر با استادان دانشگاه، نخبگان، تشکلهای دانشجویی، مدالآوران المپیادها، رؤسای دانشگاهها، دانشآموزان و معلمان، بخش مهمی از برنامههای کاری رهبر شهید بود و ایشان همواره مسائل علمی کشور را شخصاً پیگیری میکردند.
وی تأکید کرد: اگر بخواهیم تنها دو یا سه ابرراهبرد رهبر شهید را معرفی کنیم، بدون تردید یکی از مهمترین آنها علم و فناوری است؛ زیرا ایشان پیشرفت علمی را مهمترین مسیر دستیابی به اقتدار ملی میدانستند.
مخبردزفولی در بخش دیگری از سخنان خود به دغدغه رهبر شهید درباره مسئله جمعیت اشاره کرد و گفت: ایشان جمعیت را یکی از مؤلفههای اصلی قدرت ملی میدانستند و بارها نسبت به کاهش نرخ رشد جمعیت هشدار دادند.
وی افزود: در یکی از جلسات تخصصی که به همراه چند تن از کارشناسان درباره پیامدهای کاهش جمعیت خدمت رهبر شهید ارائه شد، ایشان نزدیک به ۵۰ دقیقه با دقت به گزارشها گوش دادند و در پایان تأکید کردند که از این پس موضوع جمعیت را به طور مستمر در سخنرانیهای خود مطرح خواهند کرد.
رئیس فرهنگستان علوم ادامه داد: رهبر شهید همچنین تأکید داشتند که سیاستهای جمعیتی باید هرچه سریعتر در قالب قانون به تصویب برسد و از مسئولان خواستند این موضوع را با جدیت دنبال کنند.
وی با اشاره به اهتمام رهبر شهید به علوم نوظهور اظهار کرد: علوم شناختی نیز از حوزههایی بود که شخصاً پیگیر آن بودند. در یکی از دیدارها از روند تشکیل ستاد توسعه علوم شناختی سؤال کردند و پس از ارائه گزارش، بر تسریع در تدوین اساسنامه، تأمین بودجه و آغاز فعالیت این مجموعه تأکید کردند.
مخبردزفولی خاطرنشان کرد: حمایتهای مستمر رهبر شهید از حوزههایی همچون نانو، زیستفناوری، هوافضا، سلولهای بنیادی و پژوهشگاه رویان، زمینهساز تبدیل ایران به یکی از کشورهای پیشرو در این عرصهها شد و اگر امروز پژوهشگاه رویان در درمان ناباروری و فناوری سلولهای بنیادی به مرجع علمی منطقه و جهان تبدیل شده، بخش مهمی از آن مرهون همین حمایتهای راهبردی است.
وی با بیان اینکه مفهوم «ایران قوی» در اندیشه رهبر شهید بر پایه علم و فناوری استوار بود، گفت: از نگاه ایشان، ایران قوی یعنی کشوری برخوردار از دانش روز، فناوریهای پیشرفته، توان رقابت جهانی و دانشمندانی در تراز بینالمللی که بتوانند هم گرههای کشور را بگشایند و هم الگویی برای جهان اسلام باشند.
رئیس فرهنگستان علوم در پایان تأکید کرد: آنچه امروز از توان علمی و فناوری جمهوری اسلامی ایران مشاهده میشود، تنها بخشی از ثمرات راهبردهای رهبر شهید است و این موضوع نیازمند پژوهشهای عمیق و تدوین آثار علمی مستقل از سوی اندیشکدهها، پژوهشگاهها و مراکز نخبگانی است تا ابعاد مختلف این منظومه فکری برای نسلهای آینده تبیین شود.
مخبر دزفولی ابراز امیدواری کرد نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام شهید» در اسفندماه امسال آغازگر حرکتی تمدنی برای شناخت هرچه بیشتر اندیشههای رهبر شهید باشد.
نظر شما