خبرگزاری مهر، گروه استانها: در نقطهای از دهستان لواسان بزرگ، در محدوده روستای پورزند و در مجاورت مرزهای شهرستانهای شمیرانات و پردیس، مسئلهای شکل گرفته که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک تخلف موردی زیستمحیطی دانست. محدودهای که به گفته پیگیران محلی، در گذشته برای اجرای یک پروژه ملی برداشت و تسطیح شده بود، پس از پایان فعالیتهای اولیه، بهتدریج به محلی برای انباشت نخالههای ساختمانی و بخشی از ضایعات تبدیل شد.
موضوع تازهای هم نیست. ساکنان و فعالان محلی میگویند، طی سالهای گذشته بارها درباره وضعیت این منطقه به دستگاههای مختلف اطلاع دادهاند؛ از فرمانداریها و بخشداریها گرفته تا نهادهای محیط زیستی و نمایندگان مجلس. بازدیدهایی نیز انجام شده، اما آنچه امروز در محل دیده میشود، نشان میدهد که هنوز راهکاری عملی و دائمی برای پایان دادن به این وضعیت اجرا نشده است.
در میان همه پرسشهایی که درباره منشأ نخالهها و مسئولیت دستگاههای مختلف مطرح است، شاید یک سؤال از بقیه سادهتر باشد؛ اگر این محدوده محل مجاز تخلیه نخاله نیست، چرا مسیر دسترسی به آن مسدود نمیشود؟
پیگیران محلی معتقدند جلوگیری از ورود خودروهای سنگین به این منطقه، نیازمند طرحهای پیچیده و هزینههای سنگین نیست. ایجاد موانع فیزیکی، انسداد مسیرهای ورودی یا نصب نیوجرسی، اقداماتی است که میتواند دستکم مانع از تکرار تخلیه نخاله در یک نقطه مشخص شود. با این حال، ادامه باز بودن مسیر باعث شده است که هر بار پس از طرح اعتراض، بحث شناسایی متخلف و مکاتبه میان دستگاهها از سر گرفته شود، بدون آنکه زمینه وقوع تخلف از بین برود.
از سوی دیگر، در گزارشهای محلی ادعا شده که بخشی از نخالههای حاصل از پروژههای ساختمانی و عمرانی منطقه پردیس به این محدوده منتقل میشود؛ ادعایی که نیازمند پاسخ و بررسی رسمی است. اگر این موضوع صحت داشته باشد، پرسش تنها متوجه راننده یک کامیون یا یک پیمانکار نخواهد بود، بلکه نحوه نظارت بر زنجیره انتقال نخاله از محل تولید تا مقصد نهایی نیز زیر سؤال میرود.
شهرداری پردیس در این میان میتواند به ابهامات موجود پاسخ دهد؛ اینکه آیا بر نحوه دفع نخالههای حاصل از پروژهها و فعالیت پیمانکاران نظارت مشخصی وجود دارد؟ مقصد نهایی نخالهها چگونه کنترل میشود؟ و در صورت اثبات تخلیه غیرمجاز، چه برخوردی با متخلفان صورت گرفته است؟
اما نگرانیها به نخالههای ساختمانی محدود نمیشود. این مسئله، نگرانیهایی را درباره تغییر مسیر طبیعی روانآبها به وجود آورده است، منتقدان هشدار میدهند که تغییر شکل طبیعی زمین و جابهجایی حجم قابل توجهی از خاک، در صورت نبود مطالعات و اقدامات پیشگیرانه، میتواند در زمان بارندگیهای شدید پیامدهایی برای مناطق پاییندست داشته باشد.
پرونده قضائی در حال پیگیری است
البته میزان این خطر باید از سوی دستگاههای تخصصی بررسی و اعلام شود، اما پرسش همچنان پابرجاست: آیا پیش از تغییر وضعیت زمین، ارزیابی مشخصی از تأثیر این اقدامات بر مسیر حرکت آبهای سطحی انجام شده است؟
پیچیدگی پرونده زمانی بیشتر میشود که به موقعیت جغرافیایی آن نگاه کنیم. محدوده مورد اعتراض در حوزه دهستان لواسان بزرگ و شهرستان شمیرانات قرار دارد، اما گزارشها و ادعاهای مطرحشده درباره منشأ بخشی از نخالهها، موضوع را به فعالیتهای عمرانی و ساختمانی در محدوده پردیس نیز مرتبط میکند. همین مسئله ضرورت هماهنگی میان فرمانداریهای شمیرانات و پردیس و دیگر دستگاههای مسئول را پررنگتر کرده است.
در همین زمینه، حسین توکلی کجانی، فرماندار شمیرانات، در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره انتقال و تخلیه پسماند از محدوده یک شهرستان دیگر در اراضی شمیرانات، گفت: این موضوع از سوی دستگاههای مسئول در دست پیگیری است و پرونده آن نیز به مراجع قضایی ارجاع شده است.
وی با تأکید بر اینکه حفاظت از محیط زیست و صیانت از ظرفیتهای طبیعی شمیرانات از اولویتهای مدیریت شهرستان است، اظهار کرد: در هر موردی که قصور یا کوتاهی دستگاهها و افراد در این حوزه احراز شود، موضوع بررسی و پیگیری خواهد شد.
فرماندار شمیرانات با اشاره به ویژگیهای طبیعی و ظرفیتهای تاریخی این شهرستان افزود: شمیرانات مجموعهای از ظرفیتهای ارزشمند طبیعی و تاریخی را در خود جای داده که حفاظت از آن تنها یک مسئولیت محلی نیست، بلکه وظیفهای بیننسلی به شمار میرود و باید با نگاه مسئولانه از این سرمایهها صیانت شود.
توکلی کجانی در ادامه، مسئولیت حفاظت از عرصههای طبیعی و محیط زیست را محدود به یک دستگاه ندانست و گفت: نهادهایی از جمله محیط زیست، منابع طبیعی، امور آب و مدیریت شهری هر کدام در این حوزه وظایفی بر عهده دارند و عملکرد دستگاههای مسئول در زمینه حفاظت از منابع طبیعی و محیط زیست مورد پیگیری قرار خواهد گرفت.
اظهارات فرماندار شمیرانات در حالی مطرح میشود که یکی از محورهای اصلی انتقادها درباره محدوده مورد بحث در پورزند، مشخص نبودن سازوکار عملی برای جلوگیری از ادامه ورود خودروهای حامل نخاله به این منطقه است. اکنون با تأیید پیگیری موضوع و ارجاع پرونده به دستگاه قضایی، باید دید رسیدگیهای انجامشده چه زمانی به اقدامی عملی و بازدارنده منجر خواهد شد و آیا مسیر ورود کامیونها به محدوده مورد اعتراض نیز سرانجام بسته میشود یا خیر.
برخورد با افرادی که اقدام به تخلیه غیرمجاز نخاله و زباله کنند
موضوع تخلیه غیرمجاز نخاله و پسماند در حالی در محدوده پورزند مورد اعتراض قرار گرفته که دستگاه قضایی استان تهران نیز طی ماههای اخیر بر برخورد با اینگونه تخلفات تأکید کرده است.
علی صالحی دادستان تهران همچنین از تشدید برخورد با تخلفات مربوط به حمل و تخلیه غیرمجاز پسماند خبر داد و به خبرنگار مهر گفت : با افرادی که اقدام به تخلیه غیرمجاز نخاله و زباله در حریم راهها، عرصههای طبیعی و اراضی ملی کنند، مطابق قانون برخورد خواهد شد.
وی گفت: برای تسریع در رسیدگی به جرایم زیستمحیطی نیز شعب تخصصی در دادگاههای صلح و دادسراها تشکیل شده تا پروندههای مرتبط بدون اطاله دادرسی مورد رسیدگی قرار گیرد.
تأکیدهای قضایی، در شرایطی مطرح میشود که پرونده تخلیه نخاله در محدوده مورد اعتراض در شمیرانات نیز، به گفته فرماندار این شهرستان، به مراجع قضایی ارجاع شده است. اکنون باید دید این پیگیریها چه زمانی به نتیجهای عملی منجر خواهد شد و آیا در کنار رسیدگی به پروندههای احتمالی، اقدامی برای جلوگیری از ادامه تخلیه نخاله در محل و مسدود کردن مسیر ورود خودروهای حامل آن انجام میشود یا خیر.
اکنون دیگر مسئله فقط این نیست که چه کسی نخالهها را در این منطقه تخلیه کرده است؛ پرسش مهمتر این است که چرا با وجود سالها پیگیری، هنوز یک تصمیم مشخص برای جلوگیری از تکرار این اتفاق گرفته نشده است.
فرمانداریهای پردیس و شمیرانات، شهرداری پردیس، اداره محیط زیست و دیگر نهادهای مرتبط باید درباره وضعیت این محدوده، مجوزهای احتمالی، نحوه نظارت بر پیمانکاران و مهمتر از همه، علت باز ماندن مسیر ورود خودروهای حمل نخاله توضیح دهند.
روستای پورزند اکنون بیش از یک پاسخ اداری، منتظر یک اقدام عملی است؛ اقدامی که شاید از یک تصمیم ساده آغاز شود: اگر تخلیه نخاله در این منطقه ممنوع است، مسیر ورود کامیونها را ببندید.
نظر شما