خبرگزاری مهر - گروه استان ها، فاطمه گلوی: روستای ناهوک در شهرستان سراوان، یکی از جلوههای کمتر شناختهشده گردشگری سیستان و بلوچستان است که با برخورداری از پیشینه تاریخی، هویت فرهنگی ریشهدار و چشماندازهای طبیعی، تصویری متفاوت از ظرفیتهای گردشگری بلوچستان به نمایش میگذارد.
این روستا در کنار جاذبههای تاریخی و طبیعی، روایتگر پیوند دیرینه انسان با محیط زیست و شیوههای زندگی بومی در جنوب شرق ایران است؛ پیوندی که در معماری سنتی، شیوه کشاورزی، مناسبات اجتماعی و آدابورسوم مردم منطقه نمود پیدا میکند.
ناهوک را میتوان مقصدی برای تجربه همزمان تاریخ، فرهنگ و طبیعت دانست؛ جایی که ظرفیتهای گردشگری آن فراتر از بازدید از چند اثر تاریخی یا چشمانداز طبیعی است.
ناهوک؛ مقصدی برای تجربه تاریخ و طبیعت بکر بلوچستان

مهوش اسدی، مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی شهرستان سراوان در گفتگو با خبرنگار مهر گفت: روستای ناهوک در شهرستان سراوان، با برخورداری از چشماندازهای طبیعی، نخلستانهای گسترده، آثار تاریخی و سنگنگارههای کهن، یکی از ظرفیتهای ارزشمند گردشگری سیستان و بلوچستان به شمار میرود؛ منطقهای که پیوند میان طبیعت و تاریخ در آن، زمینهای مناسب برای توسعه گردشگری فرهنگی و طبیعتگردی فراهم کرده است.
وی اظهار کرد: ناهوک از روستاهای برخوردار از ظرفیتهای متنوع گردشگری در شهرستان سراوان است که موقعیت جغرافیایی، شرایط طبیعی و پیشینه تاریخی آن، این منطقه را به یکی از نقاط قابل توجه برای علاقهمندان به گردشگری تبدیل کرده است.
اسدی افزود: یکی از شاخصترین جاذبههای این منطقه، دره نگاران است که به واسطه وجود مجموعهای از سنگنگارههای باستانی، ارزش تاریخی و پژوهشی فراوانی دارد؛ این نقوش صخرهای روایتگر بخشهایی از زندگی، باورها، فعالیتهای روزمره و ارتباط انسانهای گذشته با محیط پیرامون خود هستند و میتوانند اطلاعات ارزشمندی درباره شیوه زیست جوامع کهن در اختیار پژوهشگران قرار دهند.
مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سراوان ادامه داد: سنگنگارههای منطقه ناهوک از منظر شناخت تاریخ اجتماعی و فرهنگی بلوچستان اهمیت ویژهای دارند و معرفی درست آنها میتواند زمینه آشنایی گردشگران با پیشینه تمدنی این منطقه را فراهم کند؛ دره نگاران را باید فراتر از یک جاذبه دیدنی، بخشی از حافظه تاریخی و فرهنگی منطقه دانست که حفاظت از آن نیازمند توجه مستمر است.
طبیعت ناهوک و آبشارهای محلی، از ظرفیتهای گردشگری بکر منطقه

وی با اشاره به دیگر جاذبههای تاریخی ناهوک بیان کرد: قلعه تاریخی ناهوک و محوطههای سنگنگارهای پیرگوران از جمله آثار ارزشمند این محدوده هستند که هرکدام میتوانند بخشی از مسیر گردشگری تاریخی شهرستان سراوان را تشکیل دهند.
اسدی افزود: در کنار آثار تاریخی، طبیعت ناهوک نیز از جذابیت خاصی برخوردار است؛ قرار گرفتن روستا در محدودهای درهای، وجود نخلستانها، باغهای محلی، قناتها و بستر رودخانه فصلی، چشماندازی متفاوت از طبیعت منطقه جنوب شرق کشور ایجاد کرده است.
وی تصریح کرد: آبشارهای محلی نیز از دیگر ظرفیتهای طبیعتگردی این منطقه محسوب میشوند که میزان آبدهی و شرایط بازدید از آنها به وضعیت بارندگی و شرایط فصلی وابسته است.
مدیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی سراوان با تأکید بر ضرورت معرفی هدفمند جاذبههای ناهوک خاطرنشان کرد: گردشگری در ناهوک باید بر پایه حفاظت از میراث تاریخی و طبیعی شکل بگیرد؛ زیرا تخریب سنگنگارهها، آسیب به آثار تاریخی و بیتوجهی به محیط طبیعی میتواند بخشی از ظرفیتهای ارزشمند این منطقه را از بین ببرد.
وی در پایان تأکید کرد: ناهوک با برخورداری از مجموعهای از جاذبههای تاریخی و طبیعی، قابلیت تبدیل شدن به یکی از مقاصد شاخص گردشگری فرهنگی و طبیعتگردی سراوان را دارد و معرفی ظرفیتهای آن میتواند جایگاه گردشگری این شهرستان را در سطح استان و کشور ارتقا دهد.
ناهوک؛ تلاقی طبیعت سرسبز و میراث تاریخی در قلب بلوچستان

محمدصدیق دهواری،کارشناس میراث فرهنگی سراوان و پژوهشگر فرهنگ و تاریخ شفاهی بلوچستان در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: روستای ناهوک شهرستان سراوان، با برخورداری از چشماندازهای طبیعی، نخلستانهای گسترده، قناتهای پرآب، آبشارهای فصلی و آثار تاریخی ارزشمند، از جمله روستاهای هدف گردشگری سیستان و بلوچستان است که ظرفیتهای آن میتواند زمینهساز رونق گردشگری روستایی و معرفی جاذبههای کمتر شناختهشده بلوچستان باشد.
وی اظهار کرد: ناهوک از جمله روستاهای قدیمی و دیدنی شهرستان سراوان است که به دلیل برخورداری از طبیعت متفاوت، شرایط اقلیمی مناسبتر نسبت به برخی مناطق پیرامونی و پیشینه تاریخی ارزشمند، قابلیتهای قابل توجهی برای جذب گردشگران دارد.
دهواری افزود: یکی از ویژگیهای شاخص ناهوک، وجود نخلستانهای گسترده و باغهای سرسبزی است که در کنار قناتهای قدیمی و جریان آب، جلوهای زیبا به فضای روستا بخشیدهاند؛ این ترکیب طبیعی در منطقهای با اقلیم گرم و خشک، چشماندازی متفاوت ایجاد کرده و میتواند برای علاقهمندان به طبیعتگردی و گردشگری روستایی جذاب باشد.
کارشناس میراث فرهنگی سراوان و پژوهشگر فرهنگ و تاریخ شفاهی بلوچستان با اشاره به اهمیت منابع آبی در شکلگیری زندگی روستایی بیان کرد: قناتهای ناهوک از جمله جلوههای ارزشمند دانش بومی در مدیریت منابع آب هستند که در طول سالیان متمادی نقش مهمی در تأمین آب کشاورزی و شکلگیری باغها و نخلستانهای منطقه داشتهاند؛ این سازههای سنتی علاوه بر اهمیت اقتصادی، بخشی از میراث تاریخی و شیوه سازگاری مردم منطقه با شرایط طبیعی محسوب میشوند.
وی ادامه داد: رودخانه فصلی منطقه نیز در زمان بارندگی موجب جریان آب در مسیرهای طبیعی و تقویت پوشش گیاهی و باغهای اطراف میشود. آبشارهای پدهای، چوتینگون و پالیزوک از دیگر جاذبههایی هستند که در شرایط مساعد جوی، زیبایی طبیعت ناهوک را دوچندان میکنند و فرصت مناسبی برای طبیعتگردی و عکاسی فراهم میآورند.
آثار تاریخی کمتر شناختهشده روستای ناهوک

دهواری با اشاره به آثار تاریخی کمتر شناختهشده روستا گفت: در کنار جاذبههای طبیعی، وجود قبرستانهای تاریخی بالاد و گوهرکوه، مسجد تاریخی قلعه ناهوک، دروازه دلونگ و بقایای بناهای قدیمی، نشاندهنده پیشینه سکونت و شکلگیری زندگی اجتماعی در این منطقه است.
کارشناس میراث فرهنگی سراوان و پژوهشگر فرهنگ و تاریخ شفاهی بلوچستان تصریح کرد: بررسی این آثار میتواند تصویری از شیوه زندگی، معماری، باورها و ساختار اجتماعی نسلهای گذشته ارائه دهد. همچنین آشنایی گردشگران با بافت روستایی، معماری بومی، شیوه کشاورزی و زندگی روزمره مردم، بخشی از تجربه گردشگری ناهوک را تشکیل میدهد که نباید در معرفی این منطقه مورد غفلت قرار گیرد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به ظرفیتهای کمتر معرفیشده ناهوک خاطرنشان کرد: ایجاد مسیرهای مشخص طبیعتگردی، معرفی جاذبههای محلی، ساماندهی محلهای بازدید و توجه به پاکیزگی محیط روستا میتواند زمینه حضور بیشتر گردشگران را فراهم کند؛ البته حفاظت از قناتها، نخلستانها، آثار تاریخی و منابع طبیعی باید همواره در اولویت برنامههای گردشگری قرار داشته باشد.
دهواری در پایان با اشاره به آثار اقتصادی توسعه گردشگری اظهار کرد: حضور گردشگران زمانی برای مردم روستا ارزشمند و ماندگار خواهد بود که منافع آن به زندگی و معیشت خانوارهای محلی نیز منتقل شود؛ خانوادههای ناهوک میتوانند با تهیه و عرضه غذاهای بومی و محلی، فروش صنایعدستی، محصولات کشاورزی و تولیدات سنتی منطقه، از حضور مسافران درآمد کسب کنند.
وی افزود: ایجاد اقامتگاههای بومگردی با استفاده از معماری و ظرفیتهای بومی نیز یکی از راهکارهای مؤثر برای جذب گردشگر و افزایش مدت اقامت مسافران در روستاست؛ اقدامی که علاوه بر معرفی فرهنگ و سبک زندگی مردم بلوچستان، میتواند زمینه اشتغال جوانان و ایجاد درآمد پایدار برای خانوارهای محلی را فراهم کند.


نظر شما