۱ آذر ۱۴۰۵، ۸:۵۷

سه دهه هم‌قدم با قصه‌ها؛ مردی که جاده‌ها را برای کودکان پیمود

سه دهه هم‌قدم با قصه‌ها؛ مردی که جاده‌ها را برای کودکان پیمود

بیرجند- علی نادی، مربی پیشکسوت کتابخانه سیار کانون، سه دهه در جاده‌های خاکی روستاها قدم گذاشت تا کتاب و قصه را به کودکان چشم‌انتظار برساند.

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: سال‌ها پیش، در روزگاری که دسترسی کودکان بسیاری از روستاها به کتابخانه و امکانات فرهنگی آسان نبود، رسیدن یک خودروی لندرور در جاده‌های خاکی، اتفاقی شیرین و به‌یادماندنی بود.

خودرویی با چند صندوق فلزی که به‌جای بارهای معمول، کتاب و قصه حمل می‌کرد و با هر بار ورود به روستا، پنجره‌ای تازه به دنیای کودکان می‌گشود. بچه‌ها چشم‌انتظار آمدن مهمانی بودند که برایشان کتاب می‌آورد، قصه می‌گفت و دنیای کوچکشان را رنگی‌تر می‌کرد.

این حکایت علی نادی، مربی پیشکسوت کتابخانه‌های سیار کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان است؛ مردی که سه دهه از عمر خود را در جاده‌های خاکی و مسیرهای دشوار روستایی گذراند تا کتاب را به کودکانی برساند که شاید هیچ‌گاه فرصت رفتن به کتابخانه را نداشتند.

نادی اول شهریور ۱۳۶۰ به‌عنوان مربی فرهنگی سیار روستایی در بخش بنجار زابل به استخدام کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درآمد و فعالیت خود را به‌عنوان کتاب‌رسان سیار در استان سیستان و بلوچستان آغاز کرد. ۱۲ سال بعد راهی خراسان شد و در این دیار نیز خدمت به کودکان روستایی را ادامه داد.

او به مدت ۳۰ سال، هر صبح مرغک کانون را مهمان روستاها می‌کرد. گرمای طاقت‌فرسای تابستان، سرمای زمستان و جاده‌های صعب‌العبور هیچ‌کدام مانع رفتنش نمی‌شد.

بی‌تکلف و صمیمی روی خاک کنار کودکان می‌نشست، دست نوازش بر سرشان می‌کشید و با همان امکانات اندک، دنیای رنگارنگ کاردستی‌ها و قصه‌ها را پیش رویشان می‌گشود. برای او، دیدن برق شوق در چشم کودکانی که لحظه‌شماری می‌کردند تا لندرور کانون از راه برسد، خستگی مسیر را از یاد می‌برد.

برای شناخت این مرد، باید هم‌قدمش می‌شدی؛ جاده‌های خاکی را همراهش می‌پیمودی و از نزدیک می‌دیدی که چگونه حضور یک مربی سیار می‌توانست روز کودکان یک روستا را بسازد. آن‌وقت بهتر می‌فهمیدی چرا دل کندن از این مسیر برایش دشوار بود.

مأموریت این بزرگ‌مرد تنها به رساندن کتاب و قصه به روستاها محدود نمی‌شد چراکه هر جا احساس می‌کرد حضورش می‌تواند مرهمی بر دل کودکان باشد، خود را به آنجا می‌رساند. زلزله زیرکوه، سیل نکا، سیل شمال خراسان و زلزله بم، بخشی از خاطرات ماندگاری است که در سال‌های خدمت با خود همراه کرده است.

سه دهه هم‌قدم با قصه‌ها؛ مردی که جاده‌ها را برای کودکان پیمود

ساعتی پای خاطرات سی ساله

نادی داشته‌های امروز خود را حاصل همراهی با کودکان روستا می‌داند و می‌گوید: از بچه‌های روستا صداقت، پاکی، سادگی و صمیمیت را آموختم؛ درس‌هایی که در طول ۳۰ سال بارها برایم تکرار شد و مرا مدیون کودکان ساده و بی‌آلایش روستا کرد.

وی درباره شیوه فعالیت کتابخانه‌های سیار در آن سال‌ها توضیح می‌دهد: در آن زمان، مربی سیار همان کتاب‌رسان روستا بود؛ یک دستگاه خودروی لندرور با چهار صندوق فلزی سیار و ۸۰۰ جلد کتاب در اختیارم قرار داشت و هفته‌ای یک‌بار به یکی از روستاها می‌رفتم.

نادی با بیان اینکه به‌تدریج شوراهای روستا مکانی را برای استقرار پایگاه سیار در اختیار مربیان قرار دادند، می‌گوید: پس از عضوگیری و مدتی فعالیت در روستا، از میان کودکان و نوجوانان گروه‌های سنی «ج» و «د»، پنج نفر انتخاب می‌شدند تا به مدت چهار ماه آموزش‌های لازم را فرا بگیرند و در پایان این دوره، دو نفر از میان آن‌ها به‌عنوان کتابدار یا رابط فرهنگی معرفی می‌شدند.

رابطان فرهنگی؛ حلقه پیوند کتاب با روستاها

وی می‌گوید: در این طرح، دوچرخه‌ای به‌صورت امانت در اختیار رابط فرهنگی قرار می‌گرفت تا با کوله‌باری از کتاب، مسئولیت امانت کتاب در ۱۰ روستای مجاور را بر عهده بگیرد و در صورتی که عملکرد او مورد تأیید قرار می‌گرفت، پس از ۶ ماه دوچرخه به‌صورت رایگان به وی اهدا می‌شد.

نادی فعالیت در کتابخانه سیار را از ارزشمندترین تجربه‌های زندگی خود می‌داند؛ چراکه هر روز به دیدار کودکانی می‌رفت که برای رسیدن او لحظه‌شماری می‌کردند. از نگاه او، موفقیت یک مربی سیار تنها به رساندن کتاب محدود نمی‌شود، بلکه زمانی تحقق می‌یابد که مربی با محبت و سادگی بتواند در قلب کودکان جایگاهی برای خود پیدا کند.

سه دهه هم‌قدم با قصه‌ها؛ مردی که جاده‌ها را برای کودکان پیمود

بزرگ‌ترین دستاورد؛ سه دهه همراهی با کودکان

این پیشکسوت کتابخانه‌های سیار، بزرگ‌ترین دستاورد زندگی خود را سعادت خدمت ۳۰ ساله به پاک‌ترین و صادق‌ترین موجودات هستی می‌داند؛ سال‌هایی که در آن با شادی کودکان شاد شد و در غم و اندوهشان اشک ریخت تا به سهم خود گامی برای بهتر شدن زندگی آن‌ها برداشته باشد.

کتاب و کتاب‌خوانی همواره سرلوحه فعالیت‌های نادی در روستاها بود. او با برگزاری مسابقات مختلف، کودکان را به مطالعه، خلاصه‌گویی و خلاصه‌نویسی کتاب تشویق می‌کرد و با توجه به محدودیت دسترسی کودکان و نوجوانان روستایی به کتابخانه، تلاش داشت آن‌ها را بیش از پیش با کتاب مأنوس کند؛ تا جایی که اگر کتاب موردنظرشان را در اختیار نداشت، آن را از کتاب‌فروشی‌های شهر تهیه می‌کرد و به دستشان می‌رساند.

وی خدمت به کودکان را لطفی از جانب خداوند می‌داند و معتقد است اگر در جایگاه و مسئولیت دیگری فعالیت می‌کرد، شاید هیچ‌گاه فرصت تجربه این میزان شادی و نشاط را در کنار کودکان پیدا نمی‌کرد.

از کتابی که گاو خورد تا کودکی که آدرس خانه مربی را به خاطر سپرد

بخش مهمی از خاطرات نادی به پیوند عاطفی او با کودکانی بازمی‌گردد که در مسیر خدمت با آن‌ها روبه‌رو شده است؛ پیوندی که گاه در صداقت یک کودک روستایی و گاه در اعتماد کودکی داغدار در حادثه زلزله جلوه‌گر می‌شد.

او یکی از این خاطرات را به روز بازگرداندن کتاب‌های امانتی در یکی از روستاها مربوط می‌داند؛ روزی که یکی از اعضای کتابخانه کتابی را تحویل داد، اما مشخص شد کتاب دیگر را بازنگردانده است. کودک پس از پرسش نادی، با گریه توضیح داد که هنگام حضور در طویله در کنار مادرش، گاو نیمی از کتاب را خورده و او به دلیل خجالت از بازگرداندن کتاب آسیب‌دیده خودداری کرده است.

نادی پس از شنیدن ماجرا، کودک را دلداری داد و از او خواست کتاب را بیاورد. دقایقی بعد، کودک با کتابی که نیمی از آن توسط گاو خورده شده بود، بازگشت. نادی او را بوسید و به دلیل صداقتش تشویق کرد؛ اما پس از رفتن کودک، چشمانش از دیدن آن همه صداقت اشک‌بار شد.

خاطره دیگری که از سال‌های حضورش در مناطق زلزله‌زده در ذهن دارد، به روزهای زلزله زیرکوه بازمی‌گردد؛ زمانی که متوجه شد سر یکی از کودکان به نام غلامرضا شکسته و او به شدت مجروح شده است. نادی کودک را در آغوش گرفت و به چادر پزشکان برد.

سر غلامرضا غرق خون بود، اما هیچ شکایتی از درد نداشت. پزشکان بدون استفاده از بی‌حسی سر او را بخیه زدند و کودک در تمام این مدت دست نادی را گرفته بود و به او نگاه می‌کرد.

پس از پایان بخیه، نادی او را به خانواده‌اش بازگرداند. هنگام خداحافظی، از غلامرضا پرسید چرا با وجود آن زخم و درد، هیچ اعتراضی نکرده است. کودک در پاسخ، به‌جای توضیح درباره درد خود، از او خواست نشانی خانه‌اش را بدهد تا روزی به دیدارش برود.

نادی نشانی را در اختیار او گذاشت و مدت‌ها بعد، یک روز هنگام بازگشت از کانون به خانه، غلامرضا را دید که با دوچرخه کنار دیوار خانه‌اش منتظر ایستاده است، دیداری که برای نادی خاطره‌ای ماندگار شد.

سه دهه هم‌قدم با قصه‌ها؛ مردی که جاده‌ها را برای کودکان پیمود

عاشقانه‌هایی برای کودکان

این خاطرات برای او معنای مربی‌گری را روشن می‌کرد؛ چراکه معتقد است مربی کانون بودن عشق می‌خواهد و مربی باید عاشق کودکان و مرغک کانون باشد و پیام آن را به‌درستی درک کند.

نادی در ادامه از علاقه خود به کتاب «دوستان جنگل شاد» نوشته محمدعلی آزادی‌خواه یاد می‌کند و می‌گوید: دوست داشتم تا زمانی که زنده هستم، در خدمت کودکان روستا باشم.

وی می‌گوید: تمام این سال‌ها با خنده به دیدار بچه‌های روستا رفتم و با گریه برگشتم. کاش زمان به این سرعت نمی‌گذشت؛ بزرگ‌ترین موفقیت من مأنوس بودن با بچه‌ها بود.

علی نادی، مربی کتابخانه‌های سیار کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، پس از حدود سه دهه تلاش در مسیر گسترش فرهنگ کتاب‌خوانی در مناطق مختلف، ۱۹ مهرماه ۱۴۰۵ در ویژه‌برنامه «جشن لبخند وطن» به مناسبت هفته ملی کودک و با حضور رئیس‌جمهور تجلیل شد و لوح افتخار و تندیس خود را از رئیس‌جمهور دریافت کرد.

نادی در شهریورماه سال ۱۳۹۰ بازنشسته شد، اما بازنشستگی نتوانست او را از دنیای کتاب و فعالیت‌های فرهنگی کودکان جدا کند. او پس از سال‌ها خدمت، اگرچه امروز به کشاورزی مشغول است، همچنان دل در گرو کتاب و کودکان دارد و چراغ علاقه‌اش به ترویج کتاب‌خوانی را روشن نگه داشته است.

امروز اگرچه سفرهای لندرور در جاده‌های خاکی به خاطره پیوسته، اما قصه آن روزها هنوز در دل علی نادی زنده است؛ قصه مردی که کتاب را به روستاها برد و در عوض، گنجی از لبخند، صداقت و خاطرات کودکانه با خود آورد.

او هنوز هم برای کودکان کتاب می‌برد؛ بچه‌ها کتاب‌ها را می‌خوانند و خلاصه‌ای از آن‌ها می‌نویسند و نادی در ازای خرید این خلاصه‌ها، دوباره برایشان کتاب تهیه می‌کند؛ چرخه‌ای ساده و دوست‌داشتنی که بهانه‌ای شده تا پیوند کودکان با کتاب همچنان ادامه داشته باشد.

کد مطلب 7016580

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • captcha