به گزارش خبرنگار مهر، نشست خبری معاونت اسناد ملی سازمان اسناد و کتابخانه ملی، با موضوع گزارش عملکرد ۹ ماهه این معاومنت و نیز برگزار نمایشگاه «اسناد افتخار ۲» شامل اسناد عملیات کربلای پنج، عصر امروز با حضور غلامرضا عزیزی معاون اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی و محسن حبیبی قمصری مدیر روابط عمومی این نهاد برگزار شد.
عزیزی در ابتدای این نشست ضمن اشاره به تاریخچه فعالیت معاونت اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی گفت: سازمان اسناد ملی از سال ۱۳۴۹ تأسیس شد و ۳۵ سال پس از تأسیس با ادغام در کتابخانه ملی کلیه وظایف آن برعهده معاونت اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی قرار گرفت.
وی افزود: در این راستا کلیه وظایف مصرح در قانون کماکان برعهده این معاونت است و در این زمینه کلیه اسناد اداری راکد در مراکز و دستگاههای دولتی که دیگر کارکرد اداری ندارد در اختیار این معاونت قرار میگیرد. جمعآوری اسناد از دستگاههای دولتی یکی از وظایف اصلی ما است.
کیفیت جمعآوری اسناد خانوادگی
عزیزی در ادامه با اشاره به برخی اسناد خانوادگی در زمینه نقش این معاونت در گردآوری این اسناد گفت: در این زمینه عدهای هستند که خود اسنادشان را برای حفاظی و نگهداری به سازمان اهدا میکنند. برخی دیگر هستند که این اسناد را در قبال پرداخت هزینه در اختیار ما میگذارند. غیر از این دو گروه خدمت دیگری هم اخیراً در سازمان تعریف شده و آن امانت گیری اسناد افرادی است که نه قصد اهدای اسناد خود را دارند و نه حاضر به فروش هستند اما برای مدتی میخواهند سند را به صورت امانت به ما بسپارند.
وی ادامه داد: از سال گذشته گروه چهارمی هم به این افراد اضافه شده و آن کسانی هستند که نه قصد اهدا دارند و نه به عنوان فروش یا امانت حاضر به ارائه اسناد خود به سازمان هستند؛ در این موارد ما آموزشهای لازم را برای حفاظت بیشتر و بهتر از اسناد در اختیار افراد قرار میدهیم.
عزیزی در ادامه با اشاره به ثبت تاریخ شفاهی بعنوان یکی از گونههای سندی گفت: از آنجا که بخش قابل توجهی از رخدادهای منتهی به انقلاب و حین انقلاب به طور خاص به صورت انفرادی و گروهی انجام شده و هیچ مستند رسمی و اداری درباره آن وجود ندارد تنها راه مستند کردن این تحولات استفاده از تاریخ شفاهی و ثبت روایت شاهدان عینی است.
وی تأکید کرد: از خردادماه سال جاری و به دلیل اهمیت این دسته از اسناد واحد تاریخ شفاهی از معاونت اسناد مستقل شد و تلاش داریم در همین راستا مجوز تأسیس پژوهشکده تاریخ شفاهی هم صادر شود تا این پژوهشکده خود به مرجع ثبت و گردآوری این قبیل اسناد شفاهی بدل شود.
فعالیت کارگاههای ترمیمی در حوزه اسناد
عزیزی در ادامه با اشاره به فرآیند ثبت اسناد پس از گردآوری به فعالیتهای ترمیمی تعریف شده در اداره کل حفاظت و آسیبشناسی این معاونت اشاره کرد و گفت: در این زمینه تاکنون ۲ کارگاه مرمت فعال داشتهایم که اخیراً کارگاه شماره ۳ ویژه مرمت جلدهای چرمی راهاندازی شدهاست و برنامه داریم تا پایان سال جاری کارگاه شماه ۴ را هم ویژه ترمیم و مرمت مطبوعات در ساختمان کتابخانه ملی فعال کنیم.
وی در ادامه با اشاره به اهمیت فعال شدن این کارگاه مرمت گفت: از آنجا که نوع کاغذ و جوهر به کار رفته در انتشار روزنامهها به گونهای است که امکان مرمت ماشینی و سریع آنها وجود دارد با فعال شدن این کارگاه میتوان به مرمت اسناد این بخش سرعت بیشتری بخشید.
معاون اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی در ادامه با اشاره به دیگر دستاوردهای این معاونت به بحث آموزش نیروهای حرفه ای اشاره کرد و گفت: اگرچه در دهه ۵۰ متخصصان خارجی به ایران میآمدند تا نیروهای مارا آموزش دهند و در دهه ۶۰ کار به سمتی رفت که ما به خارج میرفتیم تا در این زمینه کسب مهارت کنیم، امروز به جایگاهی رسیدهایم که خود مرمت اسناد را به کشورهای دیگر آموزش میدهیم و در همین راستا به تازگی میزبان عدهای از متخصصان ترکیهای برای کسب آموزش بودیم.
عزیزی تأکید کرد: در این زمینه به کشورهایی مانند افغانستان، تاجیکستان، گرجستان، ترکیه و عمان آموزشهای لازم را ارائه میکنیم و برنامهای هم برای اعزام متخصص و نیروی آموزشی به آفریقا و سنگال داشتیم که به واسطه فراگیری بیماری آبولا این اعزام منتفی شد اما درآینده پیگیر این قبیل برنامههای فراقارهای هم هستیم.
وی در ادامه به فعالیتهای دو اداره کل تنظیم و پردازش و نیز اطلاعرسانی هم اشاره کرد و در ادامه پاسخگوی سوالات نمایندگان رسانهها شد.
کیفیت همراهی و همکاری نهادها و دستگاههای دولتی
معاون اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی در پاسخ به سوالی درباره هماهنگی نهادها و دستگاهها در زمینه ارائه اسناد به این سازمان گفت: اگرچه این سازمان در سال ۴۹ تأسیس شد اما اوج فعالیتهای آن اواخر دهه ۶۰ و سالهای ابتدایی دهه ۷۰ بود که با بخشنامههای رسمی ریاست جمهوری وقت جمعآوری اسناد بالای ۴۰ سال در دستور کار قرار گرفت و در آن زمان سازمان اسناد با حجم عظیمی از اسناد و کانالهای ارتباطی با دیگر سازمانها و دستگاهها مواجه شد.
وی ادامه داد: پس از آن هم در هر سال سازمانها با بخشنامههای و ابلاغیههایی در سطح رئیس جمهور و معاون اول در این زمینه مواجه بودند و دیگر از نهاد یا دستگاههای در این زمینه اظهار بیاطلاعی کند این جای تعجب دارد.
عزیزی با اشاره به تنوع تعریف «سند» در حوزههای مختلف گفت: هر آن چیزی که دستگاههای دولتی در انجام وظایف قانونی خود برای ثبت در دستگاههای دولتی دیگر تولید میکنند از نگاه ما سند محسوب میشود.
دانشجو سراغ «فلان پدیا» میرود به جای مرکز اسناد!
معاون اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی در ادامه در پاسخ به سوال دیگری درباره دسترسی و استفاده از اسناد موجود در این معاونت گفت: متأسفانه کار با سند دشواریهایی دارد که باعث گرایش کمتر دانشجویان به اسناد شدهاست. وقتی دانشجو میتواند از طریق «فلان پدیا» و بهمان سایت اطلاعات کلی برای نگارش یک پایاننامه دانشجویی را به دست آورد مشخص است که دیگر لزومی به مراجعه به اسناد نمیبیند.
عزیزی تصریح کرد: سختی کار با سند و در عین حال سهلگیری اساتید سبب شدهاست که یک طیف اصلی از مراجعان ما که دانشجویان تاریخ بودند هم دیگر کمتر سراغ ما بیایند و این یک واقعیت است.
وی در ادامه تأکید کرد: با این وجود دسترسی اسناد برای همه اقشار و به خصوص دانشجویان میسر است و فهرست کلیه آثار و اسناد موجود در سازمان اسناد امروز بر خروجی سایت سازمان قرار دارد و راهنمای جستجو و استفاده ازآنها هم در دسترس مراجعان هست.
سختی کار کارکنان بخش اسناد در انتظار نظر رئیس جمهوری
شرایط سخت فعالیت کارمندان شاغل در بخش حفاظت و ترمیم اسناد مبحث دیگری بود که از سوی یکی از اهالی رسانه مطرح شد و عزیزی درباره آن ضمن تأیید این دشواری گفت: در این زمینه ما میتوانیم اطلاعرسانی و پیگیری کنیم اما تصمیم گیر ما نیستیم.
وی افزود: به همین دلیل هم اوایل امسال در نامهای رسمی بحث دشواری کار کارکنان این نهاد را به اطلاع ریاست جمهوری رساندهایم و پیگیر آن هم هستیم اما هنوز جوابی دریافت نکردهایم.
اسناد وزارت اطلاعات و نهادهای نظامی را نمیگیریم
عزیزی در بخش دیگر نشست در پاسخ به سوالی درباره کیفیت همراهی دستگاههایی مانند وزارت اطلاعات، وزارت خارجه و نهادهای نظامی با مرکز اسناد تأکید کرد: این دستگاههایی که اشاره کردید دقیقاً جزو استثناءها هستند چراکه ما از وزارت اطلاعات هیچ سندی نمیگیریم و آنها در این زمینه قوانین مختص خود را دارند. نهادهای نظامی هم به همین صورت است و قوانین خود را دارند. وزارت خارجه هم در سطح اسناد اداری با ما تعامل دارند و در این سطح اسناد را گردآوری میکنیم.
وی تصریح کرد: گردآوری اسناد امنیتی و حفاظت از آنها ظرافتهایی دارد که نیاز به تخصص خود را دارد و این با تخصص صرف گردآوری اسناد آرشیوی متفاوت است.
رونماییی از ۱۱۲ سند و تصویر تازه از عملیات کربلای پنج
در بخش دوم و پایانی این نشست معاون اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی به برگزاری نمایشگاه «اسناد افتخار ۲» اشاره کرد که قرار است با اسناد تازهای پیرامون عملیات کربلای پنج برگزار شود. عزیزی در این باره گفت: یکی از نکات مقبت شکلگیری تشکل مهتاب برای همراهی نهادهای مرتبط با جمعآوری اسناد همین برگزاری نمایشگاه «اسناد افتخار» در دوسال پیش بود.
وی ادامه داد: اولین دوره این نمایشگاه با استقبال بسیار خوبی همراه بود و به همین دلیل تصمیم به برگزاری دومین نمایشگاه با موضوع اسناد عملیات غرورآفرین کربلای پنج گرفتیم که این نمایشگاه در واقع اولین خروجی رسمی سازمان موزه انقلاب اسلامی و دفاع مقدس است که با مشارکت و همراهی سازمان اسناد برگزار میشود.
عزیزی گفت: در این نمایشگاه ۱۱۲ تابلو شامل اسناد و تصاویر دیده نشده کربلای پنج رونمایی خواهد شد و به همین دلیل این نمایشگاه میتواند یکی از کوششهای جدی در مسبر آزادسازی اسناد دفاع مقدس در آینده نزدیک باشد. در همین راستا امید داریم همزمان با این نمایشگاه بتوانیم بخشی از اسناد جهاد در زمینه پشتیبانس جنگ را هم آزاد کنیم و در دسترس علاقمندان قرار دهیم.
افتتاحیه نمایشگاه «اسناد افتخار ۲» روز دوشنبه ۱۵ دیماه در محل ساختمان آرشیو ملی ایران در بزگراه حقانی برگزار میشود.
نظر شما