حمایت‌های دولتی آفت ادبیات و هنر دفاع مقدس شده است

بهنام زنگی در مراسم رونمایی از کتاب «از جنگ تا دفاع مقدس» گفت: سعی کردیم از هنر جنگ حمایت کنیم، اما این حمایت‌­ها، ما را به سمت دولتی‌شدن هدایت کرد و آفت هنر و ادبیات جنگ شد.

به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب «از جنگ تا دفاع مقدس، متن و حواشی» شامل بخشی از تاریخ شفاهی جنگ ایران در گفت­گو با ۲۰ تن از مسئولان، متخصصان، محققان، نویسندگان، شعرا و فیملسازان جنگ تحمیلی، عصر دوشنبه ۱۱ آذر در خانه گفتمان شهر برگزار شد.

مرتضی سرهنگی، نویسنده ادبیات دفاع مقدس در ابتدای این‌نشست، ظهور ادبیات جنگ را از بازتاب‌های این رخداد در جوامع مختلفی همچون آلمان، فرانسه، روسیه و ایران عنوان کرد و گفت: همه جنگ‌ها در یک روز و ساعت معینی شروع و تمام می‌­شوند، اما دامنه مطالعاتی آنها تا قرن‌ها کشیده می‌­شود. سربازان به خانه­‌ها برمی­‌گردند و از خاطرات­‌شان می­‌گویند. بعد از مدتی از پایان جنگ­‌ها، تحقیقات در زمینه‌­های مختلف جنگ شروع می­‌شود.

وی افزود: در جنگ­‌های دفاعی از آن‌جا که مردم عادی هستند که با عشق از وطن خود دفاع می­‌کنند، خودبخود این جنگ­‌ها به یک پدیده اجتماعی تبدیل می‌­شوند. آن‌چنان که روحیه مقاومت و دفاع مردم ایران در نقاشی، هنرهای تجسمی و ادبیات بازتاب پیدا کرده و هنرمندان نیز با این روش در جریان دفاع مقدس به مردم پیوستند.

حبیب­‌الله صادقی از بنیان­گذاران و پیش­کسوتان نقاشی انقلاب و هنرمندان دفاع مقدس و مقاومت، نیز در ادامه این نشست، با اشاره به حوادث و جنگ‌­های مختلفی که ایرانی­‌ها در طول تاریخ با آن مواجه بوده‌اند، گفت: ایرانی­‌ها هیچ­گاه جنگ­‌افروز نبودند و همیشه برای دفاع از میهن وارد جنگ شدند. بین مدافعان همیشه راویانی بوده‌ ­اند که دل در گروی معرفت مردم داشتند و وفادارانه و فداکارانه، مشاهدات خود از جنگ و دفاع مقدس را با هنرشان به ثبت رسانده‌­اند.

وی ضمن تقدیر از بانیان دفتر هنر و ادبیات مقاومت حوزه هنری، مرتضی سرهنگی و هدایت‌­الله بهبودی، گفت: موضوع هنر دوران انقلاب اسلامی، فرایندی است که در بخش‌­های تجسمی، گفتاری و نوشتاری در یک پیوند و پیوستگی قرار دارد و نمی­‌توان آنها را از یکدیگر جدا کرد و این حاصل زحمات همه دست­اندرکاران این عرصه است.

بهنام زنگی گرافیست و مدرس دانشگاه سخنران دیگر این‌نشست درباره اهمیت کتاب­‌های دفاع مقدس از نگاه یک ناشر خصوصی گفت: «یکی از اصلی­ترین مسایلی که باعث شده که هنر جنگ در کشورما از بدنه جامعه فاصله پیدا کند، غیرمردمی بودن آن است. ما سعی کردیم که از هنر جنگ حمایت کنیم، اما ذات این حمایت‌­ها، ما را به سمت دولتی‌شدن هدایت کرده و متاسفانه این مساله، آفت هنر و ادبیات جنگ شده است.

 وی در بخشی از سخنانش گفت: وقتی با نمونه‌های موفق جنگ در دنیا مواجه می‌شویم که بیش از نیم قرن از اتمام آنها گذشته، اما مردم هنوز به قربانیانشان با احترام نگاه می‌کنند و حتی نسل‌های بعد به آنها تعلق خاطر دارند. اما متاسفانه در کشور ما این ارتباط مردمی گسسته شده است.

زنگی، مردمی بودن هنر جنگ را با توجه و اهمیت دادن به مطالعات و پژوهش­‌ها در این زمینه مهم و مرتبط دانست و گفت: کتاب دکتر خانی گونه‌­ای از سبک تاریخ شفاهی جنگ است و جای خالی این گونه‌کتاب‌­ها در فرهنگ و ادبیات جنگ ما خالی است. این حق ماست که روایت­‌های مختلف درباره دفاع مقدس را بشنویم و بدانیم بیان و ثبت وقایع جنگ و دفاع مقدس یک وظیفه فرهنگی و علمی مهم است تا در اختیار نسل‌­های بعد قرار بگیرند. تاریخ شفاهی، وقتی صادقانه، درست و بدون قضاوت فردی و شخصی باشد، می­‌تواند روایتی قابل اعتماد و استناد میان نسل­‌های حال و آینده شود.

مینو خانی مولف کتاب نیز در این‌نشست گفت: هنرمند وقتی در بستر جنگ قرار می­‌گیرد، گویا همه سوژه‌­های ممکن برای خلق اثر در دسترس اوست اما این لایه رویی واکنش هنرمند به جنگ می‌تواند باشد. هنرمندان و نویسندگانی که من با آنها صحبت کرده‌­ام، جنگ بخشی از زیست اجتماعی آنها بود. خیلی از آنها رفتند بجنگند اما نتوانستند و به جای آن سلاحی که می‌­توانستند با آن کار کنند را در اختیار گرفتند. همان‌گونه که آقای حاتمی­‌کیا دوربینش را و مرتضی سرهنگی و دکتر صادقی با قلم­‌شان در این جنگ مشارکت کردند.

این استاد دانشگاه ادامه داد: اتفاق چند سو و قابل توجه در این واکنش‌­های هنرمندانه، این است که هنرمندان حلقه واسطی شدند میان وقایع جنگ و مردمی که در شهرها و دور از فضای جنگ بودند. هنرمندان با تاثیرپذیری از جنگ، آثار هنری و ادبی خلق کردند که بستر اتصال مردم با جنگ را فراهم کرد؛ تا تعهد و مسوولیتی که باید با کارهای پژوهشی شناخته و به مردم شناسانده شود.

کد خبر 4787956

برچسب‌ها

مطالب بیشتر

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 5 + 12 =