به گزارش خبرگزاری مهر، خالد عباس، رئیس دانشکده زبانهای دانشگاه الازهر، در گفتگویی احیای پروژه «ترجمه هزار کتاب» توسط دانشگاه الازهر را جهشی بزرگ در تاریخ دانشکده زبانهای دانشگاه الازهر دانست که به منزله طرحی ملی برای انتقال دانش و اسلوب صحیح اسلامی در جهان به شمار میرود.
وی افزود: دانشکده زبانها و ترجمه دانشگاه الازهر مسئولیت انتشار رسالت الازهر را به جهان و تصحیح مفاهیم از طریق زبان که پل ارتباطی بین انسانها است، بر عهده دارد.
اهمیت اجرای پروژه «ترجمه هزار کتاب»
عباس بیان کرد: پروژه ترجمه بر اساس انتخاب بهترین آثار علمی و ادبی و ترجمه آنها از عربی به زبانهای دیگر، با هدف نشر فرهنگ و تولیدات فرهنگی علمی الازهر، که نمادی از میانهروی در سطح محلی، منطقهای و بینالمللی است، انجام میشود.
خالد عباس در خصوص پروژه ترجمه هزار کتاب اظهار کرد: هدف این پروژه انتقال دستاوردهای فکری الازهر به جهان خارج است که شامل فرهنگ، دانش و علوم مختلف از جمله علوم دینی، میشود.
وی افزود: دانشگاه الازهر دارای گروهی برجسته از اساتید و کارشناسان علوم اسلامی است. علاوه بر این، اساتیدی در فلسفه، ادبیات و رشتههای مختلف علمی در این دانشگاه مشغول به فعالیت هستند که اکثر آنها جوایز معتبر دانشگاهی دریافت کردهاند. به عنوان مثال، در دانشکده زبانها و ترجمه، دو نفر از اعضای هیئت علمی در دوره اخیر مسابقه ترجمه در قطر، جوایزی را در زمینه ترجمه به زبانهای فرانسه و انگلیسی دریافت کردند.
عباس با اشاره به اینکه بسیاری از مردم در سراسر جهان از تولیدات علمی و فرهنگی الازهر بیاطلاع هستند، گفت: بدین منظور آثار علمی و فرهنگی الازهر به زبانهای دیگر ترجمه میشود.
رئیس دانشکده زبانها و ترجمه دانشگاه الازهر در خصوص اقدامات انجام شده برای آغاز این پروژه توضیح داد: برای این کار یک کمیته به ریاست رئیس دانشگاه و تعدادی از رؤسای دانشکدهها از جمله رئیس دانشکده زبانها و ترجمه و رئیس دانشکده مطالعات انسانی ویژه دختران تشکیل شد چرا که این دانشکده شامل بخشهای مشابه دانشکده زبانها مانند بخش اسپانیولی و انگلیسی برای پسران و دختران است.
وی ادامه داد: این کمیته یک برنامه کاری و پیشنهاداتی برای ترجمه، تهیه و یک فهرست از کتب ترجمه شده بر اساس معیارها و ضوابط مشخص شده انتخاب کرد. از جمله معیارها و ضوابط این بود که کتاب، اثر یکی از علمای الهزار باشد و دارای ارزش علمی و شناختی بوده و بر خواننده تأثیر بگذارد. پس از موافقت کمیته، موضوع به کمیته فرعی تخصصی که در داخل دانشکده زبانها تشکیل شده است منتقل میشود.
خالد عباس درباره دستاندرکاران چاپ این کتابها گفت: مدیریت دانشگاه الازهر تلاش دارد که دانشگاه یک چاپخانه اختصاصی برای انتشار کتب ترجمه شده یا تألیفی داشته باشد؛ اما تا کنون این کار انجام نشده زیرا آمادهسازی این چاپخانه نیازمند هزینه هنگفتی است. اما تلاشها برای ساخت این چاپخانه ولو با کمک مالی برخی انتشاراتها و همکاری دانشگاه در حال انجام است و ما برای این منظور با مرکز ترجمه الازهر مرتبط هستیم.
این مدرس الازهر درباره همکاری دستگاههای تخصصی ذیربط در زمینه ترجمه و زبان اظهار کرد: با مرکز ترجمه الازهر همکاریهایی وجود دارد، همچنین همکاری نزدیکی با دارالافتاء مصر برقرار است و ما از طریق کمیته پروژه «ترجمه هزار کتاب» از دارالافتاء استفاده میکنیم زیرا این مرکز راه ارتباطی ما با بیش از ۲۰۰ مرکز خارجی است که به منظور دریافت فتوا با آنها ارتباط دارند و در آینده این مراکز به ما نیز کمک خواهند کرد. ما نیز به نوبه خود با ارائه کتب و تألیفات ترجمه شده به این مراکز بر اساس زبان کشورشان کمک خواهیم کرد و این کتابهای ترجمه شده را بهصورت رایگان از طریق pdf برای این مراکز ارسال میکنیم.
وی افزود: از جمله این دستگاهها، مراکز اسلامی در همه کشورهای جهان است. ما پیش از این، نسخههای کتب ترجمه شده را به مرکز اسلامی آرژانتین ارسال کردیم و دانشگاه الازهر هزینه ترجمه آنها را متحمل شد.
خالد عباس در خصوص زمان پایان پروژه هزار کتاب تصریح کرد: برای تعیین زمان تکمیل این پروژه عوامل زیادی دخیل هستند. ما تا کنون ترجمه هفت کتاب را در مرحله اول به پایان رسانده و آنها را توزیع کردهایم. در این مرحله نکات مثبت و منفی و همچنین چالشهایی را که در آینده با آن روبرو خواهیم شد به دقت رصد میکنیم.
وی درباره بودجه اختصاص داده شده به این پروژه اظهار کرد: بودجه این پروژه از طریق بودجه اختصاصی دانشگاه تأمین میشود و تا زمانی که جدیت و خواست مدیریت دانشگاه و کمیتههای دستاندرکار، بر انجام آن باشد، این پروژه نیز ادامه خواهد داشت.
این استاد دانشگاه درباره چالشهای پیش روی این پروژه در مقابله با افراطگرایی و اسلامهراسی بیان کرد: نزدیک به ۱۰۰ پژوهشگر در مرکز مبارزه با افراطگرایی دانشگاه الازهر وجود دارند که بسیاری از آنها از دانشکده زبانها و ترجمه و برخی نیز از دانشکده مطالعات انسانی دختران هستند. وظیفه این پژوهشگران مبارزه با پدیده اسلامهراسی است و نقش برجستهای در مقابله با جنبشهای فکری افراطی دارند.
وی ادامه داد: مرکز مبارزه با افراطگرایی دانشگاه الازهر به ۱۲ زبان زنده دنیا فعالیت میکند و به تحولات جدید میپردازد و با استدلال و مقاله به زبانهای مختلف به آنها پاسخ میدهد. همچنین مسئله فلسطین به عنوان موضوع همیشگی این مرکز مورد بررسی قرار میگیرد.
این مسئول الازهر درباره بخشهای دانشکده زبانها و ترجمه گفت: این دانشکده شامل بخشهای انگلیسی، آلمانی، فرانسوی، چینی و اسپانیولی است و چیزی که این دانشکده را از سایر دانشکدههای مشابه متمایز میکند، وجود بخش مطالعات اسلامی به ۶ زبان انگلیسی، فرانسوی، اردو، آفریقایی و چینی است و در این بخش که در نوع خود بینظیر است، دروس تفسیر، حدیث، فقه و علوم شریعت به شکل عمومی اما به زبانهای دیگر تدریس میشود. لذا وقتی یک پژوهشگر یا امام جماعت و خطیب به هریک از کشورهای جهان اعزام میشود، از حیث زبان و فرهنگ آن کشور توانایی و شایستگی کامل دارد.
خالد عباس در زمینه میزان نیاز کشورهای دارای اقلیت مسلمان به مبلغان الازهر گفت: کشورهایی وجود دارند که همیشه به مبلغان الازهر نیاز دارند مانند شوروی سابق شامل قزاقستان و ازبکستان و کشورهایی نیز هستند که مفتیهای الازهر از گذشته آنجا بودهاند مانند مفتی روسیه و مفتی اوکراین.
وی افزود: نیاز این کشورها تنها به آموزش زبان محدود نمیشود بلکه شامل معرفی تفکر الازهر نیز میشود. ما در دانشگاه الازهر سالانه نزدیک به ۶۰ هزار بورسیه تحصیلی داریم که در این دانشگاه آموزش میبینند و پس از فارغالتحصیلی به عنوان سفیران الازهر در کشورهای خود فعالیت میکنند.
اهتمام ویژه به قرآن در پروژه «ترجمه هزار کتاب»
رئیس دانشکده زبانها و ترجمه دانشگاه الازهر درباره نقش این دانشکده در ترجمه قرآن کریم اظهار کرد: این دانشکده نقش اصلی و مهمی در این رابطه دارد زیرا نسخه کتاب «معانی قرآن کریم» که احمد الطیب، شیخ الازهر به عبدالفتاح السیسی، رئیس جمهور مصر تقدیم کرد، از ترجمههای مرکز ترجمه الازهر بود که با نظارت اساتید دانشکده زبانها و ترجمه انجام شده بود.
وی ادامه داد: پس از آن، این مرکز موظف شد تا با همکاری دانشکده، ترجمه قرآن را به دو زبان اسپانیولی و آلمانی انجام دهد و در نتیجه هر اثر یا متن دینی که ترجمه شده یا میشود، باید به دانشکده زبانها و ترجمه ارجاع داده شود.
دانشکده زبانهای دانشگاه الازهر در دستاوردی نو با پروژه «ترجمه هزار کتاب» توانست این دو ترجمه جدید را به دو اتمام رسانده و به انتقال جهانی پیام قرآن کمک کند.
خالد عباس در پایان، در خصوص تأثیر هوش مصنوعی در ترجمه متون توضیح داد: ممکن است نقش مترجم در برخی امور مانند ترجمه کنفرانسها، سمینارها و نشستهای رسمی حذف شود، اما مواردی وجود دارد که در هیچ شرایطی نمیتوان نقش مترجم را در آنها نادیده گرفت، از جمله ترجمه متون مذهبی یا تفسیر مفاهیم قرآن، و همچنین متون حقوقی تخصصی، یا برخی مباحث شعر و ادبیات.
نظر شما