بایدها و نبایدهای رفع محدودیت اینترنت

رسول جلیلی عضو هیئت علمی دانشگاه شریف در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به محدودیت دسترسی به اینترنت در روزهای اخیر گفت: نکته‌ای که در اظهارنظر تمامی شهروندان وجود دارد و به آن نیز تمکین می‌کنند این است که اگر امنیت به واسطه عدم امکان اعمال حکمرانی و عدم امکان اعمال خط‌مشی‌های امنیتی خدشه‌دار شود، قطعاً بین امنیت و دسترسی، اولویت با امنیت است. مطالبه امنیت ایجاب می‌کند که در یک برهه کوتاه زمانی و مکانی، محدودیت‌هایی اعمال شود. اما انتظار مردم این است که هم این محدودیت‌ها کمتر باشد و هم مسئولین در اولین فرصت نسبت به رفع آن‌ها اقدام کنند.

وی با اشاره به اطلاع خود از محدودیت‌های اعمال شده در سطوح مختلف دسترسی به اینترنت، از جمله پهنای باند بین‌المللی، پلتفرم‌های داخلی، پیام‌رسان‌های خبری و حتی سطح مکالمات، اذعان داشت که در جریان جزئیات فنی و اجرایی این محدودیت‌ها قرار ندارد.

جلیلی تاکید کرد: با این حال، باید به یک موضوع عنایت داشته باشیم در سطح کشور، خدمات در سطح گسترده‌ای مکانیزه، شبکه‌ای و سکویی شده‌اند و زندگی مردم به این خدمات وابسته شده است. این وابستگی ایجاب می‌کند که حتی یک دقیقه تأخیر در رفع محدودیت‌ها نیز قابل قبول نباشد. اگر امکان دارد، رفع محدودیت‌ها باید زودتر از موعد مقرر انجام شود.

وی اظهار کرد: در حالی که انتظار می‌رفت محدودیت‌های اعمال شده بر پیامک‌ها، به دلیل زیر ساخت کامل آن‌ها در داخل کشور، به سرعت برطرف شود، اما عدم رفع این محدودیت‌ها در روزهای شنبه و یکشنبه، جای تعجب داشت.

این فعال حوزه حکمرانی فضای مجازی با اشاره به اینکه پیامک‌ها بخش جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره مردم محسوب می‌شوند، اظهار نمود: بخشی از زندگی مردم برای دریافت خدمات دچار اختلال شده است. چرا که برای دریافت بسیاری از خدمات باید پیامک‌هایی از سوی اپلیکیشن‌ها ارسال شود که این امکان از آنها گرفته شده است.

وی با ابراز تعجب از عدم رفع محدودیت‌ها در اواسط هفته جاری، افزود: فکر نمی‌کنم رفع محدودیت‌های پیامکی زیان قابل توجهی وارد نماید، اگرچه شاید کارشناسان امنیتی نظرات دیگری داشته باشند. ولی من فکر می‌کنم این موضوع قابل رفع محدودیت است.

جلیلی خاطر نشان کرد: انتظار می‌رود مسئولان مربوطه با در نظر گرفتن اهمیت این موضوع، نسبت به رفع سریع‌تر محدودیت‌ها اقدامات لازم را انجام دهند.

سکوهای بین‌المللی؛ چالش حاکمیت و امنیت ملی در عصر دیجیتال

وی با انتقاد از وضعیت فعلی سکوهای بین‌المللی در کشور، خواستار بازنگری جدی در سیاست‌های مربوط به آن‌ها شد و تاکید کرد که محدودیت بیش از حد سکوهای داخلی توجیهی ندارد.

وی با اشاره به اینکه ارتباطات شخصی و اجتماعی از طریق سکوهای داخلی نباید بیش از حد محدود شود، گفت: مسئله اساسی در خصوص ارتباطات بین‌الملل و سکوهای بین‌المللی وجود دارد که نیازمند تجدید نظر قطعی است. باید بررسی شود که آیا ادامه فعالیت سکوهای بین‌المللی بدون اعمال حاکمیت در کشور، در راستای منافع جمعی و ملی است یا خیر.

این کارشناس تاکید کرد: میان حفظ امنیت و حفظ خون جوانان و نیروهای انتظامی و امکان حضور افراد در سکوهای بین‌المللی، یک مصالحه جدی لازم است. مسئولین باید در این خصوص مصالحه جدی داشته باشند. سکوهای بین‌المللی که تحت حاکمیت جمهوری اسلامی نیستند و قوانین ما را قبول ندارند پس باعث افزایش هزینه‌های اجتماعی برای کشور ما می‌شوند.

اتفاقات پنجشنبه مرهون عدم حاکمیت بر سکوهای خارجی است

جلیلی با اشاره به اتفاقات اخیر، تصریح کرد: برخی از اتفاقات پنجشنبه شب گذشته قطعاً مرهون عدم حاکمیت بر سکوهای بین‌المللی در حال سرویس‌دهی کشور بوده من به عنوان یک شهروند، از مسئولین گلایه مندی می‌کنم که این موضوع را به موقع درک نکرده و تدبیر لازم را نیندیشیده‌اند.

این استاد دانشگاه سه سطح برای اعمال محدودیت‌ها در شرایط خاص پیشنهاد کرد: محدودیت زمانی، حیطه جغرافیایی و محدودیت در بازه زمان در مواردی که اتفاق خاصی در حال رخ دادن باشد. اما در مورد سکوهای بین‌المللی باید تجدید نظری اساسی در اصل موضوع صورت گیرد.

وی درباره ملاحظات بازگشت اینترنت بین الملل تاکید کرد: اینترنت بین‌الملل با سکوهای بین‌الملل متفاوت است. اینترنت بین‌الملل برای همه اقشار جامعه مانند پژوهشگر، پزشک و خبرنگار ضروری است اما ضرورت رفع محدودیت اینترنت جهانی، قابل مقایسه با بازگشایی و رها بودن سکوهای پیام‌رسان خارجی نیست. این سکوها بخشی از ارائه خدمات اینترنت جهانی هستند و رفع محدودیت جهانی باید پس از طی مراحل ذکر شده صورت گیرد، چرا که نیازمندی بسیاری از افراد است. اما این به معنای رهاسازی بی‌در و پیکر سکوهای پیام‌رسان خارجی نیست.

همچنین وی تاکید کرد: این پلتفرم‌ها برای بازگشت به فعالیت عادی باید حاکمیت ما را بپذیرند. حکمرانی یک کلمه عام است و ویژگی‌ها و نیازمندی‌های آن را قوانین اجرایی، مقررات‌گذاری و آثار قضائی و انتظامی مشخص می‌کند.

جلیلی در خصوص ارائه اینترنت برای کسب و کارها با حفظ امینت ملی توضیح داد: با در نظر گرفتن ملاحظات امنیتی دسترسی به اینترنت، بعنوان بخش ضروری از نیازهای جامعه امری حیاتی است. این موضوع به‌ویژه زمانی اهمیت پیدا می‌کند که خدمات، اینترنت و نهادهای عمومی درگیر باشند. از آنجایی که نهادهای عمومی مستقیماً یا غیرمستقیم با مردم در ارتباط هستند، ارائه خدمات باید حتماً از طریق سکوهای داخلی صورت گیرد.

وی همچنین خاطر نشان کرد: ما باید توسعه سکوهای داخلی را در اولویت قرار دهیم و مردم را ترغیب و تشویق کنیم تا برای دریافت خدمات به این پلتفرم‌ها مراجعه کنند و نیازهایشان در آنجا مرتفع گردد. همچنین، لازم است سکوهای بین‌المللی نیز قانونمند شده و چارچوب فعالیت آن‌ها مشخص و برقرار شود.

پیام‌رسان‌های داخلی و محدودیت‌های پیشگیرانه

جلیلی در پایان برای شفاف سازی اعمال محدودیت‌های پیام رسان های داخلی توضیح داد: این محدودیت‌ها با هدف حفظ امنیت و جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی اعمال شده است و نباید آن را به عنوان اقدامی تنبیهی علیه این پیام‌رسان‌ها تلقی کرد.