خبرگزاری مهر؛ گروه استانها: افزایش فشار بر منابع آبی در سالهای اخیر، مدیریت مصرف آب را به یکی از مهمترین ضرورتهای حوزه خدمات شهری تبدیل کرده است؛ موضوعی که در استان کردستان نیز با توجه به تداوم خشکسالی، کاهش منابع آبی و افزایش مصرف در فصل گرم سال، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
در حالی که تأمین آب شرب پایدار نیازمند سرمایهگذاری، توسعه تأسیسات و نگهداری مستمر شبکههای آبرسانی است، بخش قابل توجهی از این معادله به نحوه مصرف شهروندان و جلوگیری از هدررفت منابع بازمیگردد.
بر اساس آمار شرکت آب و فاضلاب کردستان، سرانه مصرف آب خانگی در این استان به حدود ۱۸۲ لیتر به ازای هر نفر در شبانهروز رسیده که ۲۰ لیتر بیشتر از میانگین کشوری است. از سوی دیگر، حدود ۳۰ درصد آب در شبکههای آبرسانی استان هدر میرود و تنها حدود نیمی از مشترکان الگوی مصرف را رعایت میکنند؛ مجموعهای از ارقام که ضرورت بازنگری همزمان در الگوی مصرف و زیرساختهای آبرسانی را نشان میدهد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کردستان در گفتوگو با خبرنگار مهر، با تشریح وضعیت مصرف آب در استان، مهمترین راهکار عبور از این شرایط را مدیریت همزمان مصرف مشترکان، کاهش هدررفت شبکه، فرهنگسازی و اجرای طرحهای فنی برای افزایش بهرهوری منابع آبی عنوان کرد.
سرانه مصرف آب در کردستان ۱۸۲ لیتر است
محمد فرهاد اظهار کرد: سرانه مصرف آب خانگی در کردستان حدود ۱۸۲ لیتر به ازای هر نفر در شبانهروز است، در حالی که میانگین مصرف آب خانگی در کشور حدود ۱۶۲ لیتر است.
وی افزود: اختلاف موجود میان سرانه مصرف استان و میانگین کشوری دلایل مختلفی دارد که از جمله مهمترین آنها میتوان به الگوی مصرف خانوارها و افزایش میزان مصرف در فصل گرم سال اشاره کرد.
مدیرعامل آبفا کردستان ادامه داد: در کنار الگوی مصرف خانوارها، عادتهای مصرفی و هدررفت آب در شبکه نیز در میزان مصرف مؤثر است و به همین دلیل نمیتوان مدیریت مصرف را تنها به یک بخش محدود کرد.
فرهاد تصریح کرد: برای کنترل شرایط موجود باید همزمان در بخش مشترکان و شبکههای آبرسانی اقدام شود و اصلاح رفتار مصرفی شهروندان در کنار کاهش هدررفت شبکه دنبال شود.
سهم رفتار خانوارها و هدررفت شبکه
فرهاد در پاسخ به سؤال خبرنگار مهر درباره اینکه چه میزان از مصرف بالای آب در کردستان ناشی از رفتار خانوارها و چه میزان مربوط به فرسودگی شبکه و هدررفت آب است، اظهار کرد: نمیتوان بدون انجام یک مطالعه تخصصی، درصد مشخصی از مصرف را به رفتار خانوارها و درصد دیگری را به فرسودگی شبکه نسبت داد.
وی افزود: در حال حاضر حدود ۵۰ درصد مشترکان استان الگوی مصرف را رعایت میکنند و از سوی دیگر میزان هدررفت آب نیز حدود ۳۰ درصد است؛ بنابراین هر دو بخش نیازمند مدیریت و اصلاح هستند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کردستان بیان کرد: نمیتوان انتظار داشت صرفاً با اصلاح رفتار مشترکان مشکل مصرف آب برطرف شود، همانطور که اقدامات فنی در شبکه نیز به تنهایی کافی نیست و لازم است مدیریت مصرف در هر دو حوزه به صورت همزمان دنبال شود.
بیشترین مصرف در شهرستانهای بزرگ
فرهاد اظهار کرد: مصرف آب در تمام شهرستانهای کردستان یکسان نیست و عوامل مختلفی از جمله جمعیت، شرایط اقلیمی، نوع سکونت و الگوی مصرف بر میزان مصرف آب در هر منطقه تأثیرگذار است.
وی افزود: بیشترین مصرف آب در شهرستانهای بزرگ استان ثبت میشود که در صدر آنها سنندج قرار دارد.
مدیرعامل آبفا کردستان ادامه داد: تفاوت جمعیتی میان شهرستانها و همچنین شرایط متفاوت زندگی و فعالیتهای شهری باعث میشود میزان مصرف آب در مناطق مختلف یکسان نباشد.
فرهاد تأکید کرد: در برنامههای مدیریت مصرف باید شرایط هر منطقه مورد توجه قرار گیرد و نمیتوان برای همه شهرستانها یک نسخه واحد در نظر گرفت.
هدررفت ۳۰ درصدی آب در شبکههای آبرسانی
فرهاد اظهار کرد: میزان هدررفت آب در شبکههای آبرسانی استان حدود ۳۰ درصد است و کاهش این رقم یکی از اولویتهای شرکت آب و فاضلاب کردستان به شمار میرود.
وی افزود: برای کاهش هدررفت، اقدامات مختلفی از سوی آبفا در حال انجام است که اصلاح و توسعه شبکه، شناسایی و رفع نشتی، تعویض کنتورهای معیوب، کنترل انشعابات غیرمجاز و بهبود فرآیند پایش شبکه از جمله این اقدامات است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کردستان تصریح کرد: هر میزان کاهش در هدررفت شبکه، به معنای افزایش بهرهوری منابع موجود است و میتواند بخشی از فشار موجود بر منابع آبی را کاهش دهد.
فرهاد ادامه داد: شبکههای آبرسانی به دلیل گستردگی نیازمند پایش مستمر هستند و شناسایی سریع نشتیها و رفع آنها میتواند از خروج آب از چرخه توزیع جلوگیری کند.
وی اضافه کرد: اصلاح شبکه و کنترل وضعیت تجهیزات، در کنار مدیریت مصرف مشترکان، باید به صورت مستمر دنبال شود تا بتوان میزان هدررفت را کاهش داد.
نیمی از مشترکان الگوی مصرف را رعایت میکنند
فرهاد اظهار کرد: حدود ۵۰ درصد مشترکان استان الگوی مصرف آب را رعایت میکنند و طبیعتاً بخش قابل توجهی از مشترکان نیز بالاتر از الگو مصرف دارند.
وی افزود: سیاست شرکت آب و فاضلاب صرفاً برخورد با مشترکان پرمصرف نیست، بلکه تلاش میشود در کنار مدیریت و کنترل مصرف، از ظرفیت مشوقهای مالی نیز برای ترغیب مشترکان به کاهش مصرف استفاده شود.
مدیرعامل آبفا کردستان بیان کرد: مشترکانی که میزان مصرف خود را نسبت به مدت مشابه سال قبل ۲۰ درصد کاهش دهند، میتوانند از ۲۰ درصد تخفیف در قبض آب بهرهمند شوند.
فرهاد گفت: تعرفههای آب نیز به گونهای تعریف شدهاند که مصرف بالاتر از الگوی تعیینشده به صورت تصاعدی محاسبه میشود و این موضوع میتواند به عنوان عاملی بازدارنده در برابر مصرف بیرویه عمل کند.
وی تأکید کرد: هدف از اجرای این سیاستها این است که مشترکان به سمت مدیریت مصرف هدایت شوند و کاهش مصرف به یک رفتار مستمر تبدیل شود.
خشکسالی فشار بر منابع آبی را افزایش میدهد
فرهاد در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره پیامدهای تداوم روند فعلی مصرف آب در شرایط خشکسالی و کاهش منابع آبی، اظهار کرد: ادامه مصرف بالا در چنین شرایطی فشار بیشتری بر منابع سطحی و زیرزمینی وارد میکند.
وی افزود: افزایش مصرف در شرایط محدودیت منابع، هزینه تأمین، انتقال و تصفیه آب را نیز افزایش میدهد و در نهایت تأمین پایدار آب شرب را با دشواری بیشتری مواجه خواهد کرد.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کردستان ادامه داد: حتی در سالهایی که شرایط بارندگی و ذخایر سدها بهتر است، نباید صرفهجویی و مدیریت مصرف آب کنار گذاشته شود.
فرهاد تصریح کرد: آثار خشکسالیهای چند سال گذشته در مدت کوتاه جبران نمیشود و بازگشت منابع آبی به شرایط پایدار نیازمند زمان است؛ بنابراین صرفهجویی باید به عنوان یک رفتار دائمی مورد توجه قرار گیرد.
برنامه آبفا برای کاهش مصرف آب
فرهاد اظهار کرد: برنامه شرکت آب و فاضلاب استان برای مدیریت مصرف بر چند محور از جمله کاهش مصرف مشترکان، افزایش میزان رعایت الگوی مصرف و کاهش هدررفت آب در شبکه متمرکز است.
وی افزود: اجرای طرحهای تشویقی، فرهنگسازی، آموزش همگانی و برنامههای مدیریت مصرف با جدیت دنبال میشود و تلاش داریم از ظرفیتهای مختلف برای افزایش مشارکت مردم استفاده کنیم.
مدیرعامل آبفا کردستان بیان کرد: کاهش سرانه مصرف آب نیازمند همراهی مشترکان و اجرای همزمان اقدامات فنی و فرهنگی است و نمیتوان انتظار داشت یک اقدام به تنهایی بتواند شرایط موجود را تغییر دهد.
فرهاد ادامه داد: هر اندازه میزان مصرف مشترکان به الگوی تعیینشده نزدیکتر شود و هدررفت شبکه نیز کاهش پیدا کند، امکان استفاده بهینهتر از منابع موجود فراهم خواهد شد.
اصلاح رفتار مصرفی از خانه آغاز میشود
فرهاد اظهار کرد: تغییر نگرش و رفتار مصرفی شهروندان از مهمترین الزامات مدیریت مصرف آب است و این تغییر نیازمند آموزش مستمر و ایجاد حساسیت نسبت به ارزش منابع آبی است.
وی افزود: شهروندان میتوانند با اقداماتی ساده اما مستمر، میزان مصرف آب در منازل را کاهش دهند؛ رفع نشتی شیرآلات و تأسیسات داخلی، کاهش زمان استحمام و خودداری از شستوشوهای غیرضروری از جمله این اقدامات است.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب کردستان ادامه داد: استفاده صحیح از ماشین لباسشویی و ظرفشویی نیز میتواند در مدیریت مصرف مؤثر باشد و بهتر است این وسایل با ظرفیت مناسب مورد استفاده قرار گیرند.
فرهاد بیان کرد: مدیریت آبیاری فضای سبز خانگی، جلوگیری از آبیاری غیرضروری و توجه به میزان مصرف درجشده در قبض آب نیز از دیگر مواردی است که باید مورد توجه خانوارها قرار گیرد.
وی تأکید کرد: بسیاری از مصارف غیرضروری در زندگی روزمره قابل شناسایی و اصلاح هستند و اگر این اصلاحات در سطح خانوارها به صورت مستمر انجام شود، در مجموع میتواند تأثیر قابل توجهی بر میزان مصرف آب داشته باشد.
رسانهها و فرهنگسازی در مدیریت مصرف
فرهاد اظهار کرد: شرکت آب و فاضلاب کردستان در کنار اقدامات فنی، از ظرفیت رسانهها، برنامههای فرهنگسازی و مشوقهای مالی برای اصلاح الگوی مصرف استفاده میکند.
وی افزود: آموزش مستمر و اطلاعرسانی درباره اهمیت منابع آبی میتواند در تغییر نگرش عمومی نسبت به مصرف آب مؤثر باشد و لازم است موضوع مدیریت مصرف به صورت مستمر مورد توجه قرار گیرد.
مدیرعامل آبفا کردستان ادامه داد: مدیریت مصرف نباید تنها در زمان تشدید خشکسالی یا افزایش دمای هوا مورد توجه قرار گیرد، بلکه باید به یک فرهنگ عمومی و رفتار پایدار تبدیل شود.
فرهاد بیان کرد: رسانهها میتوانند با اطلاعرسانی درباره وضعیت منابع آبی، پیامدهای مصرف بیرویه و راهکارهای ساده کاهش مصرف، نقش مهمی در افزایش مشارکت شهروندان ایفا کنند.
وی افزود: توجه مشترکان به میزان مصرف درج شده در قبوض نیز میتواند به آنها کمک کند تا وضعیت مصرف خود را با دورههای گذشته مقایسه و برای کاهش آن برنامهریزی کنند.
مدیریت مصرف یک مسئولیت مشترک است
فرهاد اظهار کرد: مدیریت مصرف آب یک مسئولیت مشترک است و همراهی مردم نقش مهمی در پایداری تأمین آب شرب استان دارد.
وی افزود: شرکت آب و فاضلاب از یک سو وظیفه دارد با اصلاح و توسعه شبکه، شناسایی و رفع نشتی، تعویض کنتورهای معیوب، کنترل انشعابات غیرمجاز و افزایش پایش، میزان هدررفت را کاهش دهد و از سوی دیگر، مشترکان نیز باید با اصلاح الگوی مصرف در حفظ منابع آبی مشارکت کنند.
مدیرعامل آبفا کردستان تصریح کرد: سرانه مصرف ۱۸۲ لیتری در استان در مقایسه با میانگین ۱۶۲ لیتری کشور نشان میدهد که در بخش مصرف خانگی نیازمند توجه بیشتری هستیم.
فرهاد ادامه داد: در شرایطی که خشکسالیهای چند سال گذشته فشار بیشتری بر منابع سطحی و زیرزمینی وارد کرده است، صرفهجویی نباید به عنوان یک اقدام مقطعی دیده شود.
وی اضافه کرد: کاهش مصرف آب به معنای ایجاد محدودیت برای مردم نیست، بلکه هدف این است که منابع موجود به شکل صحیح و بهینه مصرف شود و از مصارف غیرضروری و هدررفت جلوگیری شود.
تأمین پایدار آب نیازمند همکاری مردم و آبفا است
فرهاد اظهار کرد: تأمین پایدار آب شرب نیازمند مجموعهای از اقدامات فنی، مدیریتی و فرهنگی است و هیچکدام از این اقدامات به تنهایی نمیتواند پاسخگوی چالشهای موجود باشد.
وی افزود: کاهش هدررفت شبکه، اصلاح تأسیسات، مدیریت مصرف مشترکان، اجرای طرحهای تشویقی و فرهنگسازی باید در کنار یکدیگر دنبال شوند.
مدیرعامل شرکت آب و فاضلاب استان کردستان گفت: هر مقدار کاهش در مصرف غیرضروری و هدررفت شبکه میتواند به حفظ منابع آبی و کاهش فشار بر تأسیسات تأمین و انتقال کمک کند.
فرهاد تأکید کرد: با توجه به شرایط منابع آبی، ضروری است مدیریت مصرف به یک رویکرد دائمی تبدیل شود و شهروندان نیز در کنار دستگاههای مسئول، نقش خود را در این زمینه ایفا کنند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: پایداری تأمین آب شرب استان به مدیریت صحیح منابع، کاهش هدررفت و همراهی مردم وابسته است و اصلاح الگوی مصرف میتواند یکی از مهمترین مسیرها برای عبور از چالشهای آبی پیشرو باشد.
نظر شما