به گزارش خبرنگار مهر، معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران طی ماههای گذشته مجموعهای از برنامهها را برای تغییر کیفیت فضاهای شهری، بازنگری اسناد توسعه پایتخت و استفاده از ظرفیتهای جدید شهر مطرح کرده است؛ حالا بررسی اظهارات قبلی و آخرین توضیحات نصرالله آبادیان نشان میدهد بخشی از این برنامهها وارد مرحله تصویب و طراحی شده، برخی در حال اجراست و تعدادی نیز همچنان در مرحله مطالعه و تدوین قرار دارد.
از بازنگری طرح جامع و تفصیلی گرفته تا توسعه فضاهای زیرسطحی، ساماندهی پیرامون ایستگاههای مترو، بازطراحی بازارهای میوه و ترهبار و احداث مدارس جدید، موضوعاتی است که آبادیان در ماههای اخیر درباره آنها توضیح داده و در تازهترین اظهارات خود نیز آخرین وضعیت آنها را تشریح کرده است.
بازنگری طرح جامع؛ از طرح موضوع تا تشکیل شورای تخصصی
بازنگری طرح جامع تهران یکی از موضوعاتی است که آبادیان پیشتر بر ضرورت آن تأکید کرده بود. حالا این برنامه وارد مرحله مشخصتری شده است؛ به گفته او شورای تخصصی بازنگری طرح جامع تشکیل شده و تاکنون چهار جلسه آن برگزار شده است.
آبادیان در تازهترین اظهارات خود در گفتوگو با مهر اعلام کرد که انتخاب مشاور و نهایی شدن شرح خدمات، گام بعدی این فرآیند است و پس از آن بازنگری رسمی طرح جامع آغاز میشود.
او همچنین پیشنهاد کرده است در کنار بازنگری، عملکرد طرح جامع قبلی نیز آسیبشناسی شود تا نقاط ضعف و قوت آن در تدوین سند جدید مورد توجه قرار گیرد.
طرح جامع تهران در سال ۱۳۸۶ و طرح تفصیلی در سال ۱۳۹۱ تصویب شدهاند و به گفته آبادیان، فاصله پنجساله میان این دو سند باعث شده اجرای برخی احکام طرح جامع با تأخیر مواجه شود؛ بنابراین این بار قرار است هماهنگی میان اسناد بالادست و ضوابط اجرایی جدیتر دنبال شود.
ترهبار؛ از مسابقه طراحی تا پایلوت منطقه ۲
بازطراحی بازارهای میوه و ترهبار نیز از برنامههایی است که در فاصله اظهارات قبلی و جدید آبادیان، یک گام جلوتر رفته است.
آبادیان پیشتر از تدوین شیوهنامه مسابقه طراحی برای بازآفرینی بازارهای میوه و ترهبار خبر داده بود و هدف این طرح را ارتقای کیفیت معماری و کارکرد اجتماعی این فضاها عنوان کرده بود.
حالا او از بازطراحی ۳۱۵ بازار و میدان میوه و ترهبار تهران خبر داده و گفته است این طرح ابتدا به صورت پایلوت در منطقه ۲ اجرا میشود و پس از ارزیابی میتواند به الگویی برای سایر بازارهای موجود و مجموعههای جدید تبدیل شود. بنابراین این برنامه فعلاً در مرحله اجرای نمونه اولیه قرار دارد و نتیجه پایلوت منطقه ۲ میتواند تعیینکننده ادامه مسیر بازطراحی بازارهای پایتخت باشد.
۸ مدرسه جدید؛ برنامهای که هنوز در مرحله مطالعه است
توسعه فضاهای آموزشی نیز در برنامههای آبادیان قرار گرفته است. در آخرین نشست معاونان شهرسازی و معماری مناطق ۲۲گانه، آبادیان از برنامهریزی برای آغاز عملیات احداث ۸ مدرسه جدید در تهران خبر داد.
به گفته او، مطالعات این مدارس در منطقه ۱۷ و چند منطقه دیگر در جنوب تهران در حال انجام است و قرار است این مدارس علاوه بر معماری شاخص، از امکانات مدرن و استانداردهای روز برخوردار باشند.
در این طرح، هدف فقط افزایش تعداد مدارس نیست و آبادیان از تبدیل برخی مدارس موجود به مجتمعهای آموزشی نیز سخن گفته است؛ موضوعی که قرار است با استفاده از ظرفیت مولدسازی اراضی و املاک و تدوین نظامنامه طراحی مدارس دنبال شود.
بنابراین برخلاف برخی طرحهای دیگر، احداث ۸ مدرسه هنوز در مرحله مطالعه و آمادهسازی برای آغاز عملیات قرار دارد و نمیتوان آن را اقدام به پایان رسیده تلقی کرد.
زیرزمین تهران؛ از تدوین سند تا طراحی پروژهها
فضای زیرسطحی یکی دیگر از محورهای ثابت اظهارات آبادیان در ماههای گذشته بوده است. پیشتر اعلام شده بود که برای استفاده از ظرفیت زیرزمین تهران برنامهریزی شده و حتی مسابقهای برای طراحی و استفاده از ظرفیتهای زیرسطحی در محدوده میدان هفتتیر تا ولیعصر در حال برگزاری است.
اکنون آبادیان از یک گام مهمتر خبر داده و اعلام کرده است سند راهبردی فضای زیرسطحی تهران در کمیسیون ماده ۵ به تصویب رسیده و در مراجع فنی وزارت راه و شهرسازی نیز بررسی شده است. (Shahr News)
هدف از این سند، تعیین چارچوب استفاده از فضاهای زیرسطحی در مقیاسهای مختلف از محله تا شهر و فرامنطقهای است.
در این میان، یکی از کارکردهای مورد تأکید آبادیان، استفاده چندمنظوره از این فضاهاست؛ به این معنا که فضاهای زیرسطحی فقط برای زمان بحران یا یک کاربری خاص ساخته نشوند و در شرایط عادی نیز بتوان از آنها برای خدمات شهری و حتی پارکینگ استفاده کرد.
پارکینگ ـ پناهگاه؛ ایدهای که وارد مرحله ضابطهگذاری شد
یکی از نتایج همین نگاه چندمنظوره، طرح ایجاد فضاهای امن و پناهگاهی در تهران است.
آبادیان در تازهترین اظهارات خود گفته است مرکز تحقیقات ساختمان در حال تدوین آییننامه مربوط به فضاهای امن و پناه است و ساختمانهای عمومی در آینده ملزم به رعایت این ضوابط خواهند بود.
در حال حاضر نیز به گفته او پروندههایی که در کمیسیون ماده ۵ مطرح میشوند باید پیوستهای پدافند غیرعامل داشته باشند.
با این حال، هنوز ضوابط کامل پناهگاهها نهایی نشده و قرار است ویژگی و محل استقرار آنها در مقیاس محله، شهر و فرامنطقهای مشخص شود. رویکرد اعلامشده این است که این فضاها در شرایط عادی نیز کاربری داشته باشند؛ برای نمونه در محلاتی که با کمبود پارکینگ مواجه هستند، بخشی از آنها به این منظور مورد استفاده قرار گیرد.
مترو از مصوبه TOD تا سند ۲۹۸ ایستگاه
توسعه شهر بر مبنای حملونقل عمومی نیز از برنامههایی است که آبادیان پیشتر درباره آن صحبت کرده بود.
او در اظهارات قبلی خود از دریافت مصوبه کمیسیون ماده ۵ برای توسعه حملونقلمحور و آغاز تدوین راهبردها خبر داده بود و تأکید کرده بود که مناطق باید در اجرای این سیاست نقش داشته باشند.
این روند در ادامه با تصویب سند راهبردی و سیاستهای پیرامون ۲۹۸ ایستگاه مترو تهران در کمیسیون ماده ۵ در ۲۹ تیرماه ۱۴۰۵ وارد مرحله مشخصتری شده است.
بر اساس توضیحات جدید آبادیان، قرار است برای محدودههای ۴۰۰ و ۸۰۰ متری پیرامون ایستگاههای مترو، ضوابط و طراحیهای شهری مشخص شود و موضوعاتی مانند کاربری، دسترسی، فضای سبز و نورپردازی به صورت یکپارچه مورد توجه قرار گیرد.
به این ترتیب، ایده توسعه حملونقلمحور که پیشتر در حد سیاستگذاری و دریافت مصوبه مطرح بود، اکنون برای ایستگاههای مترو وارد مرحله تدوین ضوابط و طراحی شده است.
سند ریلی تهران و البرز؛ هنوز یک گام تا اجرا
در کنار TOD، توسعه حملونقل ریلی مجموعه شهری تهران و البرز نیز دنبال میشود.
آبادیان گفته است کنسرسیومی از مشاوران با همکاری وزارت راه و شهرسازی، راهآهن و شهرداری تهران تشکیل شده و مطالعات سند راهبردی توسعه حملونقل ریلی تهران و البرز به مرحله نهایی رسیده است.
بر اساس وعده او، قرار است این سند در شهریورماه رونمایی شود؛ بنابراین این برنامه هنوز در مرحله تدوین قرار دارد و برای ورود به مرحله اجرا باید مراحل بعدی را طی کند. (Shahr News)
بافت فرسوده؛ یک اقدام به نتیجه رسیده
در حوزه نوسازی بافتهای فرسوده نیز بخشی از برنامهها از مرحله پیگیری عبور کرده و به نتیجه مشخص رسیده است.
از جمله این اقدامات، اجرای ماده ۹ قانون حمایت از احیا، بهسازی و نوسازی بافتهای فرسوده و ناکارآمد شهری و صدور نخستین اسناد مالکیت در این چارچوب است.
این اقدام از آن جهت اهمیت دارد که تعیین تکلیف مالکیت، یکی از پیشنیازهای ورود املاک به فرآیند نوسازی است و میتواند بخشی از موانع حقوقی نوسازی در محدودههای هدف را کاهش دهد.
انرژی ساختمانها؛ موعدی که باید وضعیتش مشخص شود
یکی دیگر از برنامههای اعلامشده آبادیان، تدوین مقررات جدید برای کاهش مصرف آب، برق و گاز در ساختمانها بود.
او اعلام کرده بود هدف این است که الزامات جدید تا پایان نیمه نخست سال ۱۴۰۵ در پروندههای ساختمانی اعمال شود.
با توجه به اینکه این مهلت سپری شده، این موضوع اکنون در زمره برنامههایی قرار میگیرد که باید درباره میزان تحقق و نحوه اجرای آن گزارش دقیقتری ارائه شود و مشخص شود مقررات مورد نظر به طور کامل وارد فرآیند صدور و بررسی پروندههای ساختمانی شده است یا همچنان در مرحله تدوین قرار دارد.
از وعده تا اجرا؛ مسیر شهرسازی تهران کجاست؟
مرور اظهارات قبلی و جدید معاون شهرسازی و معماری شهرداری تهران نشان میدهد همه برنامههای اعلامشده در یک مرحله قرار ندارند.
بازنگری طرح جامع تهران اکنون به تشکیل شورای تخصصی و برگزاری جلسات رسیده، سند پیرامون ۲۹۸ ایستگاه مترو تصویب شده و سند فضای زیرسطحی نیز مراحل مهم تصویب را پشت سر گذاشته است. در حوزه بازارهای میوه و ترهبار نیز برنامه بازطراحی ۳۱۵ بازار وارد مرحله اجرای پایلوت در منطقه ۲ شده است.
در مقابل، احداث ۸ مدرسه جدید هنوز در مرحله مطالعه است، سند ریلی تهران و البرز در مرحله نهایی مطالعات قرار دارد و درباره مقررات جدید کاهش مصرف انرژی نیز با توجه به پایان مهلت اعلامشده، باید وضعیت اجرای آن روشن شود.
به این ترتیب، بخش مهمی از برنامههای مطرحشده در حوزه شهرسازی تهران از مرحله اعلام سیاست عبور کردهاند، اما فاصله میان تصویب سند، آغاز طراحی و اجرای واقعی پروژهها همچنان مرحلهای است که باید در ماههای آینده مورد ارزیابی قرار گیرد.
آنچه در این میان اهمیت دارد، تبدیل این اسناد و سیاستها به تغییرات ملموس در محلات تهران است موضوعی که در برنامههایی مانند بازطراحی بازارهای ترهبار، ساخت مدارس، توسعه فضاهای زیرسطحی و ساماندهی اطراف ایستگاههای مترو، امکان سنجش آن برای شهروندان وجود خواهد داشت.
نظر شما