سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۴۰۵ در زنجان ثبتی‌مبنا اجرا می‌شود

احمد خداوردی در گفتگو با خبرنگار مهر با تشریح روند اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ در استان زنجان، اظهار کرد: سرشماری عمومی نفوس و مسکن در دوره‌های مشخص و معمولاً به‌صورت ۱۰ ساله انجام می‌شود و در این میان یک دوره پنج‌ساله نیز در کشور اجرا شده است.

وی افزود: یکی از الزامات سرشماری، اجرای آن در یک مقطع زمانی ثابت است و بر همین اساس، سرشماری سال ۱۴۰۵ نیز از اول آبان‌ماه آغاز خواهد شد و عملیات اجرایی آن در استان زنجان با همکاری دستگاه‌های مختلف و مشارکت شهروندان انجام می‌شود.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با اشاره به تفاوت اساسی سرشماری ۱۴۰۵ با دوره‌های گذشته، گفت: در سرشماری‌های پیشین، بخش عمده اطلاعات به شیوه سنتی و با مراجعه مستقیم آمارگیران به خانوارها جمع‌آوری می‌شد، اما در سرشماری پیش‌رو برای نخستین‌بار تلاش شده است فرآیند سرشماری به‌صورت کامل ثبتی‌مبنا انجام شود.

خداوردی ادامه داد: در روش ثبتی‌مبنا، اطلاعات مورد نیاز از داده‌های موجود در سامانه‌های مختلف کشور استخراج و با استفاده از شاخص‌هایی مانند کد ملی و کدپستی، اطلاعات جمعیتی و سکونتی افراد تطبیق داده می‌شود.

وی تصریح کرد: در مواردی که در اطلاعات ثبتی اشکال، نقص یا مغایرتی وجود داشته باشد، مراجعه حضوری برای تکمیل و اصلاح اطلاعات انجام خواهد شد و در صورت وجود تناقض میان داده‌ها، مرحله پاکسازی و بررسی میدانی اطلاعات نیز صورت می‌گیرد.

کاهش هزینه و افزایش سرعت و دقت سرشماری

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با بیان اینکه حرکت کشورهای مختلف جهان به سمت سرشماری‌های ثبتی‌مبناست، گفت: استفاده از این شیوه علاوه بر کاهش هزینه‌های اجرای سرشماری، امکان انجام آن با سرعت و دقت بیشتر را فراهم می‌کند.

خداوردی افزود: در روش سنتی، برآورد شده بود که اجرای سرشماری عمومی نفوس و مسکن در کشور به بیش از ۳۰ همت اعتبار نیاز داشته باشد، در حالی که استفاده از ظرفیت سامانه‌ها و داده‌های ثبتی می‌تواند هزینه اجرای این طرح را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.

وی ادامه داد: منطق این تغییر آن است که وقتی سامانه‌های اطلاعاتی کشور توسعه پیدا کرده‌اند، باید بتوان با هزینه کمتر، سرعت بیشتر و کیفیت بالاتر، اطلاعات مورد نیاز برای برنامه‌ریزی کشور را جمع‌آوری کرد.

خداوردی گفت: یکی دیگر از مزایای روش ثبتی‌مبنا این است که می‌توان سرشماری‌ها را در دوره‌های کوتاه‌تر و حتی به‌جای فاصله‌های ۱۰ ساله، در دوره‌های پنج‌ساله انجام داد و در کنار سایر طرح‌های آماری، تصویر به‌روزتری از وضعیت جمعیتی و سکونتی کشور و استان ارائه کرد.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با تأکید بر محرمانه بودن اطلاعات جمع‌آوری‌شده در سرشماری، اظهار کرد: از مردادماه امسال سامانه‌های مختلف کشور اطلاعات خود را در اختیار مرکز آمار ایران قرار داده‌اند و در این فرآیند، موضوع محرمانگی اطلاعات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

وی تصریح کرد: تمام اطلاعاتی که در اختیار مرکز آمار قرار می‌گیرد، چه مربوط به افراد، خانوارها، بنگاه‌ها یا شرکت‌ها باشد، محرمانه است و براساس قانون، اطلاعات فردی به هیچ عنوان در اختیار اشخاص، دستگاه‌ها یا بنگاه‌های دیگر قرار نمی‌گیرد.

خداوردی افزود: اطلاعات پس از پردازش و تجمیع، در قالب آمارهای کلی و بدون امکان شناسایی افراد یا واحدهای مشخص منتشر می‌شود؛ برای نمونه ممکن است جمعیت یک شهرستان، شهر یا روستا اعلام شود، اما اینکه یک فرد مشخص چه اطلاعاتی دارد یا یک شرکت مشخص چه فعالیت و اطلاعات مالی دارد، هرگز منتشر نمی‌شود.

وی با اشاره به برخی اخبار و شایعات درباره استفاده از اطلاعات سرشماری برای امور مالیاتی یا پرداخت یارانه‌ها، گفت: شهروندان نباید تحت تأثیر اخبار جعلی قرار بگیرند. اطلاعات سرشماری با هدف تولید آمار و برنامه‌ریزی جمعیتی و سکونتی جمع‌آوری می‌شود و محرمانگی این اطلاعات براساس قانون مرکز آمار تضمین شده است.

بهنگام‌سازی بلوک‌های آماری استان زنجان

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای اجرای سرشماری، اظهار کرد: یکی از نخستین اقدامات در سرشماری، شناخت دقیق جامعه آماری و محدوده‌ای است که باید اطلاعات آن جمع‌آوری شود.

خداوردی گفت: طی دو ماه گذشته همه بلوک‌های آماری استان زنجان بهنگام‌سازی شده است تا مشخص باشد در هر محدوده چه تعداد واحد مسکونی و جمعیتی وجود دارد و چه تغییراتی نسبت به سرشماری‌های گذشته اتفاق افتاده است.

وی افزود: طی یک دهه ممکن است واحدهای مسکونی جدید ایجاد شده، برخی واحدها تخریب یا خالی شده باشند، روستایی تخلیه شده یا جمعیت روستای دیگری افزایش یافته باشد؛ بنابراین همه این تغییرات باید پیش از آغاز عملیات میدانی در قالب بلوک‌های آماری به‌روز شود.

خداوردی تصریح کرد: این فرآیند به‌صورت فنی و با استفاده از سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS) انجام شده و در نهایت آدرس و محدوده دقیق هر نمونه آماری مشخص خواهد بود.

مراجعه آمارگیران بر اساس کدپستی و کدملی

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان ادامه داد: در مرحله عملیاتی، آمارگیر براساس محدوده و بلوک آماری مشخص‌شده وارد منطقه می‌شود و حتی نحوه حرکت، تعداد واحدهایی که باید مورد بررسی قرار گیرد و اطلاعاتی که باید جمع‌آوری شود، از قبل مشخص خواهد بود.

وی گفت: اطلاعات بر مبنای تطبیق کدپستی و کدملی جمع‌آوری و تکمیل می‌شود و داده‌های دریافت‌شده نیز به‌صورت برخط در اختیار مرکز آمار ایران قرار خواهد گرفت.

خداوردی تأکید کرد: سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان در این فرآیند نقش واسط اجرایی را دارد و اطلاعات خام و فردی سرشماری در اختیار این سازمان باقی نمی‌ماند، بلکه اطلاعات پس از ثبت، در همان روز در سامانه مربوطه قرار می‌گیرد.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با بیان اینکه عملیات رسمی سرشماری از اول آبان‌ماه آغاز می‌شود، گفت: ستادهای سرشماری در فرمانداری‌های شهرستان‌های استان مستقر خواهند بود و نیروهای اجرایی و آمارگیران نیز در حال آموزش و آماده‌سازی هستند.

خداوردی افزود: در کنار آمارگیرانی که برای مراجعه به واحدهای شهری و روستایی در نظر گرفته شده‌اند، یک تیم تلفنی نیز فعال خواهد بود تا در صورت مراجعه آمارگیر و حضور نداشتن شهروند در محل، امکان تکمیل اطلاعات از طریق تماس تلفنی فراهم شود.

وی ادامه داد: همچنین در صورت مراجعه آمارگیر به محل و عدم حضور خانوار، اطلاع‌رسانی لازم انجام خواهد شد تا شهروند بتواند اطلاعات مورد نیاز را از طریق مسیرهای تعیین‌شده تکمیل کند.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان گفت: در حال حاضر حدود ۴۰ آمارگیر برای اجرای عملیات سرشماری در هشت شهرستان استان در حال تجهیز و آموزش هستند.

خداوردی افزود: این آمارگیران در مناطق شهری و روستایی حضور خواهند یافت و در کنار فعالیت میدانی، ظرفیت پاسخگویی تلفنی نیز برای تکمیل اطلاعات پیش‌بینی شده است.

وی همچنین از پیش‌بینی سازوکارهای نظارتی خبر داد و گفت: نظارت‌های میدانی و فنی انجام خواهد شد تا اطلاعات ناقص یا دارای اشکال وارد مرحله نهایی پردازش نشود و کیفیت داده‌های جمع‌آوری‌شده حفظ شود.

خداوردی با تأکید بر اهمیت مشارکت مردم در اجرای سرشماری، اظهار کرد: پیش از آغاز رسمی عملیات میدانی، از حدود ۲۵ مهرماه پیام‌هایی از سوی مرکز آمار ایران برای شهروندان ارسال خواهد شد تا امکان مشارکت اینترنتی در سرشماری فراهم شود.

وی افزود: هر میزان از اطلاعات از طریق روش اینترنتی و به شکل صحیح و کامل ثبت شود، به همان میزان اجرای عملیات میدانی سریع‌تر و دقیق‌تر خواهد شد و می‌توان اطلاعات ثبت‌شده را با داده‌های موجود در سامانه‌ها تطبیق داد.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان ادامه داد: در استان حدود ۲۱ هزار و ۸۰۰ تا ۲۱ هزار و ۹۰۰ خانوار به‌عنوان نمونه در نظر گرفته شده‌اند که اطلاعات آنها در چارچوب این سرشماری مورد بررسی قرار خواهد گرفت.

خداوردی با اشاره به نقش دستگاه‌های اجرایی در اجرای سرشماری گفت: آغاز سرشماری با فرمان رسمی رئیس‌جمهور انجام می‌شود و همه دستگاه‌های دولتی مکلف هستند امکانات و ظرفیت‌های خود را در اختیار اجرای این طرح قرار دهند.

وی افزود: اجرای دقیق سرشماری تنها وظیفه یک دستگاه نیست و نیازمند همکاری مجموعه شبکه دولت، فرمانداری‌ها، دستگاه‌های اجرایی و از همه مهم‌تر مشارکت شهروندان است.

اطلاعات سرشماری؛ پایه برنامه‌ریزی برای آینده استان زنجان

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان با تأکید بر اهمیت سرشماری در برنامه‌ریزی‌های آینده، گفت: جمع‌آوری اطلاعات جمعیتی و سکونتی از وظایف حاکمیتی دولت است و بخش قابل توجهی از برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای کشور و استان بر پایه اطلاعات جمعیتی انجام می‌شود.

خداوردی افزود: برنامه‌ریزی برای تأمین زیرساخت‌ها، توسعه خدمات، بهبود کیفیت زندگی، تخصیص منابع، سیاست‌گذاری‌های اقتصادی و اجتماعی و بسیاری از تصمیمات مرتبط با آینده استان، به اطلاعات دقیق جمعیتی و سکونتی نیاز دارد.

وی تصریح کرد: بنابراین هرچه شهروندان اطلاعات دقیق‌تر و کامل‌تری ارائه کنند، برنامه‌ریزی برای شهر، روستا، شهرستان و استان نیز دقیق‌تر خواهد بود و امکان تصمیم‌گیری مناسب‌تر برای تأمین نیازهای مردم فراهم می‌شود.

خداوردی با درخواست از شهروندان برای همکاری با مأموران سرشماری گفت: انتظار ما این است که مردم با اطمینان خاطر و بدون نگرانی از بابت محرمانگی اطلاعات، در این طرح مشارکت کنند.

وی تأکید کرد: اطلاعات درست، دقیق و کامل شهروندان، در نهایت به برنامه‌ریزی بهتر برای ایجاد یا ارتقای زیرساخت‌ها، افزایش رفاه عمومی و بهبود کیفیت زندگی در استان زنجان منجر خواهد شد.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان زنجان خاطرنشان کرد: همکاری شهروندان در بخش اینترنتی و میدانی سرشماری موجب می‌شود اطلاعات با سرعت، دقت و کیفیت بیشتری جمع‌آوری شود و نتایج آن مبنای تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر برای سال‌های آینده قرار گیرد.

خداوردی گفت: امیدواریم با همکاری مردم، دستگاه‌های اجرایی، فرمانداری‌ها و مجموعه آمارگیران، سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ در استان زنجان با کیفیت مناسب و در کوتاه‌ترین زمان ممکن اجرا شود.