کشورهای همسایه؛ فرصتی بکر برای توسعه گردشگری سلامت در کرمان

خبرگزاری مهر – گروه استان ها: گردشگری سلامت به عنوان یکی از صنایع پیشران و ارزآور در جهان، در سال‌های اخیر مورد توجه ویژه برنامه‌ریزان اقتصادی کرمان قرار گرفته است اما گروه هدف این برنامه ها فراتر از مرز نبوده است.

استان کرمان با برخورداری از ظرفیت‌های منحصر به‌ فرد پزشکی، وجود پزشکان متخصص و فناوری‌های به‌ روز درمانی، و همچنین جاذبه‌های متعدد فرهنگی، تاریخی و طبیعی، پتانسیل بالایی برای تبدیل شدن به یکی از قطب‌های گردشگری سلامت در جنوب شرق کشور دارد.

ظرفیت‌ها و زیرساخت‌های موجود

استان کرمان به لحاظ پزشکی و درمانی، همواره به عنوان یکی از قطب‌های شاخص جنوب شرق کشور شناخته شده است.

پزشکان متخصص و متبحری در این استان فعالیت می‌کنند و تکنیک‌ها و فناوری‌های مورد استفاده آنان به‌ روز است، به‌ گونه‌ای که حتی در سطح ملی نیز منحصربه‌فرد محسوب می‌شوند. بخش خصوصی نیز نقش کلیدی در این عرصه ایفا کرده است.

با توسعه گردشگری سلامت، فرصت مناسبی برای معرفی جاذبه‌های فرهنگی، تاریخی و طبیعی استان کرمان فراهم شده و بیماران در کنار فرآیند درمان، از امکانات گردشگری نیز بهره‌مند می‌شوند.

طی سال‌های اخیر، توسعه مراکز پزشکی در استان کرمان موجب شده تا رشد مراجعه بیماران به شهر کرمان برای درمان، روند سریع‌تری نسبت به سال‌های گذشته به خود گیرد و عملاً توریسم درمانی در استان توسعه یافته است.

طی این مدت گردشگران سلامت از استان‌های مجاور به کرمان سفر می‌کنند و این روند نشان‌دهنده جایگاه منطقه‌ای این استان در حوزه درمان است.

حوزه ای که مغفول مانده است

در این میان جذب گردشگران سلامت از کشورهای شرقی از جمله پاکستان و به ویژه افغانستان مورد توجه نبوده است و کمتر سرمایه گذاری و توجهی در این زمینه صورت گرفته است.

از سوی دیگر وجود هزاران نفر مهاجر غیر قانونی در کرمان نیز بخش عمده ای از بودجه سلامت استان کرمان را نیز به خود اختصاص داده و درآمدزایی نداشته است.

شناخت دقیق بازار هدف از یک سو و از سوی دیگر معرفی توان درمانی و بهداشتی استان کرمان در افغانستان و پاکستان با توجه به ضعف عمده نظام پزشکی در این کشورها می تواند زمینه لازم را برای توسعه گردشگری در استان کرمان مهیا کند؛ امری که کمتر به آن پرداخته شده است و کاملا مغفول مانده است و استان های دیگر از جمله خراسان رضوی در آن گام گذاشته اند و گوی سبقت را از کرمان ربوده اند.

در این میان می توان به جذب بیماران از کشور های دیگر مانند عمان و یمن نیز اشاره کرد که به نظر نمی رسد مسئولان استان کرمان در این زمینه تدبیری داشته باشند.

چالش‌هایی که کرمان یها باید ببینید

با وجود پیشرفت‌های حاصل‌ شده، کرمان هنوز تا تبدیل شدن به یک مقصد کامل گردشگری سلامت فاصله دارد.

کارشناسان و مسئولان بر این باورند که مهم‌ترین مانع، فراهم نبودن کامل زیرساخت‌های این صنعت، به ویژه امکانات پرواز مستقیم به کرمان است و تا زمانی که زیرساخت‌های حمل‌ونقل هوایی شکل نگیرد، نمی‌توان انتظار داشت کرمان به هدف نهایی خود دست یابد.

همچنین، یکی از ضرورت‌های اساسی برای توسعه این حوزه، شکل‌گیری همکاری مشترک میان سه نهاد کلیدی میراث فرهنگی و گردشگری استان، دانشگاه علوم پزشکی و بخش خصوصی است.

در این میان، حمایت‌های دولتی در قالب ارائه خدمات پرواز و سفر و همچنین ارائه تسهیلات به بیمارستان‌های خصوصی برای تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام، از دیگر نیازهای ضروری عنوان شده است.

رشد ۳۰ درصدی جذب گردشگر در سال‌های اخیر نشان‌دهنده پویایی این بخش است، اما تبدیل شدن به قطب اول منطقه مستلزم رفع چالش‌های زیرساختی است.

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان که هفته گذشته در کرمان حضور پیدا کرده بود سعی کرد در زمینه های مختلف زمینه توسعه همکاری اقتصادی را هموارد کند.

در این میان خبرنگار مهر از وی در خصوص پتانسیل های گردشگری سلامت پرسید که مورد توجه وی قرار گرفت.

ایران مقصد به صرفه ای برای بیماران افغانستان است

محمود سیادت، با اشاره به تغییرات اساسی در عرصه سلامت افغانستان اظهار کرد: نظام درمانی این کشور با وجود قیمت‌های پایین در بخش دولتی، به دلیل نبود تجهیزات پیشرفته و کادر متخصص کافی، نتوانسته پاسخگوی نیازهای جمعیت رو به رشد باشد و همین ناکارآمدی، جریانی از بیماران را به سمت مراکز درمانی خارج از کشور روانه کرده است.

وی با بیان اینکه بخش غیردولتی سلامت افغانستان در سال‌های اخیر رشد چشمگیری داشته، افزود: فاصله ‌ای که در همکاری‌های درمانی میان کابل و اسلام‌آباد ایجاد شده، یک خلأ جدی در منطقه پدید آورده و این روزنه، کشورهای همسایه را به رقابت برای تصاحب بیماران افغانستانی ترغیب کرده است.

وی با بیان اینکه کرمان از امکانات درمانی مطلوبی برخوردار است و می تواند با توجه به نزدیکی مرز بخش قابل توجهی از بیماران افغانستان را جذب کند گفت: ما استقبال می کنیم، اما باید تلاش برای توسعه و ایجاد زمینه های گردشگری سلامت ایجاد کرد.

وی افزود: بسیاری از مردم افغانستان فارسی زبان هستند و زبان مشترک و اشتراکات موجود می تواند برای توسعه همکاری های اقتصادی به خصوص توسعه گردشگری سلامت بسیار موثر باشد.

رئیس اتاق مشترک ایران و افغانستان با برشمردن مزیت‌های ایران در این میدان رقابت گفت: ایران با پشتوانه اشتراکات زبانی و فرهنگی، سابقه ذهنی مثبت افغانستانی ها از خدمات درمانی ایرانیان و نزدیکی جغرافیایی به استان‌های شرقی این کشور، در موقعیتی ممتاز برای فتح این بازار قرار دارد.

وی افزود: کرمان نیز با بهره‌مندی از پزشکان حاذق، بیمارستان‌های مدرن و تعرفه‌های معقول درمانی، می‌تواند به مرکز ارجاع بیماران افغانستانی در جنوب شرق ایران تبدیل شود.

ظرفیتهای پزشکی کرمان باید در افغانستان معرفی شود

سیادت، بر ضرورت ایجاد یک ساختار منسجم برای توسعه گردشگری سلامت تأکید کرد و گفت: باید در نمایشگاه‌های تخصصی سلامت افغانستان حضوری فعال و اثرگذار داشته باشیم و زمینه همکاری میان بیمارستان‌های خصوصی دو کشور را گسترش دهیم. همچنین ارائه بسته‌های ترکیبی درمان، اسکان و تفریح، می‌تواند مزیت رقابتی ما را در برابر سایر کشورها تقویت کند.

وی با اشاره به چشم انداز تجاری کرمان و افغانستان خاطرنشان کرد: با هدف‌گذاری سه میلیارد دلاری برای مبادلات تجاری، صنعت گردشگری سلامت می‌تواند بخش قابل‌توجهی از این هدف را محقق کند، مشروط بر آنکه برنامه‌های عملیاتی برای جذب بیماران افغانستانی با دقت و جدیت دنبال شود و از فرصت‌های پیش‌ آمده برای ارتقای جایگاه کرمان در این عرصه به بهترین شکل استفاده کنیم.

اعتمادسازی در بازار بین‌المللی سلامت

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمان نیز در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: این صنعت فراتر از یک خدمت درمانی صرف است و می‌تواند به عنوان موتور محرک اشتغال، توسعه اجتماعی و فرهنگی و رونق اقتصادی استان ایفای نقش کند.

مرتضی هاشمیان، مهم‌ترین مزیت ایران در حوزه گردشگری سلامت را ترکیب خدمات با کیفیت و هزینه‌های مناسب دانست و افزود: کرمان از پزشکان متخصص، کادر درمانی توانمند و تجهیزات پیشرفته در تمامی رشته‌های پزشکی برخوردار است و در بسیاری از حوزه‌های تخصصی، نیازی به اعزام بیماران به خارج از استان وجود ندارد.

وی با تأکید بر لزوم استانداردسازی خدمات و قابل‌پیش‌بینی بودن فرآیند درمان برای بیماران خارجی تصریح کرد: اعتمادسازی در بازار بین‌المللی سلامت، کلید موفقیت است و باید بتوانیم خدماتی شفاف و با کیفیت قابل اتکا به بیماران ارائه دهیم.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کرمان با اشاره به سابقه پذیرش بیماران خارجی در استان کرمان گفت: از سال ۱۳۹۶، مراکز درمانی کرمان وارد حوزه پذیرش بیماران بین‌الملل شده‌اند و تعدادی از بیمارستان‌های استان موفق به اخذ مجوز IPD شده‌اند؛ مجوزی که نشان‌دهنده رعایت استانداردهای بین‌المللی در پذیرش بیماران خارجی است.

وی با اشاره به افزایش تعداد دانشجویان خارجی در رشته‌های علوم پزشکی، به‌ ویژه از افغانستان، اظهار کرد: حضور این دانشجویان، بستری مناسب برای معرفی توانمندی‌های درمانی استان به کشورهای همسایه فراهم کرده و می‌تواند به عنوان سفیران سلامت کرمان در منطقه عمل کنند.

هاشمیان، با تأکید بر لزوم توسعه همکاری‌های بین‌المللی خاطرنشان کرد: برای موفقیت در بازار سلامت افغانستان، باید ساختاری منسجم برای توسعه گردشگری سلامت ایجاد کنیم و با برنامه‌ریزی دقیق، جایگاه کرمان را به عنوان قطب درمان جنوب شرق ایران تثبیت کنیم.

هر چند 400 هزار افغانستانی در کرمان حضور دارند، اما سوال اصلی این است که چرا حتی یک پرواز از افغانستان به فرودگاه کرمان وجود ندارد؟

بررسی روند توسعه گردشگری سلامت در کرمان طی سال‌های اخیر، نشان از حرکت رو به جلوی این صنعت دارد.

وجود پزشکان متخصص، فناوری‌های به‌روز، بیمارستان‌های مجهز خصوصی و عزم جدی مسئولان استانی، همگی دست به دست هم داده‌اند تا کرمان را در مسیر تبدیل شدن به قطب گردشگری سلامت جنوب شرق کشور قرار دهند.

با این حال، تحقق کامل این چشم‌انداز، مستلزم رفع موانع زیرساختی، به ویژه در حوزه حمل‌ونقل هوایی، و همچنین هم‌افزایی میان بخش‌های دولتی و خصوصی است.

با توجه به پتانسیل بالای ارز آوری و اشتغال‌زایی این صنعت، سرمایه‌گذاری در گردشگری سلامت کرمان، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت اقتصادی برای آینده این استان پهناور محسوب می‌شود.