یادداشت مهمان، حسن مجیدیان، کارشناس کتاب: دفتر هنر و ادبیات بیداری برای پوشش و انعکاس و گردآوری اتفاقات، روایت‌ها و چهره‌های شاخصِ متاثر از انقلاب عظیم اسلامی در خارج از مرزهای ایران، تشکیل شده است. این دفتر در همین مدت نسبتا کوتاه، منشورات مستند و قابل اعتنایی را پیش چشمان مخاطبان خود قرار داده است. در این میان از سرزمین لبنان و تأثیر شگفت انقلاب اسلامی در آن نقطه و متعاقباً تشکیل جریان مبارک و مردمی حزب الله و رهبران و شهیدان آن به‌راحتی نمی‌توان گذشت. علاوه بر روایت‌هایی که از زاویۀ دید و قلمِ نویسندگان ایرانی توسط این دفتر، تولید شده است، مجموعه‌ای از آثار ترجمه ای نیز در دو سه سال اخیر راهی بازار نشر شده است. از جملۀ این کتاب‌ها می‌توان به آثاری همچون: مسابقه با قطار، محمود گفته بود، درویش، خرابکار ۵۰۱۷، من خود تو را برگزیدم، عصای چهارم، قلبی که دو بار فروریخت و...اشاره کرد. این یادداشت کوتاه، نگاهی دارد به کتاب قلبی که دوبار فروریخت.
کتاب قلبی که دوبار فروریخت حاوی خاطرات شیخ محمدعلی خاتون از شهید سید عباس موسوی است. شهید موسوی دومین دبیرکل حزب‌الله لبنان بود که پس او این سِمت، متوجه شهید سیدحسن نصرالله شد. نویسندۀ کتاب، پس از هفت و نیم ساعت گفتگو با شیخِ همراهِ سید، و پس از وقفه‌ای چند ساله از ارتحالِ شیخ، کتاب را قلمی و در مقابل دیدگان ما نهاده است. کتابی نسبتا مختصر اما حاوی جهانی وسیع از مردی که با افق‌های دور نسبت و آشنایی داشت یعنی شهید سید عباس موسوی، روحانی برجسته و مبارز لبنانی.
کتاب «قلبی که دوبار فروریخت» با ترجمۀ کریم اسدی اصل، نمایی روشن اما محدود از شیوه و سلوک و مبارزه و شخصیت سیدعباس موسوی را به خواننده منتقل می‌کند. این نما روشن است چون در آیینۀ کلمات و صفحات کتاب، با ابعاد مختلف زندگی شهید آشنا می‌شویم اما محدود است چرا که تمام زندگی و مبارزه و داشته‌های این مرد قوی، همین‌ها که در کتاب مرقوم شده؛ نیست. با این وصف در این کتاب با شاگردِ مبرز و کوشای شهید سیدمحمد صدر آشنا و همراه می‌شویم. شیخ محمدعلی خاتون که خود یک روحانی دغدغه مند و مبارز و دلدادۀ سیدعباس است؛ پرده‌هایی دیدنی از حیات فکری و معنوی و مبارزاتی سیدعباس را خلق و معرفی کرده است. پرده‌هایی همچون: نحوۀ آشنایی سید با آثار شهید صدر و هجرت به نجف، ممهز شدن در تحصیلات حوزوی و تسلط و تدریس آثار استادش، مشارکت در مبارزات و انتفاضه مردم عراق و درگیری با جریانِ استخبارات حزب بعث، بازگشت اجباری به لبنان، آشنایی با نهضت امام، تاسیس حوزۀ علمیه در ناحیۀ جنوب لبنان بویژه منطقۀ بعلبک، اهتمام و سختگیری شدید در آموزش طلاب، اهمیت وافر به موضوع رشد و اعتلای فکری و تحصیل بانوان، تحمل شدائد و لطمه‌ها و طعنه‌ها حتی از هم صنفان و در نهایت شالوده‌ریزی مبارزات علنی و قاطع با دشمن صهیونیستی.
علاوه بر این، روحیات اجتماعیِ قابل توجه و در خور ستایش شهید موسوی را هم در این کتاب، تماشا می‌کنیم. به لحاظ فردی با شخصیتی موجه هستیم که به‌شدت قوی است. ساده زیست است. در بند غذا و لباس و اغراض دنیوی نیست. به بیت المال و وجوهات شرعی حساس است. هدیه و توجه را نمی‌پذیرد و از زیّ طلبگی خارج نمی‌شود. اهل معنویت و ریاضت و سلوک است. دلدادۀ حق و سجاده نشین و اهل بیداری و بُکاء است. راست این است یک مجاهد تا دنیای درونِ خود را نساخته باشد؛ در عالم بیرون اثر و نقشی نخواهد داشت. در این کتاب، خوب می‌بینیم و می‌فهمیم که هرچه بارِ مسئولیت اجتماعی و سیاسی سید بیشتر می‌شود؛ سختگیری بر خود و مراقبت از خود و سیر در ساختِ خود هم بیشتر می‌شود. کسی که می‌خواهد جامعه و جهانِ پیرامون خود را بسازد؛ اول باید به ساخت خود و پالایش درونش بیاندیشد.
باری کتابی که از خاطرات شیخ خاتون، خلق شده است؛ بی آن که ادعایی در هماوردی در عرصۀ ادبیات و روایت داشته باشد؛ شیرین و تأمل کردنی و بسیار آموختنی است. ترجمه نیز روان و بی‌گره است و اساساً کتاب؛ ساده‌تر و مختصرتر از آن است که گره و ایرادی بر آن بیفتد. همان‌طور که در سطور بالا اشاره رفت؛ این مجموعه بخشی از شخصیت دوابعادِ شهید والامقام حجت‌الاسلام والمسلمین سید عباس موسوی دومین دبیرکل حزب‌الله لبنان را منعکس کرده است و برای شناخت زندگی آن شهید عزیز؛ کتاب‌ها و قلم‌ها و همت‌ها باید به کار بیفتند و انصاف نیست به همین حد اکتفا شود.
در پایان به زعمِ این کمترین، کتابِ «قلبی که دو بار فروریخت» برای مدیران حوزه‌های علمیه، ائمۀ جمعه و جماعت و دست اندرکاران فرهنگ و تربیت و پس از آن برای علاقمندان به لبنان، گزینه ای مناسب برای مطالعه و دقت و الهام گیری است.
نظر شما