اصغر فرهادی خطاب به آمریکایی‌ها: شما دموکراسی ندارید این دروغ است!

به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از ورایتی، اصغر فرهادی که برای نمایش «داستان‌های موازی» راهی جشنواره فیلم ریو شده است، در سخنانی درباره هژمونی سینمای آمریکا و اینکه هالیوود منبعی برای به تصویر کشیدن وفادارانه فرهنگ‌های خارجی نیست، حرف زد.

در پاسخ به سوالی درباره برنده شدن جایزه بهترین فیلم توسط «آرگو» تنها یک سال پس از اینکه جایزه بهترین فیلم بین‌المللی اسکار به «جدایی نادر از سیمین» رسید، فرهادی گفت که این فیلم را در زمان اکران تماشا و احساس کرده «هالیوودی» است. در این فیلم که بر مبنای گروگان گیری در سفارت آمریکا در ایران ساخته شده است، بن افلک کارگردان فیلم، نقش یک متخصص مهاجرت لاتین را بازی می‌کند که خود را به عنوان یک تهیه‌کننده هالیوودی جا می‌زند تا ۶ آمریکایی گروگان‌گرفته شده آمریکایی را از تهران نجات دهد.

فرهادی در پاسخ به مجری برنامه که گفت فیلم افلک، ایران را مانند یک جهنم تصویر کرده بود، گفت: مشکل این نوع فیلم‌های هالیوودی و بعضی از آمریکایی‌ها این است که به جهان از بالا به پایین نگاه می‌کنند. روزی باید از آنها بپرسید: چرا احساس می‌کنید شما بالا هستید و ما پایین؟ من نمی‌فهمم که چرا آنها این خودخواهی را دارند که بالا هستند.

این کارگردان سپس گفت: آمریکایی‌ها اغلب ادعا می‌کنند دموکراسی دارند، اما در واقع ندارند. شما دموکراسی ندارید. این یک دروغ است.

فرهادی سپس با اشاره به اینکه چند سال پیش، برای کار در یک پروژه، مدتی در آمریکا سکونت داشت و در طول تحقیقات، برای صحبت با مردان زندانی به سانفرانسیسکو سفر کرد، یادآور شد: من با برخی از افراد سیاه‌پوست در زندان آشنا شدم، برخی از آنها از کشورهای دیگر آمده بودند. آمریکای واقعی آنجا بود. اما مردم جهان آن بخش از آمریکا را نمی‌بینند.

وی در ادامه افزود: من با این موضوع مشکل دارم که آنها آرزو می‌کنند که «روزی شما هم مثل ما شوید»، نه، من نمی‌خواهم.

این کارگردان درباره «آرگو» گفت: چنین فیلم‌هایی عمیق نیستند. آنها این فیلم‌ها را برای پول می‌سازند؛ این یک تجارت است. در این فیلم‌ها همیشه یک مرد سفید آمریکایی دیگران را نجات می‌دهد. سوال من این است؛ چرا؟ چرا یک آمریکایی برای نجات مردم به کوبا یا ایران می‌رود؟ مردم می‌دانند که می‌توانند خودشان را نجات دهند. چه کسی از شما خواسته که بیایید و ما را نجات دهید؟

وی در پاسخ به اینکه جایگاه سیاست در فیلم‌هایش چیست، گفت: هر وقت درباره جامعه صحبت ‌کنید، دارید درباره سیاست حرف می‌زنید. حتی وقتی درباره زندگی خانوادگی، روابط آنها، مشکلات و سختی‌هایشان صحبت می‌کنید، غیرمستقیم درباره سیاست حرف می زنید. در فیلم‌هایم، همیشه سعی می‌کنم مستقیم به سیاست نپردازم زیرا به نظر من، این از سینما فاصله دارد. سینمایی که من معتقدم، نوعی سینما است که به مخاطبان فضایی می‌دهد تا چیزهایی را درباره خودشان کشف کنند.

این کارگردان با اشاره به فیلم «همشهری» عباس کیارستمی آن را «سیاسی‌ترین فیلم ایران» خواند. این مستند که محصول ۱۹۸۳ است، رانندگان خیابان‌های پایتخت ایران را هدف گرفته است. فرهادی گفت: او مستندی درباره رانندگان در تهران ساخته است، اما وقتی مردم، نحوه صحبت آنها با پلیس و ... را می‌بینید مت.جه می شوید که فیلم لایه‌های بسیار سیاسی دارد. رسانه‌ها و سینما تصویر کاملی از زندگی عادی مردم به شما نمی‌دهند. اما نکته این است که در سراسر جهان، مردم شبیه هم هستند. سینما بر اساس نفرت و عشق است و وقتی حرف از نفرت و عشق است، همه جا یکسان است. عشق بین یک مادر و فرزند در برزیل و در تهران یکسان است. نحوه بیان آنها متفاوت است، اما هسته اصلی یکی است.

فرهادی گفت که وقتی یک فیلم برزیلی تماشا می‌کند، خیلی زود فراموش می‌کند که در حال تماشای داستانی از جای دیگری در جهان است و احساس می‌کند این «فیلمی درباره ما» به عنوان انسان است.

وی افزود: اگر روزی مردم بتوانند به کشورهای دیگر سفر کنند و اگر با هم دست بدهند، این بهترین راه شناخت است، نه از طریق رسانه‌ها. من باور ندارم که رسانه‌ها بتوانند کل تصویر را به ما ارائه دهند.

این فیلمساز تأکید کرد که ۲ فیلم آخرش، «قهرمان» و «قصه‌های موازی»، درباره چگونگی دیدن دیگران توسط ما و چگونگی دیده شدن ما از سوی آنهاست.

وی گفت: این فیلم‌ها همچنین به شدت تحت تأثیر چگونگی شکل‌گیری زندگی ما توسط رسانه‌های اجتماعی است. وقتی چیزی در رسانه‌ها می‌بینیم، باید مراقب باشیم. بیشتر اطلاعاتی که توسط رسانه‌های جریان اصلی درباره ایران تکرار می‌شود، از «دانش بسیار ابتدایی» آنها از زندگی واقعی در کشور ناشی می‌شود و مشکل این است که قدرتمندترین رسانه‌ها متعلق به افراد قدرتمند هستند.

فرهادی درباره فیلم بعدی خود هم حرف زد و تکرار کرد که آن را به زبان مادری‌اش فارسی، فیلمبرداری خواهد کرد. وی در پاسخ به اینکه آیا این فیلم ممکن است به جنگ فعلی ایران و درگیری در فلسطین بپردازد، گفت: نه به طور مستقیم.

که این حرف فرهادی نشان می‌دهد فضای سیاسی فعلی ممکن است تأثیر اساسی بر داستان او داشته باشد، اگرچه موضوع اصلی پروژه نیست.

کارگردان «فروشنده» همچنین بیان کرد: قرار بود «داستان‌های موازی» در آمریکا ساخته شود. ۳ سال آنجا ماندم، نوشتم، جستجو کردم، بازیگر پیدا کردم و نام‌های بسیار بزرگ آمریکایی را انتخاب کردم اما هر روز که به خانه‌ام برمی‌گشتم، به خودم می‌گفتم؛ نمی‌توانم با اینجا ارتباط برقرار کنم. یک جای کار می‌لنگد. مشکل بزرگی بود. یک شب تصمیم گرفتم همه چیز را تغییر دهم. تغییر صحنه‌های فیلم به فرانسه و انتقال تولید به خارج از کشور تصمیم آسانی نبود، اما ماهیت این فیلم بیشتر اروپایی است تا آمریکایی.

جشنواره فیلم ریو از یکم تا ۱۱ اکتبر(۹ تا ۱۹ مهر) برگزار می‌شود.