آخرین وضعیت تولید علم و استنادات ایرانی در سال ۲۰۱۹

براساس آمار نظام های علمی بین المللی تعداد مقالات و استنادات به مقالات ایرانی حکایت از رشد جمهوری اسلامی ایران در ۶ سال اخیر دارد.

به گزارش خبرنگار مهر، بررسی تعداد مقالات ایرانی در نمایه نامه بین المللی اسکوپوس (Scopus) در ۶ سال اخیر نشان می‌دهد که تعداد مقالات با رشد قابل توجهی روبرو بوده اند و در عین حال بیشترین رشد در علوم پایه دیده می‌شود.

سال ۲۰۱۹ در حالی به پایان رسید که بسیاری از این آمار هنوز تکمیل نشده است و بسیاری از مقالات ممکن است در این آمار دیده نشده باشند.

تعداد مقالات ایرانی در پایگاه اسکوپوس در تمامی رشته‌ها از ۴۵ هزار و ۶۰۳ مقاله در سال ۲۰۱۴ به ۶۱ هزار و ۱۸۷ مقاله در سال ۲۰۱۹ رسیده است. در گروه علوم پایه این رشد تقریباً ۱.۵ برابر است و از حدود ۲۸ هزار مقاله در سال ۲۰۱۴ به بیش از ۴۰ هزار مقاله در سال ۲۰۱۹ رسیده است.

بررسی میزان تعداد مقالات ایرانی در اسکوپوس در حوزه علوم فنی و مهندسی نیز بیانگر رشدی تقریبی است. تعداد مقالات از ۱۷ هزار مقاله فنی و مهندسی در ۲۰۱۴ به تعداد ۲۴ هزار مقاله افزایش داشته است.

در علوم پزشکی نیز شاهد رشد تعداد مقالات هستیم. این رشد نشان می‌دهد که تعداد مقالات از ۱۳ هزار و ۷۸۸ مقاله در سال ۲۰۱۴ به ۱۸ هزار و ۵۳۷ مقاله رسیده است.

نکته مورد توجه در علوم مختلف این است که دانشمندان و محققان ایرانی بیشترین مقالات را در گروه علوم پایه به چاپ رسانده اند و به ترتیب بعد از آن گروه علوم فنی و مهندسی، گروه علوم پزشکی، گروه علوم کشاورزی، گروه علوم اجتماعی و گروه علوم انسانی قرار دارند.

تعداد مقالات گروه علوم کشاورزی در ۶ سال اخیر با رشد چندانی مواجه نبوده اند اما تعداد مقالات گروه علوم اجتماعی در این مدت رشدی دو برابری را تجربه کرده است و از تعداد ۲ هزار و ۱۶۷ مقاله در سال ۲۰۱۴ به تعداد ۵ هزار و ۴۰ مقاله در سال ۲۰۱۹ رسیده است.

اما تولید علم تنها به چاپ و انتشار مقاله محدود نمی‌شود و مهم‌تر از تولید مقاله، استناد به آن است که به عنوان یکی از معیارهای مهم در ارزیابی مقالات مورد توجه است. استناد چراغی است که نشان می‌دهد چقدر یک تولید علمی توانسته است در گستره موضوعی خود مورد توجه و مؤثر باشد.

نکته‌ای که در مورد بررسی تعداد استنادات مقالات باید به آن توجه کرد این است که هرچه از زمان انتشار یک مقاله گذشته باشد، تعداد استنادات بیشتری دریافت می‌کند و مقالاتی با عمر یک ساله و چند ماهه ممکن است هنوز به طور کامل از سوی سایر محققان دیده نشده باشند.

بر همین اساس تعداد استنادات به مقالات محققان ایرانی نیز که در اسکوپوس نمایه شده اند نشان می‌دهد که علوم پایه در صدر قرار دارد و علوم انسانی کمترین میزان استنادات را به خود اختصاص داده است.

از همین رو با توجه به اینکه چندی است از پایان سال ۲۰۱۹ می‌گذرد آمار استنادات و تولید علم سال ۲۰۱۹ تکمیل نشده است و پس از گذشت چند ماه از ۲۰۱۹ مشخص می‌شود.

جدول میزان تعداد استنادات اسکوپوس در بازه زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹

میزان استنادات علوم پایه در سال ۲۰۱۴ به میزان ۳۳۵ هزار و ۶۶۳ استناد است که بیشترین میزان استناد را در بین گروه‌های علمی در اختیار دارد. گروه علوم فنی و مهندسی پس از علوم پایه بیشترین استناد را به خودش اختصاص داده است و به همین ترتیب علوم پزشکی، علوم کشاورزی، علوم اجتماعی و علوم انسانی در رده‌های بعدی قرار دارند.

میزان استنادات در گروه علوم انسانی نیز با توجه به تعداد تولید علم از سایر علوم پایین‌تر است.

محققان ایرانی در سال‌های اخیر در زمینه مقالات مؤثر دنیا نقش پر رنگی داشته اند. هرساله شرکت کلاریویت آنالتیکز (ISI) به معرفی پراستنادترین پژوهشگران دنیا (Highly Cited Researchers) می‌پردازد.

بر اساس فهرستی که شرکت کلاریویت آنالتیکز (ISI) به مناسبت پایان سال ۲۰۱۹ منتشر کرده است فقط یک محقق از هر هزار نفر محقق به عنوان محقق بسیار استناد شده ۲۰۱۹ معرفی شده اند که از این تعداد ۲۴ نفر برنده جایزه نوبل هستند که سه نفر از آنها در سال ۲۰۱۹ جایزه نوبل دریافت کردند.

کلاریویت آنالتیکز (ISI) فهرست دانشمندان یک درصد برتر سال ۲۰۰۱ و همچنین فهرست این گروه از دانشمندان در سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ را منتشر کرده است.

بر اساس فهرست سال ۲۰۰۱ تعدادی از محققان ایرانی الاصل در جمع دانشمندان یک درصد برتر دنیا قرار دارند اما تنها محقق ایرانی از دانشگاه‌های ایران جواد صالحی (علوم کامپیوتر) عضو هیئت علمی دانشکده مهندسی برق دانشگاه صنعتی شریف و استاد تمام این دانشگاه است.

در جدول زیر آمار بازه زمانی ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ را مشاهده می‌کنید:

جدول فهرست دانشمندان یک درصد برتر ایرانی بر اساس گزارش ۲۰۱۹ کلاریویت آنالتیکز (ISI) (بدون ترتیب)

سال ۲۰۱۴
ردیف نام محقق رشته / موضوع دانشگاه
۱ داوود دومیری گنجی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل / همکاری با دانشگاه مازندارن
۲ سعید عباس بندی ریاضیات دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) / همکاری با دانشگاه واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی
۳ حسنعلی زمانی مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی
۴ مجید عشقی گرجی ریاضیات دانشگاه سمنان
۵ فرنوش فریدبد مهندسی دانشگاه تهران / همکاری با دانشگاه علوم پزشکی تهران
۶ محمدرضا گنجعلی مهندسی دانشگاه تهران
۷ پرویز نوروزی مهندسی دانشگاه تهران
۸ سیاوش ریاحی مهندسی دانشگاه تهران
۹ مهراورنگ قائدی مهندسی دانشگاه یاسوج
۱۰ مهدی دهقان

مهندسی و ریاضیات

دانشگاه صنعتی امیرکبیر
سال ۲۰۱۵
ردیف نام محقق رشته / موضوع دانشگاه
۱ مهدی دهقان

مهندسی و ریاضیات

دانشگاه صنعتی امیرکبیر
۲ داوود دومیری گنجی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
۳ مهراورنگ قائدی مهندسی دانشگاه یاسوج
۴ سعید عباس بندی ریاضیات دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
۵ مجید عشقی گرجی ریاضیات دانشگاه سمنان
سال ۲۰۱۶
ردیف نام محقق رشته / موضوع دانشگاه
۱ مهدی دهقان

مهندسی و ریاضیات

دانشگاه صنعتی امیرکبیر
۲ داوود دومیری گنجی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
۳ طاهر نیکنام مهندسی دانشگاه صنعتی شیراز
۴ محسن شیخ الاسلامی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
۵ سعید عباس بندی ریاضیات دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
۶ شهرام رضاپور ریاضیات دانشگاه شهید مدنی آذربایجان / همکاری با دانشگاه چینی تایوان
سال ۲۰۱۷
ردیف نام محقق رشته / موضوع دانشگاه
۱ علی کاوه علوم کامپیوتر دانشگاه علم و صنعت ایران
۲ مهدی دهقان

مهندسی و ریاضیات

دانشگاه صنعتی امیرکبیر
۳ داوود دومیری گنجی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
۴ مفید گرجی بندپی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
۵ طاهر نیکنام مهندسی دانشگاه صنعتی شیراز
۶ محسن شیخ الاسلامی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
۷ شهرام رضاپور ریاضیات دانشگاه شهید مدنی آذربایجان / همکاری با دانشگاه چینی تایوان

ادامه جدول فهرست دانشمندان یک درصد برتر ایرانی بر اساس گزارش ۲۰۱۹ کلاریویت آنالتیکز (ISI) (بدون ترتیب)

سال ۲۰۱۸
ردیف نام محقق رشته / موضوع دانشگاه
۱ سیدفاضل نبوی علوم طبیعی دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله الاعظم
۲ سیدمحمد نبوی علوم طبیعی دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله الاعظم
۳ مسعود رضایی علوم طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
۴ امید اخوان شیمی دانشگاه صنعتی شریف
۵ سعید عباس بندی چند رشته‌ای دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
۶ سیدمهدی جعفری چند رشته‌ای دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
۷ حسن کریمی مله چند رشته‌ای دانشگاه صنعتی قوچان
۸ مرتضی محمودی چند رشته‌ای دانشگاه علوم پزشکی تهران
۹ محمد ولی پور چند رشته‌ای دانشگاه آزاد اسلامی
۱۰ داوود دومیری گنجی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
۱۱ مهراورنگ قائدی مهندسی دانشگاه یاسوج
۱۲ مفید گرجی بندپی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
۱۳ امید ماهیان مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد / همکاری با دانشگاه ژیان ژیاتونگ چین و دانشگاه صنعتی بوداپست مجارستان
۱۴ طاهر نیکنام مهندسی دانشگاه صنعتی شیراز
۱۵ محسن شیخ الاسلامی مهندسی دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل
۱۶ مهدی دهقان

ریاضیات

دانشگاه صنعتی امیرکبیر
سال ۲۰۱۹
ردیف نام محقق رشته / موضوع دانشگاه
۱ سیدمهدی جعفری علوم طبیعی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
۲ حسن کریمی مله علوم طبیعی دانشگاه صنعتی قوچان / همکاری با دانشگاه صنعتی و فناوری چین
۳ مسعود رضایی علوم طبیعی دانشگاه تربیت مدرس
۴ مصطفی اسلامی چند رشته‌ای دانشگاه مازندران
۵ محمدرضا گنجعلی مهندسی دانشگاه تهران / همکاری با دانشگاه صنعتی و فناوری چین
۶ محمد میرزازاده چند رشته‌ای دانشگاه گیلان
۷ حمیدرضا پورقاسمی چند رشته‌ای دانشگاه شیراز
۸ آرش کریم پور مهندسی دانشگاه آزاد اسلامی
۹ امید ماهیان مهندسی دانشگاه صنعتی قوچان / همکاری با دانشگاه ژیان ژیاتونگ چین و دانشگاه صنعتی بوداپست مجارستان
۱۰ مهدی دهقان

ریاضیات

دانشگاه صنعتی امیرکبیر
۱۱ سجاد جعفری

ریاضیات

دانشگاه صنعتی امیرکبیر
۱۲ ژولین کلینتون اسپروت

ریاضیات

دانشگاه صنعتی امیرکبیر / همکاری با دانشگاه ویسکانسین مدیسون آمریکا
کد خبر 4809573

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
  • نظرات حاوی توهین و هرگونه نسبت ناروا به اشخاص حقیقی و حقوقی منتشر نمی‌شود.
  • نظراتی که غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نمی‌شود.
  • 4 + 1 =

    نظرات

    • نظرات منتشر شده: 2
    • نظرات در صف انتشار: 2
    • نظرات غیرقابل انتشار: 0
    • IR ۰۸:۳۳ - ۱۳۹۸/۱۰/۲۵
      2 0
      مقاله=تولید علم ؟؟؟
    • IR ۰۸:۴۹ - ۱۳۹۸/۱۰/۲۵
      1 0
      تولید مقاله چه فایده ای دارد وقتی خروجی عملی نداشته باشد؟ دانشگاه به جای حل مشکل صنعت دنبال چاپ مقاله است.