خبرگزاری مهر - مجله مهر: نتایج آزمون سراسری سال ۱۴۰۴ آمد و موجی از تبلیغات مؤسسات کنکوری به راه افتاد. داستان اصلی حول محور یک «رتبه یک کنکور» بود که با یک حساب سرانگشتی در ۴ مؤسسه آزمون داده، ۱۲ کلاس آنلاین گذرانده و شاگرد ۷۸۵ معلم بوده است! این طنز، آیینهای از واقعیت تلخ دنیای کنکور است؛ جایی که مؤسسات آموزشی با تبلیغات فریبنده و سوءاستفاده از نام و اعتبار دانشآموزان برتر، خانوادهها و داوطلبان را به دام میاندازند.
این مؤسسات، با وعدههای پرطمطراق و نمایشهای تبلیغاتی، خود را عامل موفقیت رتبههای برتر معرفی میکنند، در حالی که حقیقت اغلب چیز دیگری است. نمونه بارز آن، ماجرای دانشآموزی است که با تلاش شخصی و برنامهریزی دقیق، رتبه اول یکی از گروههای آموزشی را کسب کرد. او نه در کلاسهای پرهزینه این مؤسسات شرکت داشت و نه از مشاوران گرانقیمت بهره برد. با این حال، برخی مؤسسات پیش از اعلام نتایج، با پیشبینیهای ساختگی، نام او را به عنوان شاگرد خود تبلیغ کردند و حتی پیشنهادهایی مانند هدیه ۳۰۰ میلیون تومانی برای تبلیغ دروغین کلاسهایشان به او ارائه دادند.
کلاسهایی با ظاهر فریبنده و فشار روانی
واقعیت این است که بسیاری از همایشها و کلاسهای کنکوری، بیش از آنکه محتوای آموزشی ارزشمندی ارائه دهند، به ابزاری برای سودجویی تبدیل شدهاند. این مؤسسات با ایجاد حس نیاز کاذب و اضطراب در داوطلبان، آنها را به خرید بستههای آموزشی گرانقیمت یا شرکت در همایشهایی ترغیب میکنند که اغلب چیزی جز تکرار مطالب درسی با ظاهری فریبنده نیستند. بدتر آنکه، با ترفندهایی نظیر مصاحبههای جعلی یا استفاده غیرمجاز از نام و تصویر رتبههای برتر، وانمود میکنند که موفقیت داوطلبان نتیجه مستقیم خدمات آنهاست. در حالی که بسیاری از رتبههای برتر، موفقیت خود را مرهون تلاش فردی، نظم و استفاده از منابع معتبر میدانند، نه شرکت در کلاسهای نجومی.
این چرخه معیوب نهتنها بار مالی سنگینی بر دوش خانوادهها میگذارد، بلکه فشار روانی مضاعفی به داوطلبان وارد میکند. در برخی از این همایشها از مجریان مشهور برای پرزنت کردن خانوادهها با هزاران ترفند روانشناسی و تبلیغاتی استفاده میکنند و فقط به مجری این همایشها دستمزدهای چندصد میلیونی میدهند و آنان با تمام هنر خود و خلق صحنههای احساسی بین فرزند و والدین تا جایی پیش میروند که برخی والدین را به فروش ماشین و طلا برای پرداخت این هزینههای گزاف وا میدارند.
راه رهایی از چنگال مافیای کنکور
برای رهایی از چنگال مافیای کنکور، باید نگاه جامعه به موفقیت در کنکور تغییر کند. دانشآموزان باید به تواناییهای خود اعتماد کنند و به جای گرفتار شدن در دام تبلیغات، روی برنامهریزی منظم و استفاده از منابع معتبر تمرکز کنند. آموزشوپرورش نیز میتواند با تقویت کیفیت آموزش در مدارس و کاهش وزن کنکور بهعنوان تنها مسیر موفقیت، فشار روانی بر دانشآموزان را کاهش دهد. دسترسی به منابع آموزشی رایگان، مشاورههای معتبر و برنامههای استاندارد میتواند دانشآموزان را از مؤسسات گرانقیمت بینیاز کند.
ضعفهای سیستم آموزشی؛ بستر سودجویی
احمد میربلند، کارشناس آموزش، در گفتوگو با خبرنگار مهر به ریشههای این مشکل اشاره میکند و معتقد است که ضعفهای سیستم آموزشی، بستری برای سودجویی مؤسسات کنکوری فراهم کرده است. او میگوید: «کتابهای درسی از نظر تعداد و تنوع تمرینها فقیر هستند. حتی اگر دانشآموزی کتاب درسی را ۱۰ بار بخواند، بدون حل نمونهسوالات متنوع و مفهومی، نتیجه خوبی نمیگیرد.» به گفته او، مؤسسات کنکوری از خلأهای سیستم آموزشی سوءاستفاده میکنند: «بخش خصوصی روی موجی سوار شده که آموزشوپرورش ایجاد کرده است.»
فاصله کتابهای درسی با سطح سوالات
میربلند درباره خلأهای کتبهای آموزشی ادامه میدهد: «اگر آموزشوپرورش نمیتواند کتابهای جدید چاپ کند، حداقل فایلهای PDF با تمرینهای مناسب و کمهزینه را در اختیار دانشآموزان قرار دهد تا همه، حتی در مناطق محروم، به آن دسترسی داشته باشند. اگر میخواهیم عدالت آموزشی برقرار شود، باید کتابهای درسی را کامل کنیم. ۲۰ صفحه تمرین به کتابها اضافه کنید، ۲۰۰ نمونهسوال مفهومی در آن بگنجانید. اگر بودجه ندارید، فایل PDF رایگان منتشر کنید.»
نقش رسانهها در آگاهیبخشی
رسانهها میتوانند با آگاهیبخشی به خانوادهها و دانشآموزان، نقش مهمی در مقابله با تبلیغات فریبنده مؤسسات کنکوری ایفا کنند. میربلند میگوید: «ما باید به مردم بگوییم که کتاب درسی بهتنهایی کافی نیست، اما نیاز به منابع مکمل را میتوان با هزینه کم و از طریق منابع معتبر برآورده کرد. نباید اجازه دهیم مؤسسات از این نیاز سوءاستفاده کنند.»
آینده آموزش؛ عدالت برای همه
صنعت کنکور در ایران به یک تجارت غیراخلاقی تبدیل شده که از آرزوهای دانشآموزان و نگرانیهای والدین سوءاستفاده میکند. آینده آموزش ایران باید به سمتی حرکت کند که عدالت آموزشی برای همه فراهم شود و رویاهای جوانان، بازیچه دست سودجویان نشود. اصلاح محتوای کتابهای درسی، ارائه منابع رایگان و هماهنگی بین نهادهای آموزشی، گامهایی اساسی برای تحقق این هدف هستند.
در پایان باید به دانش آموزان گفت که خود را نبازید و درگیر حاشیه نشوید. شاید پدر و مادر رتبه یک پزشک باشند اما والدین رتبههای برتر دیگر تحصیلات کاملاً معمولی دارند، مدارس معمولی میروند و برای موفقیت در کنکور هزینه معقول و متداولی کردهاند. با رتبه غیر از یک هم میشود رشتههای خوب و دانشگاههای خوب قبول شد.
نظر شما