راز ماندگاری یک فرمانده؛ چرا عباس بابایی هنوز فرمانده نسل‌ها است؟

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: بعضی فرماندهان را با عملیات‌های بزرگ می‌شناسند، بعضی را با پیروزی‌های نظامی اما عباس بابایی از آن دست فرماندهانی است که پیش از فتح آسمان، دل انسان‌ها را فتح کرد و شاید به همین دلیل است که رهبر شهید انقلاب، هنگام روایت خاطرات خود از او، بیش از آنکه از مهارت‌های پروازی و فرماندهی نظامی‌اش سخن بگویند، از قدرت کم‌نظیرش در ساختن انسان‌ها یاد می‌کنند.

عباس بابایی فرمانده‌ای بود که توانست یکی از پرچالش‌ترین پایگاه‌های نیروی هوایی را متحول کند و حتی مخالفان را به همراهان انقلاب تبدیل سازد.

امروز، پانزدهم مرداد، سالروز شهادت امیر سرلشکر خلبان شهید عباس بابایی است؛ فرمانده‌ای که نامش با آسمان ایران، عملیات‌های سرنوشت‌ساز دفاع مقدس و اخلاق فرماندهی گره خورده است.

فرمانده جوانی که همه درباره موفقیتش تردید داشتند

سال ۱۳۶۱، در اوج روزهای سخت جنگ، تصمیمی مهم در نیروی هوایی گرفته شد؛ عباس بابایی با درجه سرگردی به فرماندهی پایگاه هشتم شکاری اصفهان منصوب شد؛ پایگاهی که درگیر اختلاف‌های داخلی، مشکلات مدیریتی و فضای ملتهب سال‌های ابتدایی انقلاب بود.

رهبر معظم انقلاب سال‌ها بعد با مرور آن روزها فرمودند که حتی خود ایشان نیز نگران بودند آیا این فرمانده جوان از عهده چنین مسئولیت سنگینی برخواهد آمد یا نه؛ اما بابایی توانست کاری کند که بسیاری آن را ناممکن می‌دانستند.

او به جای برخوردهای سخت و حذف نیروها، راه گفت‌وگو، اعتمادسازی و رفاقت را انتخاب کرد. همین شیوه سبب شد بسیاری از نیروهایی که در ابتدای انقلاب همراهی چندانی با نظام نداشتند، به جمع نیروهای وفادار بپیوندند.

رهبر معظم انقلاب در یکی از خاطرات خود نقل کرده‌اند که یکی از همین خلبانان، پس از همراهی با شهید بابایی در دعای کمیل، با چشمانی اشکبار از او خواست برای شهادتش دعا کند؛ روایتی که شاید بیش از هر چیز، قدرت اخلاق و اخلاص این فرمانده را به تصویر می‌کشد.

از کوچه‌های قزوین تا کابین اف-۱۴

عباس بابایی ۱۴ آذر ۱۳۲۹ در قزوین متولد شد. دوران کودکی و نوجوانی را در همین شهر سپری کرد و پس از اخذ دیپلم، در حالی که امکان ادامه تحصیل در رشته پزشکی را داشت، راه دانشکده خلبانی نیروی هوایی را انتخاب کرد.

استعداد و پشتکار او باعث شد برای گذراندن دوره‌های تکمیلی به آمریکا اعزام شود؛ اما آنچه بیش از مهارت پروازی توجه اطرافیان را جلب می‌کرد، پایبندی او به اصول اخلاقی و اعتقادی بود.

همرزمانش روایت کرده‌اند که حتی فرماندهان آمریکایی نیز از نظم شخصی و روحیه معنوی او شگفت‌زده بودند تا جایی که رفتارهای متفاوتش در نشریه داخلی پایگاه آموزشی بازتاب یافت.

فرماندهی که جنگ را از پشت میز اداره نمی‌کرد

با آغاز دفاع مقدس، عباس بابایی خیلی زود به یکی از چهره‌های اثرگذار نیروی هوایی تبدیل شد اما برخلاف بسیاری از فرماندهان، هرگز خود را محدود به اتاق عملیات نکرد.

بیش از سه هزار ساعت پرواز و حضور در بیش از ۶۰ مأموریت رزمی، نشان می‌دهد او تصمیم‌هایش را نه بر اساس گزارش‌های روی کاغذ، بلکه بر پایه تجربه مستقیم میدان نبرد می‌گرفت.

همرزمانش می‌گویند پس از هر مأموریت، ساعت‌ها در اتاق عملیات می‌ماند، گزارش خلبانان را بررسی می‌کرد و برای مأموریت بعدی برنامه می‌ریخت؛ فرمانده‌ای که سختی جنگ را پیش از نیروهایش لمس می‌کرد.

سهم بابایی در عملیات‌های سرنوشت‌ساز

نام شهید بابایی با عملیات‌های بزرگ دفاع مقدس پیوند خورده است. در عملیات بیت‌المقدس، هماهنگی کم‌نظیر میان نیروی زمینی و هوایی، انهدام پل‌های ارتباطی و خطوط تدارکاتی دشمن و ایجاد پوشش هوایی برای پیشروی رزمندگان، بخشی از مسئولیت‌هایی بود که با مدیریت او انجام شد و زمینه آزادسازی خرمشهر را فراهم کرد.

چند سال بعد نیز در عملیات کربلای ۵، طراحی حملات هوایی، استفاده از تاکتیک‌های پرواز در ارتفاع پایین و اجرای عملیات‌های فریب، از جمله اقداماتی بود که نقش مهمی در پشتیبانی از رزمندگان ایفا کرد.

در اوج جنگ نفتکش‌ها نیز طرح ابتکاری او برای ایجاد پوشش هوایی مسیر خورموسی، امکان عبور امن حدود ۴۰ کشتی تجاری را فراهم ساخت؛ اقدامی که از آن به عنوان یکی از موفق‌ترین ابتکارهای عملیاتی نیروی هوایی یاد می‌شود.

بابایی فقط یک فرمانده نبود

امیر خلبان حسین خلیلی، همرزم شهید عباس بابایی در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، مهم‌ترین ویژگی این فرمانده را اخلاق و آینده‌نگری او می‌داند.

وی می‌گوید: شهید بابایی تنها یک خلبان برجسته نبود؛ او مدیری متفکر و آینده‌نگر بود که اعتقاد داشت خوداتکایی باید به فرهنگ نیروی هوایی تبدیل شود.

خلیلی با اشاره به نقش شهید بابایی در احیای آموزش خلبانان اف-۱۴ افزود: وقتی فرمانده پایگاه هشتم شکاری شد، آموزش خلبانان را از نو سامان داد و اجازه نداد حتی در سخت‌ترین روزهای جنگ، روند آموزش متوقف شود.

همرزم شهید بابایی تأکید می‌کند: وی در بعد اخلاقی نیز بی‌نظیر بود و همین ویژگی‌ها موجب می‌شد فرماندهی او تنها بر پایه دستور نباشد، بلکه بر دل نیروهایش حکومت کند.

سرلشگری که غرق در وجود مردم بود

امیر سرتیپ سیدناصر آراسته در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، در رابطه با ویژگی های اجتماعی شهید بابایی می گوید:این شهید گرامی از چنان شخصیت اجتماعی و متواضعی برخوردار بود که دائم در مواقع فراغت های موقتی از جنگ وقت خود را در میان مردم می گذرانید.

همرزم شهید بابایی ادامه می دهد: زمانی که وی نزد مردم عادی از جمله اصناف، می‌آمد همه می‌گفتند جهادگر و سنگر ساز آمد و مردم وی را از خود می ‌دانستند.

آراسته افزود: در ابعاد دینی نیز می توان شهید بابایی را مظهر مقاومت، اخلاص، توحید، اطاعت محض از ولایت، مسلمان و افسری دانشمند معرفی کرد.

سرلشگر آراسته گفت: اگر شهید را به معنی گواه در نظر بگیریم، سیره ایشان، به ارزش‌های اسلامی از جمله روزه، نماز، انفاق، جهاد، علم، تخصص، مسلمان بودن، تواضع، مهربانی با مومنین و سرسختی با دشمنان، گواهی می‌ داد.

وی ادامه داد: از این رو می توان گفت شهید بابایی از همان روزی که به تکلیف رسیده بود به مقام شهادت نائل آمد تنها با این تفاوت که بعدها شهادت جسمانی نصیب ایشان شد.

آخرین پرواز؛ پایان یک مأموریت، آغاز یک مکتب

صبح پانزدهم مرداد ۱۳۶۶، عباس بابایی برای انجام مأموریت شناسایی به پرواز درآمد؛ مأموریتی که با موفقیت انجام شد اما در مسیر بازگشت، هواپیمای او هدف قرار گرفت و این فرمانده آسمان به آرزوی دیرینه خود، یعنی شهادت، رسید.

پیکر او در زادگاهش قزوین و در جوار آستان مقدس امامزاده حسین (ع) به خاک سپرده شد؛ اما آنچه از او باقی ماند، تنها خاطره یک خلبان یا فرمانده موفق نبود.

امروز، نزدیک به چهار دهه پس از آن آخرین پرواز، نام عباس بابایی همچنان در نیروی هوایی با خوداتکایی، مدیریت میدانی، تربیت نیروهای جوان و فرماندهی اخلاق‌محور شناخته می‌شود.

شاید راز ماندگاری او همین باشد؛ عباس بابایی پیش از آنکه فرمانده جنگنده‌ها باشد، فرمانده دل‌ها بود؛ مردی که نشان داد می‌توان اقتدار نظامی را با فروتنی، ایمان و اخلاق در هم آمیخت و الگویی ساخت که گذر زمان نیز غبار فراموشی بر آن ننشاند.