به گزارش خبرنگار مهر، آیین اختتامیه چهل و سومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، یکشنبه(۱۹ بهمنماه) با حضور مسعود پزشکیان، رئیس جمهور، سیدعباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، محسن جوادی، معاون امور فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ابراهیم حیدری، مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، آزادهنظربلند، دبیرکل نهاد کتابخانههای عمومی کشور، محمدعلی مهدویراد، دبیرعلمی، چهل و سومین جایزه کتاب سال و جمعی دیگر از چهرهها و فعالان فرهنگی کشور در تالار وحدت آغاز شد.
در این آیین برگزیدگان از دست رئیس جمهور جوایز خود را دریافت میکنند.
چاپ بیش از یک و نیم میلیون عنوان کتاب پس از انقلاب اسلامی
سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آیین پایانی چهلوسومین جایزه کتاب سال گفت: تاریخ روایتهای خودش را در کتابهای دینی، مذهبی، حکمی، فلسفی، ادبی، علوم محض و طبی دارد که یک بخش آن تاریخ ارزشمند دانشگاه جندی شاپور است که از دوره شاپور اول تا دوره اسلامی و پس از اسلامی برای خود یک تاریخ بزرگ کتابت و کتاب دارد.
او در ادامه گفت: دایره المعارف طبی جندی شاپور «کناش» که المعارف پزشکی بود چیزیست که رد پای آن در کتابهای پزشکی بعد از اسلام در آثار ابو زکریا راضی و دیگران دیده میشود. دوستان اهل علم می دانند وقتی که در کتابهای طبی رازی میگوید، در الحاوی قالت الحوض منظور او این است که اصحاب دایرالمعارف همه بریک نظر متفق بودند و وقتی میگوید قال الخوزی نظریه خاص پزشکی بوده نه نظریه اجمالی.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اظهار کرد: کتاب قبل و پس از اسلام همزاد تمدن ایرانی است. با ظهور انقلاب اسلامی دوره جدیدی برای زمانه ما آغاز شد. ویژگی انقلابی ایران این بود که انقلاب گلوله نبود، انقلاب کلمه بود و چون انقلاب کلمه بود کتاب در این مسیر ۴۵ ساله جایگاه خاص خود رو پیدا کرده است.
سید عباس صالحی با اشاره به اینکه از سال ۱۳۲۰ تا ۵۷ یعنی در ۳۷ سال حدود ۵۰ هزار عنوان کتاب داشتیم، گفت: پس از انقلاب اسلامی تاکنون بیش از یک و نیم میلیون عنوان کتاب چاپ اول و چاپ مجدد داریم. نمیتوان گفت همه این کتابهای بیهوده یا کم فایده اند. بخش زیادی از این کتاب موثر و مفیدند و این یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی است که ما در این ۴۵ سال سهم کمی تألیف و کتابت چنین بوده است.
او افزود: پس از انقلاب اسلامی هشت درصد زنان مولف بودند، دهه چهارم ۲۹ درصد و اکنون حدود ۴۰ درصد است. ما به یک نوع عدالت جنسیتی در تألیف نزدیکتر شدیم از دستاوردهای انقلاب اسلامی در حوزه کتاب است در حوزه موضوعات هم چنین نکاتی دیده میشود.
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در آیین پایانی چهلوسومین جایزه کتاب سال بیان کرد: چهار هزار عنوان کتاب در علوم کاربردی مانند مهندسی و در دهه چهارم ۸۸ هزار عنوان کتاب داشتیم. مسیری که انقلاب اسلامی در ۴۵ سال گذشته در مسیر کتاب طی کرد را می توان تحلیل معنایی کرد. این بر پهنا و شالوده آن چیزی است که عرض کردم ایران از قبل و پس از اسلام همزاد کتاب است و انقلاب بازگشتی به این هسته معنایی بود. مولفان که در جامعه اسلامی فراوان شدهاند باید نسبت آنها را با مسائل جامعه وثیقتر کنیم.

حمایت از کسانی که مشکل دارند وظیفه ما است
رئیسجمهور در آیین اختتامیه چهلوسومین جایزه کتاب سال عنوان کرد: کتاب و کتابخوانی در تغییر رفتار انسانها نقش موثر و مهمی ایفا میکند. با مطالعه کتاب انسان به سمت آگاهی، تعالی و پیشرفت سوق داده می شود و این در فطرت انسان است. گنجینه علم و دانش با کمک شما گسترش پیدا میکند. اگر در کشور توانایی داریم به برکت کتاب و معلمان است و اگر ضعفی وجود دارد باید در همان مسیر جستجو و ریشهیابی کرد که چرا در این وضعیت گرفتار شدهایم.
او افزود: در تمام زمینهها از اقتصاد و صنعت گرفته تا سیاست، نوع آگاهی، درک و مهارت ما در اجراست؛ گاهی وقتی از قرآن نقلقول میکنم میگویند که قرآن نخوان بلکه ترجمه آن را بگو، وقتی اولین بار نهجالبلاغه را نیز خواندم با همین برخورد مواجه شدم. مشکل ما این است که عدهای همواره مخالفت میکنند این در حالی است که کتاب دستور زندگی است و اگر به آن عمل نکنیم به انحراف رفتهایم.
وی خاطرنشان کرد: نمیشود مدیران، مسئولان و سیاستگذاران کشور نسبت به کتاب و دستورات آن ناآگاه باشند و خلاف آن دستورات عمل کنند، کتاب و تحقیق برای گذاشتن در طاقچه و انجام کار خود نیست، باور دارم که ما به کتاب خدا عمل نکردیم، اگر عمل میکردیم با اوضاع امروز مواجه نبودیم.
۲۵ درصد آثار رسیده به جایزه کتاب سال در حوزه ادبیات است
حجتالاسلام والمسلمین محمدعلی مهدویراد، دبیر علمی چهلوسومین جایزه کتاب سال جمهوری اسلامی ایران، در آیین اختتامیه این جایزه، با تشریح روند ثبت و ارزیابی آثار گفت: فرایند ثبت آثار به این صورت است که تمامی کتابهای منتشرشده از فروردین تا اسفند سال گذشته، بدون محدود شدن به عنوان کتاب، گردآوری و ثبت میشوند. این آثار پس از ثبت، به مؤسسه خانه کتاب ارسال شده و اطلاعات مربوط به آنها بهصورت دقیق مورد بررسی قرار میگیرد.
وی با اشاره به آمار آثار رسیده به دبیرخانه افزود: امسال در مجموع ۲۱ هزار و ۸۸۶ عنوان اثر به دبیرخانه جایزه کتاب سال ارسال شد که بیشترین سهم آن، معادل ۲۵ درصد، به حوزه ادبیات اختصاص دارد. از میان این آثار، ۶۱ عنوان به مرحله نهایی راه یافتند که ۱۴ اثر بهعنوان اثر برگزیده و ۴۷ عنوان بهعنوان اثر شایسته تقدیر معرفی شدند.
مهدویراد درباره معیارهای داوری توضیح داد: آثاری که بین ۸۰ تا ۹۰ درصد امتیاز کسب کرده باشند، در بخش شایسته تقدیر قرار میگیرند و آثار با امتیاز بالاتر بهعنوان برگزیده معرفی میشوند. در بخش ترجمه، آثار برگزیده باید امتیازی بین ۹۵ تا ۱۰۰ درصد کسب کنند. بخش قابلتوجهی از آثار راهیافته به مرحله ارزیابی، تألیفی بودهاند.
دبیر علمی جایزه کتاب سال با تأکید بر اهمیت بازسازی میراث کهن تصریح کرد: بازسازی میراث کهن، امری مهم و حیاتی است و تلاش شده در این حوزه کوتاهی صورت نگیرد، اما این آثار، هرچقدر هم از نظر علمی و محتوایی قوی باشند، همچنان در دسته آثار تألیفی قرار میگیرند.
وی با اشاره به ساختار داوری این دوره گفت: برای ارزیابی آثار، ۷۲ گروه تخصصی فعالیت داشتند و در هر گروه، یک اثر بهعنوان برگزیده انتخاب شد. این موضوع به معنای نامناسب بودن سایر آثار نیست، بلکه باید توجه داشت که کتابهای خوب بسیاری در این دوره وجود داشته است.
مهدویراد با اشاره به جنبههای اخلاقی و اجرایی این جایزه خاطرنشان کرد: جمع بزرگی بهصورت واقعی و مؤثر پشت برگزاری این جایزه قرار دارند و همکاران خانه کتاب زحمات فراوانی در این مسیر متحمل شدهاند. وی همچنین از رئیسجمهور بهدلیل توجه به قرآن و نهجالبلاغه و فراهمکردن فرصت برای حوزه فرهنگ و هنر قدردانی کرد و وزیر فرهنگ را عالمی فقیه دانست که در این دوره تلاشهای قابلتوجهی داشته است.
وی در پایان تأکید کرد: با قاطعیت میگویم تمامی ملاکها و معیارهای لازم در فرایند داوری رعایت شده است. ممکن است خطاهایی وجود داشته باشد، اما تمام تلاش ما بر این بوده که ارزیابی آثار با رعایت عدالت انجام شود.



نظر شما