احمد عابدینی، طراح صنعتی، درباره تهاجم فرهنگی توسط طراحی اسباببازیهای غیرایرانی در گفتوگو با خبرنگار مهر گفت: در برخی طراحی ظاهری اسباببازی و بازی رومیزیها شخصیتهای غربی وجود دارد که این همان مسئله تهاجم فرهنگی است. متولیان فرهنگی ما توجهای به ورود و طراحی اسباببازیها ندارند. برای مثال، وزارت بهداشت، متولی مجوز ورود خوراکیهاست و یکسری موارد را در آزمایشگاه بررسی میکنند و از نظر سلامت، مجوز وزارت بهداشت ایران را میگیرند. اما این متولیان اسباببازی چه چیزی را بررسی میکنند؟
عابدینی افزود: من تحقیقاتی درباره طراحیهای اسباببازی انجام دادم و ۷۰ بستهبندی بازی رومیزی را بررسی کردم. بازیهایی که در بازار بازیهای رومیزی ایران هستند، بعضی در ایران ساخته و چاپ شدند و بعضی دیگر وارد ایران شدند و در داخل کشور چاپ و تولید میشوند. در این موارد، تصاویر زنان، عمدتاً بیحجاب با تیپها و پوششهای خاص، دیده میشود. حالا ببینید بچهای که با این بازی میکند، چه فرهنگی به او منتقل میشود.
این طراح صنعتی، با اشاره به انتقال ارزشها و ضدارزشها از طریق اسباببازی گفت: اسباببازی، علاوه بر کارکرد و عملکرد، یک زیبایی ظاهری هم دارد. معمولاً در تولید، عملکرد آن رعایت میشود، مثلاً اسباببازی ساخته میشود برای آموزش ریاضی، آموزش شیمی یا تقویت هوش. بنابراین اسباببازی، یک عملکرد دارد، یک زیبایی ظاهری دارد و در کنار آن، حامل یکسری ارزشها یا ضد ارزشها هم است.
او، ادامه داد: یک اسباببازی در کنار اینکه هوش بچه را تقویت میکند، ممکن است فرهنگ غربی را ترویج دهد. در تحقیقاتی که روی ۷۰ اسباببازی و بازی رومیزی داشتم، تقریباً همه دارای عناصر غربی بودند؛ سبک زندگی غربی، اکتشافات غربی و مواردی از این دست. مگر ما برای خودمان فرهنگ، سنت و تاریخ نداریم که در بازیها مرتب به فرهنگ غرب پرداخته میشود.
عابدینی، درباره آسیبهای کپیبرداری از بازیهای غربی گفت: بعضی تولیدکنندگان و طراحان داخلی ما حوصله و هزینه تولید براساس فرهنگ خودمان را ندارند. برایشان راحتتر است که کپی کنند. به جای اینکه وقت بگذارند و هزینه کنند، یک بازی غیرایرانی را کپی میکنند. حالا این بازی چه ضرری دارد و چه مشکلی ایجاد میکند، به آن فکر نمیکنند و دنبال سود خودشان هستند. مثلاً بازی مونوپولی را در نظر بگیرید. ما از زمان بچگی این بازی را داشتیم.
این طراح صنعتی، افزود: امروزه تحقیقاتی وجود دارد که درباره تأثیرات بازی مونوپولی و مشکلات فکری احتمالی آن برای بچهها صحبت کردند. در این بازی، در بچه حرص و طمع ایجاد میشود و سبک سرمایهداری غربی به کودکان ما منتقل میشود؛ اینکه به کسی رحم نکن و فقط به فکر افزایش سرمایه خودت باش. با این حال تولیدکنندگان ما همین بازی را کپی و توزیع کردند. متأسفانه به این مسائل توجه نمیشود. شورای نظارت بر اسباببازی به چه چیزی فکر میکند؟ به بُعد فرهنگی ماجرا اصلاً توجهی ندارد؛ یا از دستشان در رفته یا اصلاً این موضوع را قبول ندارند.
او، با تاکید بر دشواری ذائقهسازی مخاطب و تغییر رفتار آن تصریح کرد: اینکه بخواهیم از مخاطب شروع کنیم و رویه مصرف را تغییر بدهیم، کار سختی است. اما موضوع این است که این کار کجا باید انجام شود. متأسفانه این محصولات، متولی مشخصی ندارند. اسباببازی دست چه کسی است؟ چه نهادی بالای سر آن است؟ به کدام وزارتخانه مربوط میشود؟
عابدینی، افزود: وزارت صمت، یعنی صنعت و معدن، باید تولید را سامان بدهد، اما این وزارتخانه صرفاً مجوز شرکت و تولید را صادر میکند. وزارت ارشاد باید نظارت کند که مثلاً چه تصویری چاپ میشود، اما آن هم موضوع را در حوزه چاپ میبیند و میگوید اگر چاپخانه عکس مستهجن چاپ کند، جلوی آن را میگیرم. اما کاری به این ندارد که بازی مثل مونوپولی چه اثری روی بچهها دارد.
نظر شما