به گزارش خبرنگار مهر، آزاده نظربلند صبح شنبه با حضور در برنامه «سحرلر» شبکه استانی سهند در تبریز، با اشاره به پیشینه فرهنگی و تاریخی آذربایجان‌شرقی در حوزه چاپ، نشر و کتابخانه‌های عمومی اظهار کرد: وجود دو کتابخانه با قدمت بیش از یک قرن در این استان، بیانگر سابقه طولانی مردم منطقه در تولید، دسترسی و استفاده از منابع مکتوب است.
وی افزود: در مجموع چهار کتابخانه عمومی در کشور بیش از ۱۰۰ سال قدمت دارند که علاوه بر کتابخانه‌های اهر و تربیت تبریز، دو کتابخانه دیگر در آستارا و مشهد قرار گرفته‌اند.
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به جایگاه آذربایجان‌شرقی در حوزه کتاب و کتابخوانی گفت: این استان با برخورداری از پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی، از استان‌های پیشرو کشور در زمینه توسعه کتابخانه‌های عمومی به شمار می‌رود.
فعالیت ۶ کتابخانه سیار در آذربایجان‌شرقی
نظربلند با اشاره به خدمات کتابخانه‌های سیار در استان بیان کرد: در حال حاضر شش کتابخانه سیار در آذربایجان‌شرقی فعالیت می‌کنند که ۳۰ نقطه را تحت پوشش خدمات خود قرار داده‌اند.
وی با بیان اینکه کتابخانه‌های سیار بیشتر در مناطق فاقد کتابخانه عمومی و روستاهای کم‌برخوردار فعالیت می‌کنند، افزود: این کتابخانه‌ها بر اساس برنامه زمانی مشخص به نقاط تعیین‌شده مراجعه می‌کنند و ضمن ارتباط با جامعه محلی، امکان دسترسی ساکنان این مناطق به کتاب و منابع مطالعاتی را فراهم می‌سازند.
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور ادامه داد: برنامه حضور کتابخانه‌های سیار در مناطق مختلف از پیش تعیین شده است و منابع آن‌ها نیز در دوره‌های زمانی مشخص به‌روزرسانی می‌شود تا مراجعه‌کنندگان بتوانند از کتاب‌های جدید و خدمات متنوع‌تر استفاده کنند.
بازطراحی بیش از ۷۰ هزار مترمربع فضای کتابخانه‌ای کشور
نظربلند با اشاره به اجرای برنامه بازطراحی کتابخانه‌های عمومی کشور گفت: طی ۲۰ ماه گذشته، بیش از ۷۰ هزار مترمربع از فضای کتابخانه‌ای کشور بازطراحی شده است و آذربایجان‌شرقی نیز در اجرای طرح‌های بهسازی، توسعه، بازگشایی و ایجاد فضاهای جدید سهم قابل توجهی داشته است.
وی با اشاره به اجرای طرح‌های کتابخانه‌ای در سردرود، اسکو، بناب و ملکان اظهار کرد: این طرح‌ها با هدف بهسازی فضاهای موجود، افزایش ظرفیت خدمت‌رسانی و ایجاد بخش‌های جدید اجرا شده‌اند.
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، بازسازی کتابخانه شهید حمید باکری سردرود را از جمله اقدامات انجام‌شده در این زمینه عنوان کرد و گفت: این کتابخانه در پی حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی آسیب دید، اما در کمتر از شش ماه بازسازی شد و بار دیگر در اختیار مراجعه‌کنندگان قرار گرفت.
نظربلند با بیان اینکه در جریان بازطراحی این کتابخانه بخش‌های جدیدی نیز ایجاد شده است، افزود: اتاق علم و خلاقیت کودکان و نوجوانان، اتاق پژوهش و بخش ویژه از جمله امکاناتی هستند که به این مجموعه اضافه شده‌اند.
وی تأکید کرد: هدف از بازطراحی کتابخانه‌ها تنها نوسازی فضای فیزیکی نیست، بلکه تلاش می‌شود از بخش‌های بلااستفاده، ظرفیت‌های تازه‌ای برای ارائه خدمات فرهنگی، آموزشی و اجتماعی ایجاد شود.
کتابخانه مرکزی تبریز ظرفیت توسعه دارد
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با اشاره به تنوع مخاطبان و خدمات کتابخانه مرکزی تبریز اظهار کرد: این مجموعه میزبان گروه‌های سنی مختلف از کودکان تا سالمندان است و برای هر گروه، متناسب با نیازها و ویژگی‌های آن، برنامه‌ها و خدمات جداگانه‌ای در نظر گرفته شده است.
وی بخش «جهان‌دیدگان» را از جمله بخش‌های فعال کتابخانه مرکزی تبریز دانست که برای ارائه خدمات به سالمندان طراحی شده است و افزود: این کتابخانه در حوزه خدمات‌رسانی به افراد نابینا نیز از بخش‌های فعال کتابخانه‌های عمومی کشور محسوب می‌شود.
نظربلند همچنین به مجموعه نسخ خطی کتابخانه مرکزی تبریز اشاره کرد و گفت: این مجموعه یکی از بخش‌های شاخص نسخ خطی در کتابخانه‌های عمومی کشور است و در کنار منابع غنی و سالن‌های مطالعه، ظرفیت فرهنگی مهمی برای استان به شمار می‌رود.
وی با اشاره به حضور گسترده مراجعه‌کنندگان در این کتابخانه بیان کرد: تنوع خدمات و استقبال گروه‌های سنی مختلف نشان می‌دهد که کتابخانه مرکزی تبریز ظرفیت قابل توجهی برای فعالیت‌های فرهنگی دارد و با توجه به میزان مراجعه‌کنندگان، توسعه فضای آن نیز در چشم‌انداز قرار دارد.
توسعه خدمات کتابخانه‌ای در مناطق کم‌برخوردار
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با تأکید بر ضرورت گسترش دسترسی به کتاب و خدمات فرهنگی در مناطق محروم گفت: طی ۲۰ ماه گذشته، توسعه نقاط خدمت‌رسانی با تمرکز بر مناطق کم‌برخوردار از محورهای فعالیت نهاد بوده است.
نظربلند افزود: تصمیم‌گیری درباره ایجاد کتابخانه، توسعه فضاهای موجود یا راه‌اندازی خدمات سیار باید بر اساس آمایش سرزمینی، اطلاعات جمعیتی و نیازهای هر منطقه انجام شود تا خدمات متناسب با شرایط جغرافیایی و فرهنگی هر نقطه ارائه شود.
وی با اشاره به ضرورت ارائه خدمات به عشایر و روستاهای فاقد کتابخانه اظهار کرد: برای گسترش دسترسی مردم به خدمات فرهنگی، استفاده از شیوه‌های مختلف خدمت‌رسانی ضروری است و فعالیت‌های کتابخانه‌ای نباید صرفاً به ایجاد ساختمان و فضای فیزیکی محدود شود.
کتابخانه تازه‌قلعه ملکان در تراز کتابخانه‌های شهری
نظربلند در بخش دیگری از این گفت‌وگو، با اشاره به افتتاح کتابخانه فرهیختگان روستای تازه‌قلعه ملکان گفت: این کتابخانه با حدود ۸۰۰ مترمربع زیربنا و برخورداری از تجهیزات به‌روز و منابع نسبتاً غنی، از نظر امکانات و فضا با بسیاری از کتابخانه‌های شهری قابل مقایسه است.
وی افزود: این روستا پیش از این از کتابخانه‌ای با چنین ظرفیت و امکاناتی برخوردار نبود و راه‌اندازی این مجموعه می‌تواند به توسعه فعالیت‌های فرهنگی در منطقه کمک کند.
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور با تأکید بر اهمیت استمرار فعالیت‌های فرهنگی پس از افتتاح کتابخانه بیان کرد: آنچه اهمیت دارد، تداوم برنامه‌ها، ارتباط با جامعه محلی و تبدیل کتابخانه به فضایی برای فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی است.
نظربلند ادامه داد: کتابخانه‌های عمومی می‌توانند علاوه بر فراهم کردن فضای مطالعه، میزبان کلاس‌های آموزشی، فعالیت‌های علمی، برنامه‌های ویژه کودکان و نوجوانان و برنامه‌های فرهنگی مدارس باشند.
تأمین منابع جدید؛ یکی از نیازهای جدی کتابخانه‌ها
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، تأمین منابع روزآمد را از مسائل مهم کتابخانه‌های عمومی دانست و گفت: تهیه کتاب‌های جدید و متناسب با نیاز مخاطبان، از موضوعاتی است که برای تحقق آن به حمایت بیشتر نیاز داریم.
وی از خیران، سازمان‌ها و صنایع خواست در تأمین کتاب و تجهیزات کتابخانه‌ای مشارکت کنند و افزود: مشارکت این مجموعه‌ها می‌تواند به تقویت منابع کتابخانه‌های عمومی و ارتقای خدمات فرهنگی کمک کند.
نظربلند با اشاره به ظرفیت سامانه «اهدانش: اهدای کتاب و تجهیزات به کتابخانه های عمومی» اظهار کرد: خیران و علاقه‌مندان می‌توانند از این بستر برای مشارکت در تأمین نیازهای کتابخانه‌های عمومی استفاده کنند.
وی ترویج فرهنگ مطالعه را از دیگر اولویت‌های نهاد برشمرد و گفت: تهیه بسته‌ها و مسیرهای مطالعاتی، معرفی منابع برگزیده در موضوعات مختلف، برگزاری محافل ادبی و نشست‌های فرهنگی و فراهم کردن فضا برای فعالیت گروه‌های فرهنگی و ادبی از جمله برنامه‌های مورد توجه است.
ضرورت تقویت ارتباط نوجوانان با کتابخانه‌های عمومی
نظربلند با تأکید بر اهمیت جذب نوجوانان به کتابخانه‌های عمومی اظهار کرد: اگرچه در گروه سنی کودکان با استقبال قابل توجهی از کتابخانه‌ها مواجه هستیم، اما ارتباط بخشی از مخاطبان با این مراکز در دوره نوجوانی کاهش پیدا می‌کند؛ بنابراین باید برای حفظ ارتباط این گروه سنی با کتابخانه‌ها برنامه‌ریزی شود.
وی افزود: تقویت ارتباط کتابخانه‌ها با مدارس و دانش‌آموزان، ارائه خدمات متناسب با نیاز گروه‌های سنی مختلف، گسترش فعالیت‌ها در مناطق فاقد کتابخانه و ارتقای توانمندی کتابداران و سایر کارکنان از جمله محورهای فعالیت نهاد است.
دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در پایان از مردم دعوت کرد با مراجعه به کتابخانه‌های عمومی، از امکانات، منابع مطالعاتی و خدمات فرهنگی این مراکز استفاده کنند.
نظر شما