خبرگزاری مهر، گروه فرهنگ و ادب، زهرا اسکندری: برگزاری سیوهفتمین دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران در شرایطی دنبال میشود که فضای عمومی کشور همچنان تحتتأثیر پیامدهای جنگ و التهابهای ناشی از آن قرار دارد. در چنین وضعیتی، مسئولان برگزاری تصمیم گرفتهاند این رویداد فرهنگی را برای هفتمین بار بهصورت مجازی برگزار کنند؛ تصمیمی که بار دیگر بحث درباره کارکرد، کیفیت و میزان اثرگذاری نمایشگاه مجازی را در میان فعالان حوزه نشر و کتاب پررنگ کرده است.
نمایشگاه کتاب تهران در سالهای گذشته، علاوه بر جنبه فرهنگی، بهعنوان یکی از مهمترین رویدادهای اجتماعی و اقتصادی حوزه نشر شناخته میشد؛ رویدادی که حضور مستقیم ناشران، نویسندگان و مخاطبان در آن، بخشی از هویت و فضای عمومیاش را شکل میداد. با این حال، تداوم شرایط بحرانی و ملاحظات ناشی از وضعیت کشور، موجب شده برگزاری حضوری نمایشگاه امسال از دستور کار خارج شود و شکل مجازی آن بار دیگر جایگزین مدل سنتی برگزاری شود.
در این میان، برخی ناشران معتقدند نمایشگاه مجازی توانسته بخشی از دسترسی مخاطبان به کتاب را حفظ کند، اما گروهی دیگر بر این باورند که حذف ارتباط مستقیم میان ناشر و مخاطب، نمایشگاه را از کارکرد فرهنگی و اجتماعی خود دور کرده و آن را به یک بستر صرفاً فروشگاهی تبدیل کرده است. همچنین محدودیتهای مرتبط با اینترنت، شرایط اقتصادی و کاهش قدرت خرید مخاطبان، از دیگر موضوعاتی است که همزمان با آغاز نمایشگاه مورد توجه فعالان این حوزه قرار گرفته است.
در همین رابطه، با مهدی محمدخانی، مدیر انتشارات روایت فتح، درباره برگزاری مجازی نمایشگاه کتاب تهران، و حضور این نشر در این نمایشگاه به گفتوگو پرداختیم.
* با چند عنوان اثر قرار است در نمایشگاه حاضر شوید و جدیدترین آثار شما چیست و چه تعداد عنوان را به خود اختصاص داده است؟
در این دوره از نمایشگاه، ما با مجموعهای غنی بیش از ۱۳۰ عنوان کتاب های چند سال اخیر انتشارات از سال های ۱۴۰۰ تا امروز حضور داریم که از این مجموعه ۱۹ عنوان چاپ اول است. کتابهایی مثل: «حواسم هست، زندگینامه شهید مدافع حرم سجاد زبرجدی» به قلم شیرین زارعپور، «عکاس خیابانی، زندگینامه شهید امنیت حسین سرسنگی» به قلم محمد حیدری و محمدعلی جعفری، «ساکن اتاق عمل، زندگینامه جانباز مجتبی مروتی» به قلم حسین گلدوست، «زندگی رزمندگی» به قلم امیرحسین شاپورزاده که کتابی متفاوت از هر آنچه تا امروز چاپ کردیم و ویژه فعالان فرهنگی و تشکیلاتی میباشد. «تنها در آغوش خدا، شش ماه پایانی زندگی شهید مدافع حرم حسین امیدواری» به قلم مرتضی اسدی از جمله کتابهای چاپ اول انتشارات روایت فتح هستند که در نمایشگاه مجازی کتاب حضور دارند. همچنین کتاب «همسفر آتش و برف» که در آبان ماه مفتخر به دریافت تقریظ رهبر شهید انقلاب شد حال و هوایی دیگر به غرفه مجازی انتشارات ما بخشیده است.
تمرکز اصلی انتشارات روایت فتح بر حفظ تنوع در کنار کیفیت بوده است. جدیدترین آثار ما که بخش ویژهای از غرفه را به خود اختصاص دادهاند، شامل مجموعهای از کتابهای مستند و زندگینامههای تازه منتشر شده از قهرمانان دفاع مقدس تا زندگینامه علما است. تلاش کردهایم با رویکردی متفاوت، روایتهای دستاول را به دست مخاطب برسانیم.
* آیا پژوهشی درباره جنگ رمضان و جنگ دوازده روزه و به خصوص رهبر شهیدمان و فرمانده های نظامی در انتشارات خود آغاز کردهاید؟ کتابی با این مضامین در غرفه شما در نمایشگاه کتاب مشاهده میشود؟
هسته مرکزی فعالیتهای پژوهشی ما در سال اخیر، بازخوانی و مستندسازی حماسه دفاع مقدس ۲ و ۳، «جنگ رمضان» و «جنگ دوازده روزه» بوده است. ما معتقدیم این وقایع تنها یک رویداد نظامی نیستند، بلکه بازتابی از ایمان و مدیریت عالی در سختترین شرایط کشور می باشد.
روایت فتح از همان روزهای آغازین جنگ دوازده روزه جلسات مستمر و متعددی با اهالی قلم و پژوهش برگزار کرد و خروجی این جلسات تصویب پروژههایی با محوریت حوادث دفاع مقدس ۲ و ۳ بود. با توجه به اینکه انتشارات روایت فتح قدم اول تولید یک کتاب که پژوهش عمیق و دقیق است را در طی سالهای فعالیت خود محکم برداشته و همواره تلاش کرده با مستندات کافی اقدام به تولید و چاپ کتاب نماید پروژههای تعریف شده جنگهای اخیر در مرحله پژوهش با وسواس دقیقی در حال انجام است و انشاالله در نمایشگاه کتاب سال آینده از آثار جنگ تحمیلی ۲ و ۳ رونمایی میکنیم.
* باتوجه به برگزاری هفتمین سال مجازی نمایشگاه کتاب تهران، چه ایده و برنامهای را برای برگزاری بهتر و ارتباطگیری با مخاطب در تدارک دیدهاید؟
نمایشگاه مجازی با وجود چالشهای خود، فرصتی بینظیر برای عبور از مرزهای جغرافیایی است. برنامه ما برای نمایشگاه امسال فراتر از صرفاً «نمایش فهرست کتابها» است. ما در پی ایجاد یک «تجربه خواندن» هستیم. از این رو، برنامههایی نظیر برگزاری جشن امضا، تجویز کتاب، معرفی ویدئویی کتاب های چاپ اول، استفاده از ظرفیت نویسندگان برای معرفی کتاب های خودشان در فضای مجازی و... طراحی کردهایم.
همچنین ایجاد فضاهای تعاملی در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی را در دستور کار قرار دادهایم تا مخاطب مجازی هم همان هیجان و نزدیکی که در نمایشگاه حضوری دارد را تجربه کند. هدف ما این است که مخاطب فقط خریدار نباشد، بلکه بخشی از جامعه خوانندگان روایت فتح باشد.
* شما از نمادهایی که به اتحاد و پرچم ایران اشاره کند در فروشگاههای انتشارات خود استفاده کردهاید؟ و برنامه شما برای نشان دادن چنین نمادهایی در نمایشگاه مجازی و برای مخاطب چیست؟
هویت ملی و نمادهای وحدت، از ارکان اصلی هویت بصری ما هستند. ما برای بستهبندی کتاب ها بنا داریم از اقلامی نظیر نمادهای پرچم و نقشه کشور استفاده کنیم و برای مخاطبین هدیهای کوچک به یادگار ارسال کنیم. در سایت انتشارات و حتی طراحی گرافیکی پوسترهای خود، از المانهای نمادین پرچم ایران و نشانههایی که یادآور همبستگی ملی است، استفاده میکنیم. در ایام نمایشگاه مجازی نیز، تلاش میکنیم محیط فضای مجازی خود را با چنین رنگها و نمادهایی مزین کنیم تا حس وطنپرستی و پیوند با ریشههای تاریخی را به مخاطب منتقل کنیم. ما میخواهیم هر کتابی که از ما خریداری میشود، بخشی از این حس اصیل ایرانی را با خود به خانه مخاطبین ببرد.
* نظر شما درباره شعار تکراری نمایشگاه امسال که «بخوانیم برای ایران» است چیست؟
درباره این موضوع، باید بگویم که اگرچه تکرار یک شعار ممکن است در نگاه اول باعث نوعی بیتفاوتی یا احساس ایستایی شود، اما ما از این موضوع به عنوان فرصتی برای «تأکید» یاد میکنیم؛ البته اگر آن شعار، پاسخی به نیاز روز جامعه باشد. با این حال، معتقدیم شعار نمایشگاه باید مانند یک «نور جدید» باشد که مسیر را روشن میکند، نه اینکه مانند یک «تصویر قدیمی» که دیگر برایمان آشنا شده، صرفاً تکرار شود. ما در انتشارات روایت فتح، معتقدیم شعار باید با محتوا همگام باشد و وقتی محتوای ما حماسهای نو و مستنداتی تازه است، امیدواریم شعارهای نمایشگاه نیز همانقدر پویا و الهامبخش باشند که روایتهای ما هست.
نظر شما