-
«بعثت مردم» چگونه ظرفیتهای اجتماعی را به قدرت تبدیل میکند؟
قدرت اجتماعی نه در لحظه بحران، بلکه از دل سبک زندگی، اعتماد، هویت جمعی و سرمایه اجتماعی شکل میگیرد و در بزنگاههای تاریخی به عاملیت جمعی و آیندهسازی منجر میشود.
-
«مجوز» مسئولیت نظارت را از بین نمیبرد
انتشار پادکست همراه با تصاویر و عبارات توهینآمیز نسبت به رهبر شهید انقلاب در «کتاب نوار»، این پرسش را برمیانگیزد که چگونه سکویی دارای پروانه رسمی، میدان چنین محتوایی شده است.
-
در مکتب رهبر شهید انقلاب / ۵
این زبانِ به این خوبی را چرا با تعبیرات غلط خراب کنیم؟
زبان فارسی به عنوان شاخهای از خانواده هندواروپایی و زبان عربی به عنوان عضوی از خانواده سامی هستند؛ شباهتهای این دو زبان نه محصول خویشاوندی، بلکه حاصل تعاملات تاریخی، علمی و فرهنگی است.
-
ادبیات انقلاب چگونه شکل گرفت و به کجا رسید؟
کتاب «در باروی باور» نوشته غلامرضا کافی، تلاشی برای شناخت ریشهها، تحولات و ویژگیهای ادبیات انقلاب اسلامی از شعر و داستان تا خاطره، طنز و ادبیات کودک و نوجوان است.
-
سرخ و سبزت بنازم، کاین چنین روسفیدی
سیمین بهبهانی در شعری نمادین، تلاش مداوم ایرانیان برای رهایی از دو کشور روسیه و انگلیس_که در تاریخ ایران زخمهای بسیاری به پیکر مردم این سرزمین نشانده اند_ را در شعرش به تصویر میکشد.
-
وطنیات/ ۳۲
نامِ تو را بر صخرهای بیمرگ کندند؛ ایرانِ من! ای یادگارِ یادگاران
منزوی با ترکیب تغزل و حماسه، توانسته است تصویری از ایران ترسیم کند که هم شایسته عاشقانه زیستن است و هم سزاوارِ ایستادگی برای رهایی.
-
روایتی که ایدئولوژی داعش را در مسیر کربلا به زانو درآورد
در میان رمان و سفرنامهای که هر سال با موضوع اربعین منتشر میشوند، «داعشی و عاشقی» مسیری متفاوت را برگزیده است؛ رمانی که بهجای روایت پیادهروی تاکربلا، تقابل دو جهانبینی را بیان میکند.
-
این خانه عزادار حسین است / ۶۸
خورشید بر نیزه؛ بازخوانی یکی از ماندگارترین مرثیههای عاشورایی
مرثیه «روزی که در جام شفق مل کرد خورشید» از علی معلم دامغانی، با تصویر نمادین «خورشید بر نیزه»، واقعه کربلا را در امتداد تاریخ رویارویی حق و باطل روایت میکند.
-
در مکتب رهبر شهید انقلاب / ۴
زبان فارسی در شبهقاره هند؛ روایت یک حضور تاریخی و تمدنی
فارسی قرنها زبان دیوان، دانش و فرهنگ نخبگان شبه قاره هند بود و اگرچه با سیاستهای استعماری بریتانیا افول کرد، اما همچنان در حافظه فرهنگی، ادبی و زبانی هند و پاکستان زنده و جاری است.
-
«زیبای تنها»، کالبدشکافی پروژه زن در حکومت پهلوی
«زیبای تنها» نوشته محمود طلوعی، تنها روایت زندگی ثریا اسفندیاری، دومین همسر محمدرضا پهلوی نیست؛ بلکه تصویری از تناقضهای دربار پهلوی در مواجهه با زنان ارائه میدهد.
-
وقتی مستندنگاری دفاع مقدس در تراز تبیین مینشیند
فراتر از گزارشهای میدانی و توصیفهای گذرا، ادبیات پایداری اکنون در پی یافتن معنای عمیقتر حماسه است. در این میان، کتاب «فیض بیپایان» تلاش میکند تا فلسفه جهاد و بصیرت را استخراج کند.
-
وطنیات / ۳۱
ای وطن! با تو بستهام عهدی/ جانم از آنِ توست، تن تا هست
بنمایه اصلی این شعر بر مدار یک پارادوکس عمیق انسانی شکل گرفته است: نفی آرزوی جنگ در عین پذیرش واقعیت تحمیلشده آن و واکنش فعال در دفاع از میهن.
-
این خانه عزادار حسین است / ۵۸
پیوند حماسه و سوگ در شعر عاشورایی علیرضا قزوه
ترکیببند علیرضا قزوه، غزل فارسی را با سوگ، روایت و نمادهای مذهبی در واقعه کربلا میآمیزد و آن را از روایت تاریخی فراتر میبرد و به تجربهای زنده در حافظه جمعی شیعه بدل میکند.
-
نخستین نماز جمعه انقلاب چگونه به مهمترین تریبون جمهوری اسلامی بدل شد
نخستین نماز جمعه پس از پیروزی انقلاب اسلامی، فقط یک آیین عبادی نبود؛ نشانهای بود از بازگشت دین به متن سیاست و جامعه؛ که به امامت آیتالله سید محمود طالقانی در دانشگاه تهران برگزار شد.
-
پارادوکس در وقف، سودجویی ناشر و موزّع
آیا تغییر در طراحی، لوگو و در نهایت بهای پشت جلد کتابهای موقوفات افشار، بازتابدهنده الزامات گریزناپذیر اقتصاد نشر امروز است یا نشانهای از فاصلهگرفتن تدریجی از نقشه راه ترسیمشده واقف؟
-
فانتزی که به شاهنامه تکیه زده است/ احیای حماسه در ادبیات فانتزی ایران
در روزگاری که فانتزی فارسی آثار شاخص اندکی دارد، «بیچهرگان» با پیوند اسطوره، تاریخ و خیال، قدرت روایت را در دل نبرد اشکانیان و روم به تصویر میکشد.
-
وطنیات / ۳۰
اسطوره، حماسه و تاریخ در رگهای یک ترانه؛ «عشق جاویدان من، ایران من»
در دهه ۱۳۷۰ علیرضا عصار با شیوه اجرای خاص خود، با انتخاب ابیاتی از دو شعر بلند علیرضا شجاعپور درباره وطن، قطعهای را اجرا کرد که بهسرعت مورد توجه عمومی قرار گرفت.
-
آیا شاهنامه جنگ را مشروع میداند؟
شاهنامه را معمولاً با صحنههای نبرد و پهلوانی میشناسند، اما در لایههای عمیقتر این اثر، جنگ نه یک فضیلت، بلکه پدیدهای پیچیده با ریشههای روانی، اخلاقی و اجتماعی است.
-
فروپاشی اقتدار افراسیاب، سرنوشت یا هشدارهایی که نادیده گرفته شد؟
روایت فردوسی در داستان سیاوش نشان میدهد که سقوط فرمانروایان، بیش از آنکه نتیجه سرنوشت و تقدیر یا قدرت دشمن باشد، محصول نادیده گرفتن هشدارهای خردمندانه و تصمیمهای شتابزده خود آنان است.
-
این خانه عزادار حسین(ع) است/۴۷
نامت در دفتر خادمان امام حسین(ع) چگونه نوشته میشود؟
کتاب «حسینیه»، تنها به بیان فضیلت عزاداری امام حسین (ع) بسنده نمیکند؛ بلکه میکوشد شیوه حضور آگاهانه در مجالس حسینی و فرهنگ خدمت به عزاداران را بر پایه آیات، روایات و سیره بزرگان تبیین کند.
-
وطنیات / ۲۹
«خاک وطن که رفت...» فریاد خشم و حسرت میرزاده عشقی
شعر «خاک وطن که رفت چه خاکی به سر کنم» را باید فریاد شاعری دانست که وطن را نه مفهومی انتزاعی، بلکه حقیقتی زنده، عزیز و در معرض نابودی میبیند.
-
هیچ دو انفجاری شبیه هم نیستند
انفجار در هرمزگان دامنه وسیعی دارد، انگار روی سطح آب پخش شود. صدایش بم است و خیلی عمیق؛ یک جایی توی گوش آدم میماند و بعد غرق میشود. اما صدای انفجار در تهران دفعی است. زیر است و بلند.
-
افضل مقیمی؛ پاسدار زبان و حافظه زبانی بویراحمد
افضل مقیمی، زبانشناس، نویسنده و پژوهشگر برجسته گویشهای ایرانی، یکی از چهرههای فراموش نشدنی در حوزه مطالعات زبانی بود که زندگی و حرفه او با هویت زبانی منطقه بویراحمد گره خورده بود.
-
وطنیات / ۲۸
فریاد مامِ وطن از نای ملکالشعرای بهار؛ بازخوانی مؤلفههای هویت و تجدد
بهار در این سروده بلند، بیآنکه در دام سنتگرایی متصلب بیفتد یا به ورطه تجدد تقلیدی بغلتد، طرحی نو برای پیوند عقلانیت شرقی با علم غربی درمیاندازد.
-
به یاد آقای شهید ایران؛
مسجد رهبر شهید، سنگری که کلاسهایش کابوس ساواک بود
مشهد تنها شهر خاطرات رهبر شهید نیست؛ برخی از مسجدهای آن هنوز روایتگر روزهایی هستند که مبارزه با رژیم پهلوی نه از میدانهای نبرد، بلکه از پای تختههای درس آغاز میشد.
-
ایران، تداوم مهری است که مرزها را کمرنگ میکند
ایران تنها مجموعهای از آثار تاریخی، متون ادبی یا رخدادهای سیاسی نیست؛ بلکه تمدنی زنده است که مردمانش در طول قرنها توانستهاند با نفوذ به دلها وارد تار و پود اندیشه و زندگی جهانیان شوند.
-
غریبان را دل از بهر تو خون است، دل خویشان نمیدانم که چون است
تشییع رهبر شهید در روزهای گذشته، جلوهای بینظیر از همزبانیِ دلهای داغدار فراتر از مرزها، نژادها و زبانها بود؛ تصویری زنده از غریبان و خویشانی که زیر یک پرچم، ماتمی مشترک را فریاد کردند.
-
به یاد آقای شهید ایران؛
تقویمِ خاکسپاری در تاریخ ایران، تشییع و روایت سقوط و صعود قدرت
آیینهای تشییع (از شکوه ناصرالدینشاه تا سردی تشییع رضاشاه و مرگ در تبعید پسرش، و در نهایت تشییع بیسابقه و میلیونی امام خمینی)، عملاً تغییر در هندسه قدرت و محبوبیت مردمی را نشان میدهد.
-
به یاد آقای شهید ایران؛
تهران، پایتخت سوگ ملی و بازنمایی سرمایه اجتماعی ایران
تهران در این روزها تنها یک شهر نیست؛ بلکه در آستانه تبدیل شدن به روایتی زنده از حافظه معاصر ایران قرار دارد.
-
به یاد آقای شهید ایران؛
وحدت رمز پیروزی ماست
باید جای خالی خورشید انقلاب را با قیام ستارگان منتقم پر کرد.
پنجشنبه ۲۲ مرداد ۱۴۰۵
×
