به گزارش خبرگزاری مهر به نقل از وزارت نیرو، مهدی تفضلی رئیس گروه توسعه همکاریهای بینالمللی سازمان انرژیهای تجدیدپذیر و بهرهوری برق (ساتبا) با اشاره به ضرورت افزایش تابآوری شبکه برق در شرایط بحران، گفت: کاهش وابستگی به زیرساختهای متمرکز و حرکت به سمت تولید پراکنده از مهمترین راهکارهای تقویت پایداری شبکه برق در برابر تهدیدات جنگی است.
وی در یادداشت خود برای وزارت نیرو افزود: ریزشبکههای مبتنی بر انرژیهای تجدیدپذیر در کنار سامانههای ذخیرهسازی انرژی و اینورترهای پیشرفته، از مؤثرترین راهکارهای فنی برای حفظ تداوم تأمین برق زیرساختهای حیاتی در شرایط بحران به شمار میروند.
تفضلی با بیان اینکه شبکههای برق متعارف در بسیاری از کشورها بر پایه تولید متمرکز در نیروگاههای بزرگ و انتقال انرژی از طریق خطوط طولانی فشارقوی شکل گرفتهاند، اظهار کرد: این ساختار در شرایط عادی اقتصادی و کارآمد است، اما در شرایط جنگی یا بحرانهای شدید، به شدت آسیبپذیر میشود. تجربه درگیریهای نظامی در سالهای اخیر نیز نشان داده است که زیرساختهای انرژی از نخستین اهداف حملات هستند، زیرا اختلال در تأمین برق میتواند عملکرد خدمات حیاتی و مدیریت بحران را مختل کند.
به گفته وی، تخریب یا از کار افتادن یک نیروگاه بزرگ یا پست کلیدی انتقال میتواند منجر به خاموشی گسترده در مناطق وسیعی شود و وابستگی بیش از حد به شبکههای متمرکز، ریسک سیستماتیک شبکه برق را افزایش میدهد. از این رو بسیاری از کشورها به سمت شبکههای برق انعطافپذیر، غیرمتمرکز و تابآور حرکت کردهاند.
رئیس گروه توسعه همکاریهای بینالمللی ساتبا در ادامه توضیح داد: ریزشبکهها شبکهای محلی از منابع تولید، ذخیره و مصرف انرژی هستند که میتوانند به شبکه سراسری متصل باشند، اما در صورت بروز اختلال در شبکه اصلی به طور مستقل به فعالیت خود ادامه دهند. این قابلیت که به عملکرد جزیرهای معروف است، امکان تأمین برق مراکز حیاتی را حتی در صورت بروز اختلال گسترده در شبکه سراسری فراهم میکند.
وی افزود: کاهش وابستگی به شبکه انتقال و توزیع، امکان تداوم تأمین برق برای زیرساختهای حیاتی مانند بیمارستانها، مراکز امدادی و سامانههای ارتباطی، افزایش انعطافپذیری شبکه در شرایط بحران و کاهش احتمال خاموشیهای گسترده از مهمترین مزایای ریزشبکهها به شمار میرود. به همین دلیل در بسیاری از کشورها مراکز نظامی، پایگاههای امدادی و بیمارستانهای بزرگ بهطور فزایندهای به ریزشبکهها مجهز میشوند.
تفضلی با اشاره به نقش انرژیهای تجدیدپذیر در توسعه ریزشبکهها گفت: نیروگاههای خورشیدی و بادی به دلیل قابلیت استقرار در مقیاسهای کوچک و پراکنده، امکان احداث سریع در نقاط مختلف و عدم وابستگی به زنجیره تأمین سوخت در شرایط بحرانی، گزینهای مناسب برای توسعه ریزشبکهها محسوب میشوند. در شرایطی که انتقال سوخت فسیلی با اختلال مواجه شود، این منابع میتوانند به صورت محلی برق تولید کرده و وابستگی شبکه را کاهش دهند.
وی در عین حال تأکید کرد: عملکرد پایدار ریزشبکههای مبتنی بر انرژیهای تجدیدپذیر بدون استفاده از سامانههای ذخیرهسازی انرژی و اینورترهای پیشرفته امکانپذیر نیست. سامانههای ذخیرهسازی بهویژه باتریها امکان ذخیره انرژی و تأمین برق در زمان عدم تولید منابع تجدیدپذیر را فراهم کرده و در تثبیت ولتاژ و فرکانس شبکه در حالت جزیرهای نقش مهمی دارند.
به گفته این مقام ساتبا، اینورترهای پیشرفته مبتنی بر فناوریهای نوین الکترونیک قدرت نیز نقش کلیدی در پایداری شبکه ایفا میکنند. اینورترهای پشتیبان شبکه که خدماتی مانند تنظیم ولتاژ، کنترل فرکانس، تأمین توان راکتیو و بازیابی شبکه را ارائه میدهند و همچنین اینورترهای شکلدهنده شبکه که قادر به ایجاد و کنترل ولتاژ و فرکانس شبکه هستند، به تدریج در استانداردهای جدید شبکه برق در اروپا و آمریکا جایگزین نمونههای سنتی پیرو شبکه میشوند.
تفضلی با اشاره به الزامات سیاستگذاری در این حوزه تصریح کرد: برای بهرهگیری از ظرفیت ریزشبکههای مبتنی بر انرژیهای تجدیدپذیر در افزایش تابآوری شبکه برق، توسعه تولید پراکنده تجدیدپذیر در مقیاس محلی، استقرار ریزشبکهها در زیرساختهای حیاتی، سرمایهگذاری در سامانههای ذخیرهسازی انرژی، حمایت از بومیسازی فناوریهای اینورتر پیشرفته و تدوین استانداردها و مقررات لازم برای بهرهبرداری از این فناوریها ضروری است.
وی در پایان خاطرنشان کرد: تحولات اخیر در حوزه امنیت انرژی نشان میدهد تابآوری شبکه برق به یکی از مؤلفههای کلیدی امنیت ملی تبدیل شده است. بر اساس بررسیهای فنی و تجربیات بینالمللی منتشر شده از سوی آژانس بینالمللی انرژی، آژانس بینالمللی انرژیهای تجدیدپذیر و آزمایشگاه ملی انرژیهای تجدیدپذیر آمریکا، توسعه ریزشبکههای مبتنی بر انرژیهای تجدیدپذیر یک ضرورت راهبردی برای افزایش انعطافپذیری و تابآوری شبکه برق در شرایط بحران به شمار میرود.
نظر شما