سکوت غرب در برابر تخریب مدارس در تهران/علم و آموزش تعطیل نشد

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها؛امیرماهان محمدی یکتا: در پی تجاوز ۴۰ روزه اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی به کشورمان، ابعاد تازه‌ای از جنایات این دو رژیم علیه مردم غیرنظامی، به‌ویژه دانش‌آموزان و فرهنگیان، آشکار شده است، بر اساس گزارش‌های رسمی از سوی نهادهای مسئول، در جریان این حملات ددمنشانه در استان تهران، ۶۴ دانش‌آموز بی‌گناه به شهادت رسیده و ۲۰ معلم متعهد و فداکار نیز جان خود را در راه دفاع از میهن اسلامی تقدیم کرده‌اند.

همچنین ۳۹۷ مدرسه در این استان دچار آسیب‌های جدی شده‌اند که نشان‌دهنده هدف‌گیری مستقیم زیرساخت‌های آموزشی کشور است، این تجاوز آشکار که با نقض فاحش قوانین بین‌المللی و اصول انسانی همراه بوده، نه‌تنها مراکز نظامی بلکه به‌طور گسترده مناطق مسکونی، مدارس و مراکز آموزشی را هدف قرار داده است.

کارشناسان حقوق بین‌الملل بر این باورند که حمله به اماکن آموزشی و غیرنظامیان، مصداق بارز جنایت جنگی محسوب می‌شود و مسئولیت مستقیم آن متوجه دولت‌های متجاوز است.

تجاوز به مراکز آموزشی فراتر از یک عملیات نظامی و در چارچوب «سیاست‌گذاری معطوف به ایجاد آسیب ساختاری» است

استادیار گروه حقوق جزا و جرم‌شناسی و وکیل پایه‌یک دادگستری، در گفت‌وگو با خبرنگار مهر، ابعاد حقوقی و پیامدهای بین‌المللی این اقدام را تشریح و با اشاره به اصول بنیادین حقوق بشردوستانه بین‌المللی اظهار داشت: بر اساس قواعد آمره حقوق بین‌الملل، به‌ویژه کنوانسیون‌های چهارگانه ژنو مصوب ۱۹۴۹ و پروتکل‌های الحاقی ۱۹۷۷، حمله مستقیم به غیرنظامیان، از جمله دانش‌آموزان و معلمان، و نیز هدف قرار دادن زیرساخت‌های آموزشی، به‌طور صریح ممنوع است.

محمد خانی افزود: مطابق اصل تفکیک (Distinction) و اصل تناسب (Proportionality)، طرف‌های مخاصمه مکلف‌اند میان اهداف نظامی و غیرنظامی تمایز قائل شوند و از هرگونه اقدامی که منجر به خسارات نامتناسب به غیرنظامیان می‌شود، اجتناب کنند. نقض این اصول، در اسناد بین‌المللی، از جمله اساسنامه دیوان کیفری بین‌المللی (رم ۱۹۹۸)، در زمره مصادیق بارز “جنایت جنگی” طبقه‌بندی شده است.

این کارشناس حقوقی در پاسخ بیان کرد: در نظام حقوق بشردوستانه، مدارس و مراکز آموزشی به‌عنوان اماکن غیرنظامی شناخته می‌شوند و از حمایت ویژه برخوردارند. حمله به این مراکز، حتی در فرض نزدیکی به اهداف نظامی، بدون رعایت دقیق اصول احتیاط، تفکیک و تناسب، موجب ایجاد مسئولیت بین‌المللی برای عاملان خواهد بود.

وی با اشاره به گزارش‌های منتشرشده درباره شهادت ده‌ها دانش‌آموز و معلم تصریح کرد: چنین اقداماتی، صرفاً یک تخلف ساده نیست، بلکه نقض جدی تعهدات بین‌المللی دولت‌ها محسوب می‌شود و می‌تواند در چارچوب مسئولیت کیفری فردی نیز مورد پیگرد قرار گیرد.

خانی با اشاره به تخریب ۳۹۷ مدرسه در استان تهران اظهار داشت: حجم و گستره این تخریب‌ها، دلالت بر الگوی رفتاری هدفمند دارد. از منظر حقوقی، چنین وضعیتی می‌تواند فراتر از یک عملیات نظامی موردی تلقی شده و در قالب سیاستی معطوف به ایجاد آسیب ساختاری به زیرساخت‌های غیرنظامی مورد بررسی قرار گیرد.

وی ادامه داد: در ادبیات حقوق بشردوستانه، تخریب مراکز آموزشی به‌منزله تعرض به بنیان‌های توسعه و آینده یک جامعه تلقی می‌شود و به همین دلیل، در زمره شدیدترین ممنوعیت‌ها قرار دارد.

لزوم ثبت و مستندسازی دقیق این جنایات

این وکیل دادگستری با تأکید بر اهمیت مستندسازی دقیق وقایع گفت: ثبت و ضبط مستندات مربوط به شهادت دانش‌آموزان، فرهنگیان و خسارات وارده به اماکن آموزشی، از حیث ارزش اثباتی، اهمیت بسزایی دارد. این اسناد می‌تواند در مراجع قضایی و شبه‌قضایی بین‌المللی، از جمله سازوکارهای حقوق بشری، به‌عنوان ادله معتبر مورد استناد قرار گیرد.

وی افزود: هرچند برخی محدودیت‌های ساختاری در نظام‌های بین‌المللی وجود دارد، اما پیگیری مستمر حقوقی، طرح موضوع در نهادهای ذی‌صلاح و بهره‌گیری از ظرفیت سازمان‌های بین‌المللی و نهادهای مدنی، می‌تواند زمینه پاسخگویی مرتکبان را فراهم سازد.

خانی در پایان خاطرنشان کرد: حملات صورت‌گرفته، در هر چارچوب تفسیری، مغایر با اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، به‌ویژه قواعد حقوق بشردوستانه است. بی‌تفاوتی نسبت به این اقدامات، به معنای تضعیف قواعدی است که برای حمایت از غیرنظامیان در مخاصمات مسلحانه وضع شده‌اند.

وی تأکید کرد: پیگیری حقوقی این وقایع، صرفاً در راستای احقاق حقوق قربانیان نیست، بلکه اقدامی ضروری برای پیشگیری از تکرار چنین نقض‌های فاحشی در آینده و حفظ اعتبار نظام حقوق بین‌الملل به‌شمار می‌رود.

در میان قربانیان این حملات، نام دانش‌آموزانی به چشم می‌خورد که آینده‌سازان این سرزمین بودند؛ کودکانی که با آرزوهای بزرگ، در مسیر علم‌آموزی گام برمی‌داشتند اما قربانی خشونت و کینه‌توزی دشمنان شدند، خانواده‌های داغدار این شهدا، امروز با صبر و استقامت مثال‌زدنی، پرچم عزت و مقاومت را برافراشته نگه داشته‌اند و تأکید دارند که خون فرزندانشان بی‌پاسخ نخواهد ماند.

یاد و راه این شهدای فرهنگی، همواره در نظام تعلیم و تربیت کشور زنده خواهد ماند

معلمان شهید نیز که در زمره شریف‌ترین اقشار جامعه قرار دارند، در این حملات ناجوانمردانه به فیض عظیم شهادت نائل آمدند، این معلمان که عمر خود را صرف تعلیم و تربیت نسل آینده کرده بودند، در نهایت با ایثار جان خویش، درس بزرگی از ایستادگی و فداکاری به جامعه آموختند.

وزارت آموزش و پرورش پیش از این اعلام کرده است که یاد و راه این شهدای فرهنگی، همواره در نظام تعلیم و تربیت کشور زنده خواهد ماند، از سوی دیگر، آسیب به ۳۹۷ مدرسه در استان تهران، نشان‌دهنده تلاش دشمن برای ضربه زدن به زیرساخت‌های علمی و آموزشی کشور است، بسیاری از این مدارس به‌طور کامل یا جزئی تخریب شده‌اند و روند آموزش در برخی مناطق با اختلال مواجه شده است.

با این حال، مسئولان آموزش و پرورش تأکید کرده‌اند که با بسیج امکانات و همکاری نهادهای مختلف، روند بازسازی و بازگشت دانش‌آموزان به کلاس‌های درس با سرعت در حال انجام است.

گزارش‌های میدانی حاکی از آن است که در بسیاری از مناطق آسیب‌دیده، مردم با روحیه‌ای جهادی و همبستگی مثال‌زدنی، به یاری یکدیگر شتافته‌اند و تلاش می‌کنند تا آثار این جنایات را به حداقل برسانند، حضور نیروهای امدادی، گروه‌های جهادی و داوطلبان مردمی در صحنه، جلوه‌ای از وحدت ملی در برابر دشمنان را به نمایش گذاشته است.

تحلیلگران سیاسی معتقدند که هدف اصلی این حملات، تضعیف روحیه مردم و ایجاد اخلال در روند پیشرفت علمی کشور بوده است؛ اما آنچه در عمل مشاهده می‌شود، نتیجه‌ای معکوس است. ملت ایران با تکیه بر ایمان، اتحاد و رهبری هوشمندانه، نه‌تنها دچار عقب‌نشینی نشده بلکه با عزمی راسخ‌تر در مسیر استقلال و پیشرفت گام برمی‌دارد.

حمله به مراکز آموزشی و درمانی مصداق بارز جنایت جنگی است

استاندار تهران در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به ابعاد خسارت‌های وارده به استان تهران در جریان تجاوزات اخیر دشمنان اظهار داشت: متأسفانه تعداد قابل توجهی از مدارس در استان تهران دچار خسارت‌های کلی و جزئی شده‌اند. علاوه بر این، مراکز درمانی، اماکن مذهبی و چندین بنای تاریخی نیز هدف حملات قرار گرفته‌اند که نشان از رویکرد فراتر از اهداف نظامی دشمن دارد.

محمدصادق معتمدیان با تأکید بر اینکه حمله به مراکز آموزشی، درمانی، مذهبی و تاریخی، نقض آشکار قوانین بین‌المللی و پروتکل‌های بشردوستانه است، تصریح کرد: این اقدامات جنایت جنگی محسوب می‌شود و جمهوری اسلامی ایران مستندات مربوط را برای پیگیری به مجامع بین‌المللی ارائه خواهد داد.

وی در ادامه با اشاره به مدیریت بحران در استان گفت: با وجود حجم گسترده حملات، خوشبختانه با آماده‌باش و بهره‌گیری از تمام ظرفیت‌های استانی، توانستیم ثبات و آرامش نسبی را حفظ کنیم. استان تهران در برابر این حملات تاب‌آوری قابل قبولی از خود نشان داد و هیچ گونه اختلال عمده‌ای در روند خدمات‌رسانی به مردم ایجاد نشد.

استاندار تهران خاطرنشان کرد: دشمنان بدانند که این جنایت‌ها نه تنها اراده ملت ایران را سست نمی‌کند، بلکه عزم ما را برای بازسازی سریع آسیب‌ها و ادامه مسیر مقاومت راسخ‌تر خواهد کرد

سکوت یا همراهی برخی قدرت‌های غربی با جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی

در عرصه بین‌المللی نیز، واکنش‌های متعددی نسبت به این تجاوز صورت گرفته است. برخی نهادها و سازمان‌های مستقل، ضمن محکوم کردن حمله به مراکز آموزشی، خواستار بررسی این جنایات در مجامع حقوقی شده‌اند.

با این حال، سکوت یا همراهی برخی قدرت‌های غربی با این اقدامات، بار دیگر استانداردهای دوگانه آنان در قبال حقوق بشر را آشکار ساخته است، کارشناسان حوزه آموزش بر این باورند که حمله به مدارس، تلاشی هدفمند برای ضربه زدن به آینده یک کشور است، با این وجود، تجربه تاریخی نشان داده که چنین اقداماتی نه‌تنها مانع پیشرفت ملت‌ها نمی‌شود بلکه انگیزه آنان را برای خودکفایی و توسعه بیشتر می‌کند.

در همین راستا، مسئولان کشور اعلام کرده‌اند که برنامه‌های جامعی برای بازسازی مدارس آسیب‌دیده و حمایت از خانواده‌های شهدا و آسیب‌دیدگان در نظر گرفته و همچنین تأکید شده که روند آموزش با استفاده از ظرفیت‌های جایگزین، بدون وقفه ادامه خواهد یافت تا دشمنان به اهداف خود دست نیابند.

معلمان اجازه ندادند جنگ سبب افت تحصیلی دانش آموزان شود

مدیرکل آموزش و پرورش شهرستان‌های استان تهران نیز در این خصوص اظهار داشت: در دوران جنگ علاوه بر اجرای نظام‌مند و پیوسته کلاس‌های مجازی، معلمان حماسه‌ای دیگر از خودگذشتگی آفریدند.

یوسف بهارلو گفت: همکاران فرهنگی با روحیه‌ای جهادی، در محافل شبانه و نشست‌های حضوری حاضر شدند و پای درس دانش‌آموزان نشستند تا اشکالات درسی آنان را برطرف کنند؛ بدین‌ترتیب، رویدادهای جنگی مانع از افت تحصیلی فرزندان میهن شد.

بهارلو این میزان مسئولیت‌پذیری را نشانه پیوندی ناگسستنی میان «مدرسه» و «مقاومت» برشمرد و خاطرنشان کرد: تعهد معلمان در این روزها، هیچ کم از رشادت رزمندگان در جبهه‌های نبرد نداشت.

وی در ادامه آن نشست، گزارش مفصلی از اقدامات راهبردی و از پیش طراحی شده این اداره کل در سراسر دوره جنگ ارائه داد.

بهارلو تأکید کرد: آموزش و پرورش در تمام مراحل نبرد با حضور میدانی در کنار خانواده‌ها و دانش‌آموزان، نه‌تنها جریان تعلیم و تربیت را حفظ کرد، بلکه در عرصه‌های روشنگری و تقویت روحیه ایستادگی نیز نقش فعالی ایفا نمود.

بی‌تردید، شهادت دانش‌آموزان و معلمان در این حوادث تلخ، داغی سنگین بر دل ملت ایران نشانده است، اما در عین حال، این فاجعه به نمادی از مظلومیت و در عین حال اقتدار این ملت تبدیل شده است، ملت ایران بار دیگر نشان داده که در برابر فشارها و تهدیدها، با صلابت ایستادگی می‌کند و اجازه نخواهد داد که دشمنان، مسیر پیشرفت و عزت این کشور را متوقف کنند.

ثبت و پیگیری حقوقی این جنایات، یک مطالبه جدی ملی است و دستگاه‌های مسئول باید با بهره‌گیری از ظرفیت‌های داخلی و بین‌المللی، زمینه پاسخگویی عاملان این تجاوز را فراهم آورند، خون پاک شهدای دانش‌آموز و معلم، چراغ راه آینده‌ای روشن‌تر برای ایران اسلامی خواهد بود و این ملت، با تکیه بر همین سرمایه‌های معنوی، مسیر عزت و سربلندی خود را ادامه خواهد داد.