جشنواره موسیقی نواحی با تجلیل از پیر تنبور نواز به پایان رسید

به گزارش خبرنگار مهر، مراسم اختتامیه هفتمین جشنواره موسیقی نواحی شامگاه گذشته با حضور حمید شاه آبادی معاون هنری وزارت ارشاد ، علی ترابی سرپرست دفتر موسیقی وزارت ارشاد، جهانگیر نصری اشرفی دبیر این دوره از جشنواره ، حمیدرضا نوربخش مدیرعامل خانه موسیقی و جمعی از هنرمندان و علاقمندان به هنر موسیقی قومی و عشایری در تالار وحدت برگزار شد.  

در ابتدای این مراسم که اکبرعالمی اجرای آن را به عهده داشت ، جهانگیر نصری اشرفی دبیر هفتمین جشنواره موسیقی نواحی گزارشی از کم وکیف برگزاری این دوره از جشنواره موسیقی قومی و عشایری  ارائه داد و در ابتدای صحبت های خود ضمن سپاسگزاری ویژه از معاون هنری وزارت ارشاد برای فراهم کردن تمهیدات برپایی این هفتمین جشنواره موسیقی نواحی گفت : بدیهی است ساز و کار طراحی شده در جشنواره هفتم بی استفاده از تجارب گرانسنگ جشنواره های پیشین خاصه جشنواره های خاطره انگیزی که به میزبانی مسئولان و مردم مهربان کرمان برگزار گردید ممکن نبود.

وی در ادامه افزود : متأسفم که این فرصت اندک ، مجالی برای نام بردن از ده ها تن از دوستان فرهیخته ام باقی نمی گذارد که بی وجود آنان هفتمین جشنواره موسیقی نواحی ، دست کم در این سطح و کیفیت قابل عرضه نبود. همه این کوشش ها در جهت برگزاری جشنواره ای صورت پذیرفت که ماهیت آن به موسیقی فرهنگ ها و پاره فرهنگ های ایرانی و داستان های خنیایی اختصاص دارد.

دبیر هفتمین دوره جشنواره موسیقی نواحی به تفاوت برگزاری این جشنواره با جشنواره های پیشین اشاره کرد وگفت : مسئله این است که در فرهنگ عمدتاً شفاهی ایران انواع موسیقی قومی-عشایری همچون خط و الفبایی نامرئی و در قالب مکاتب فاخر و ارجمند هنری، حامل و ناقل بخش مهمی از دستاوردها و دانش معنوی تاریخ اجتماعی ایران بوده و بنابراین اعتبار آن تنها به چند کارگان و شماری از ملودی‌های ظاهرا ساده محدود نیست. به همین دلیل نحوه برگزاری و نگاه به اینگونه جشنواره‌ها در قیاس با دیگر جشنواره‌های موسیقی می‌بایست با اعتنا به همه جنبه های فرهنگ تاریخی صورت پذیرد.

وی در ادامه افزود : در این صورت اینگونه جشنواره‌ها از یک سومی‌توانند مبین ظرفیت‌های بی‌بدیل موسیقی اقوام ایرانی بوده و  از دیگر سو عاملی تعیین کننده در شناسایی و تثبیت عناصر بنیادی و ماهوی این رپرتوار به شمار آیند؛ درعین حال اهداف و برنامه‌های چنین جشنواره هایی می بایست به صورت تقویمی و لااقل برای یک دوره چند ساله تبیین و تعریف گردد تا جشنواره‌های آتی از نظر محتوایی و شکلی دچار تکرار نشوند.

جهانگیر نصری اشرفی در ادامه متذکر شد: براساس چنین برداشتی لازم بود تا طی ساز و کاری تعریف شده جشنواره های موسیقی اقوام و عشایر ایرانی هر کدام از کارکرد ، شخصیت و ساختار متمایزی برخوردار گردند؛براین اساس قبل از هر چیز لازم دیده شد تا با توجه به گستردگی رپرتوارهای موسیقی مناطق مختلف و نیز حضور و وجود فرهنگ‌ها و پاره فرهنگ‌ها جهت انسجام بخشیدن و تعریفی مشخص از هر جشنواره، کلیت کارگان‌های بومی براساس حوزه‌های مهم فرهنگی تفکیک و نوعی از دسته بندی متریک ایجاد گردد.

وی در بخش پایانی گزارش خود در توضیح طبقه بندی کارگان های بومی در این جشنواره گفت : طبقه‌بندی با ایجاد تمهیدات کارگاهی و سخنرانی‌های پژوهشیِ پیش‌بینی شده،  بستر لازم را جهت بررسی بسیاری از موضوعات فنی و ساختاری و پدیده‌های مادی و معنوی مرتبط با آن فراهم ساخت. از همین رو طی شش روز از افتتاح جشنواره در کرمان و اختتام آن در تهران علاوه بر اجراهای صحنه ای گروه های موسیقی که در تالارهای مختلف تهران و کرمان در جریان بود، جمعی از شاخص ترین خنیاگران اقوام و عشایر ایرانی و نیز خنیاگرانی برگزیده از کشورهای گرجستان ، جمهوری آذربایجان ، تاجیکستان، افغانستان و ازبکستان در مباحث کارگاهی و سخنرانی های دانشگاه تهران ، خانه  موسیقی و نیز تالار رودکی اصیل ترین و قدیم ترین منظومه ها و داستان های موسیقایی و خنیایی را برای پژوهشگران ، موسیقی شناسان ، دانشجویان و علاقمندان به موسیقی خنیایی به اجرا در آوردند تا این رویداد دست کم بازتاب بخشی از ماهیت ارجمند خنیاگری ایرانی باشد.

پس از پایان صحبت های دبیر این دوره از جشنواره موسیقی نواحی گروه موسیقی "رزیف" به سرپرستی حسن رونده از بندر کنگ در استان هرمزگان قطعاتی از موسیقی این منطقه را برای حاضرین در سالن اجرا کردند.

اقوام طرفیت بالایی در عرضه آثار به مخاطب دارند

در ادامه این مراسم حمید شاه آبادی معاون هنری وزارت ارشاد به روی صحنه آمد و اهداف این معاونت از برگزاری هفتمین دوره از جشنواره موسیقی نواحی را پس از سالها وقفه در برگزاری این جشنواری موسیقی قومی و عشایری را مطرح کرد : خوشحالم که کاروان موسیقی نواحی پس از سالها توقف بار دیگر به راه افتاد و امیدوارم این بار با نگاه تیزبین شما فرهیختگان نه تنها از حرکت نایستد بلکه بر رونق و سرعت آن افزوده شود ، جا دارد از دست اندرکاران اجرایی این جشنواره تقدیر کنیم به ویژه آقای ترابی که در طول مدیریت خود به عنوان سرپرست دفتر موسیقی وزارت ارشاد به خصوص در یک سال اخیر جشنواره موسیقی نواحی را برپا کرد برگ زرینی را بر تارک موسیقی ایران آویخت ضمن اینکه این مدیرلایق علاوه بر راه اندازی مجدد جشنواره موسیقی ارکستر ملی را نیز پس از دوسال وقفه ای که درانجام برنامه های آنها رخ داده بود راه اندازی کرد.

وی در ادامه افزود : اقوام ما همچون دانه های تسبیح کنار هم چیده شده اند و موسیقی مانند نخ تسبیح آنها را با هم متحد کرده است جا دارد این نکته را نیز متذکر شوم که این جشنواره به عنوان منشا خیر و برکت به ملت عزیز ما کمک بکند البته ناگفته نماند که صحبت از ریشه های فرهنگی اقوام به نوعی زیره به کرمان بردن است.

معاون هنری درادامه صحبت های خود توجه به ظرفیت های غنی موسیقی اقوام را غنیمتی بزرگ دانست و گفت : جشنواره موسیقی نواحی تنها تکه ای از پازل موسیقی نواحی است و گام های جدی تر باید بیش از این برداشته شود چراکه موسیقی اقوام طرفیت بالایی در عرضه آثار به مخاطب دارد به اعتقادمن با یک آسیب شناسی جدی از آنچه به عنوان موسیقی نواحی مطرح می شود باید راه آینده این موسیقی را باز کرد چاکره این نوع از موسیقی ظرفیت جا گرفتن در سبد شنیداری مخاطبان را دارد.

وی در ادامه افزود : در طول سالهای اخیر چهره های شاخص این هنر به مخاطب ارائه شده است اما این نکته را نباید فراموش کرد که حفظ گلخانه ای موسیقی نواحی تنها یک  گام است و ما ایستادهایم و حداقل ها اکتفا کرده ایم و حال آنکه نگهداری گلخانه ای و حفظ تعداد محدودی از خنباگران شرط لازم است اما کافی نیست؛ در شرایطی که انواع موسیقی های سخیف ذائقه موسیقی مردم را هدف قرار داده باید از این امکان استفاده کرد.

 معاون هنری وزارت ارشاد در پایان صحبت های خود به دلایل رقابتی برگزار نشدن این جشنواره اشاره کرد و گفت : شاید یکی از دلایلی که موسیقی اقوام به صورت رقابتی برگزاری نمی شود وجود هنرمندان بی بدیل دراین عرصه است و این یعنی زنگ خطر و هشدار بنابراین جا دارد نگاه خود را از جشنواره ای بودن این مقوله فراتر رود و به سمت و سویی حرکت کنیم که از حضور افراد فعال و صاحب نام در این عرصه غافل نمانیم .

در ادامه این مراسم موسیقی عاشیقلار اجرا شد و پس از آن نماهنگی از هنرمندان گوشه و کنار کشور پخش شد و پس از آن حمید شاه آبادی ،علی ترابی، جهانگیر نصری اشرفی، حمیدرضا نوربخش و داریوش طلایی برای انجام مراسم تقدیر و اهدای جوایز به هنرمندان به روی صحنه آمدند و از هنرمندانی چون محمدرضا اسحاقی از مازندران، عاشیق قدرت میرزا پور، از منطقه ارسباران، محمد اسحاق بلوچ نسب از بلوچستان، غلام شاه قنبری خواننده موسیقی بختیاری، ایرج رحمانپور خواننده موسیقی لرستان تقدیر کردند.

بخش ویژه این مراسم تجلیل از پیر تنبورنواز 117 ساله کرمانشاه بود که با تشویق پی در پی حاضرین در سالن مواجه شد.

در ادامه این مراسم موسیقی بلوچستان، مازندرانی، و خراسان شمالی با حضور بخشی سهراب محمدی به روی صحنه رفت.

پایان بخش مراسم اختتامیه هفتمین جشنواره موسیقی نواحی اجرای گروه موسیقی سازینه با چهار خواننده از موسیقی قشقایی ، بختیاری ، بویر احمدی و ارستان بود که با استقبال و شادمانی مخاطب به پایان رسید.

درحاشیه

- خیل جمعیت برای حضور در مراسم اختتامیه جشنواره موسیقی نواحی درتالار وحدت جمع شده بودند که این حضور تا اندازه ای غیر قابل پیش بینی بود.  

- اکبر عالمی مجری این مراسم مجموع برنامه را به درستی مدیریت و با شور وحرارت بخش های مختلف مراسم را معرفی کرد، وی در لابلای صحبتهای خود به این نکته اشاره کرد که شاید آنچه به عنوان نیکی از آقای شاه آبادی در اذهان باقی بماند برگزاری جشنواره موسیقی نواحی است.

- در میان هنرمندانی که ازآنها تقدیر به عمل آمد جای سهراب محمدی بخشی موسیقی شمال خراسان خالی بود.

-اکبر عالمی با اشاره به بخشی از صحبت های شاه آبادی گفت که خوب است دی وی دی هایی از این میراث فرهنگی قومی و عشایری تهیه شود چراکه اگر یونسکو از این گنجینه میراث بشری مطلع شود به عنوان حامی میراث بشری پا پیش می گذارد و این موسیقی را ثبت می کنند.

- یکی از نکات جالب و تحسین برانگیز در اجرای گروه موسیقی رزیف نوشته "خلیج همیشه فارس" بر روی دف های گروه بود و همچنین این گروه با حرکتی نمایشی بادبان کشتی را بالا بردند که بر روی پرچم هم همین عبارت نقش بسته بود.