به گزارش خبرنگار مهر، از گذشته تاکنون بشر علاقه فراوانی داشته که از خود آثاری در قالب خط و نقاشی برجای بگذارد و بسیاری از این آثار در درون غارها یا کوهستانها هم اکنون پس از هزاران سال تبدیل به میراثی ماندگار شده اند و بیانگر نوع افکار و اوضاع دوران گذشته است اما پس از گذشت هزاران سال این عادت هنوز هم مشاهده می شود اما این بار نه تنها این آثار و خطوط ارزشمند محسوب نمی شوند بلکه به بلای جان آثار تاریخی تبدیل شده اند.
به این دلیل هر ساله طبق بررسیهای صورت گرفته خسارتهای جبران ناپذیری به بناهای تاریخی کشور و استان کرمان وارد می شود که اکثرا از سوی افراد نا آگاه و گردشگران غیر مسئول انجام می شود که نشان از عدم فرهنگ سازی در خصوص گردشگری مسئولانه دارد.
یادگاری نویسی بر بناهای تاریخی کرمان
این درحالی است که صدمات ناشی از این گردشگری غیر مسئولانه در بخش اکوتوریسم و طبیعت گردی به مراتب بیشتر برآورد می شود و سالانه بخشهای قابل توجهی از طبیعت استان کرمان تحت تاثیر چنین گردشگری از بین می رود که می توان به دهها مورد آتش سوزی جنگلهای استان کرمان در تابستان گذشته اشاره کرد یکی از مظاهر گردشگری غیر مسئولانه در استان کرمان تخت درگاه قلی بیگ در بخش شرقی کرمان و در دامنه کوه صاحب الزمان است.
قرار گرفتن این بنای تاریخی در دامنه کوه و در مجاورت جنگل و نزدیکی بناهای تاریخی گنبد جبلیه و قلعه دختر و قلعه اردشیر شکوه خاصی به این بنا داده است بطوریکه از بلندی این بنا می توان هم شهر کرمان را دید و هم در قلب مثلث گردشگری شرق کرمان قرار گرفت.
اما اگر این روزها سری به این بنای تاریخ بزنید منظره بسیار تاسف بار می بینید، تمام دیوارهای این بنا به خصوص در درون عمارت مملو از دست خطها و یادگاری هایی است که نشان از عدم آگاهی و جهل شدید بازدید کنندگان از این بنای تاریخی دارد.
گردشگران نا آگاه بناهای تاریخی را تهدید می کنند
نکته قابل توجه اینکه میراث فرهنگی برای زدودن این خط نوشته ها اقدام به سفید کاری درون بنا کرده که در همین حین گردشگران نا آگاه قسمتهای اصلاح شده را نیز بار دیگر تخته ای سفید برای سیاه کردن یافته اند و جالبتر آنکه حتی شماره تلفنهای خود را نیز بر روی این یادگاری ها نوشته اند که نشان می دهد این افراد از پیگرد قانونی تخریب میراث تاریخی نیز هراسی ندارند و درنهایت هم کیسه های گج استاد کاران بر روی سنگ قبرها رها شده و کار نیمه کاری تعطیل شده است.
بسیار جای تاسف دارد که حکاکی های گسترده ای هم بر روی سنگ قبرهای تاریخی و حتی سنگ قبر درگاه قلی بیگ صورت گرفته است و موجب تخریب بخشی از بنا شده است.
قبرهای تاریخی درگاه قلی بیگ حکاکی شده اند!
یک فعال میراث فرهنگی در استان کرمان در گفتگو با مهر اظهارداشت: تخت درگاه قلی بیگ در جنوب شرق کرمان و در یک تنگه قرار گرفته است که در گذشته از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده است و هم اکنون نیز در مجاورت کمربند شرقی شهر قرار دارد.
محمد اقبالی ادامه داد: درگاه قلی بیگ یکی از امرای قوم افشار و از حکمرانان دوران صفویه بوده است.
وی تصریح کرد: ژنرال سرپرسی سایکس از مستشرقان، در سفر نامه خود درباره تخت درگاه قلی بیگ چنین مینویسد "در زاویه جنوبی این رشته کوه قلعه دختر دهنهای است که سکویی در مدخل آن از سنگ و وسط آن قبر رضا قلی بیگ گماشته ابراهیم خان ظهیرالدوله را بنا کردهاند و در قسمت تحتانی آن علایم و آثار حوض بزرگی مشاهده میشود که سابق به این وسیله رودخانه بهرام کرد که این ایام باغین را مشروب میکند پر میشده و در قسمت فوقانی آن دیده بانی بر پاست که ماموران به وسیله آن اهالی شهر را از هجوم و یورش افاغنه اطلاع میدادهاند."
اقبالی افزود: این بنا یکی از هویتهای فرهنگی شهر کرمان محسوب می شود و از اهمیت بالایی برخوردار است و بنایی تمام سنگی است که درون آن با گچ تزئین شده است و منظره ای بسیار زیبا دارد.
گردشگران غیر بومی مهمترین سهم را در خط نویسی ها دارند
وی تصریح کرد: متاسفانه هر ساله شاهد وجود این دیوار نویسی ها بوده ام و تجربه ثابت کرده است که اگر این بناها به حال خود رها شوند مملو از دیوار نویسی می شوند نکته اینکه بسیاری از این موارد توسط گردشگران غیر بومی انجام می شود که از آثار تاریخی بازدید می کنند.
وی گفت: هم اکنون داخل بنای درگاه قلی بیگ مملو از این دست خطهای مختلف است هر چند میراث فرهنگی سعی کرده که این مشکل را حل کند اما باز هم این دست خط ها حتی بر روی قسمتهای بالایی و خارج از دسترس هم کشیده شده که بسیار جای تعجب دارد.
وی از این مسئله به عنوان وندالیسم که همان تخریب گرایی است نام برد و گفت: این امر بدون شک یک ناهنجاری اجتماعی است که باید مورد مطالعه علوم اجتماعی و رفتارشناسی قرار گیرد.
میراث فرهنگی تخریبگران را مورد پیگیرد قانونی قرار دهد
وی گفت: تخریب میراث تاریخی و یا امکانات شهری نمودی از وندالیسم است که باید مورد بررسی قرار گیرد.
وی گفت: وندالیسم در خدمات شهری و تاسیسات شهری شاید قابل برطرف کردن باشد اما این حرکت ضد اجتماعی در آثار تاریخی می تواند یک بنا را پس از صدها سال عمر دچار صدمات جبران ناپذیری کند که فرهنگ و تاریخ یک کشور را تحت تاثیر می گذارد.
وی گفت: نمونه ای از این رفتار را در رد پای دایناسور روستای ده علیرضا کرمان هم شاهد بودیم که بخشی از این اثر نابود شد و کسی هم توجهی نکرد.
وی گفت: بسیاری از افرادی که در درگاه قلی بیگ اقدام به دیوارنویسی کرده اند شماره های تلفن خود را هم ذکر کرده اند پیشنهاد می کنم میراث فرهنگی از مراجع قانونی پیگیری و این افراد را به عنوان نمونه مورد پیگرد قرار دهند و نتیجه را اطلاع رسانی کنند تا برای سایرین درس عبرت شود.
باید فرهنگ گردشگری در جامعه توسعه داده شود
معاون گردشگری میراث فرهنگی استان کرمان در گفتگو با مهر اظهارداشت: استان کرمان و به خصوص شهر کرمان در سالهای اخیر یکی از مقاصد اصلی گردشگری در کشور محسوب می شود و میزان حضور گردشگران خارجی نیز در استان رو به افزایش است.
محمد جهانشاهی وجود بناهای ثبت جهانی شده مثل ارگ بم و باغ شاهزاده ماهان و بناهایی مانند بازار بزرگ کرمان و ارگ راین و دهها محوطه تاریخی و دهها مرکز طبیعت گردی از جمله کلوتها و دره مدیترانه ای دلفارد کرمان را به عنوان گنجینه ای برای گردشگران تبدیل کرده است.
وی تصریح کرد: در این میان باید به این نکته نیز توجه شود که تنها نباید مردم را به سوی گردشگری سوق داد بلکه باید ابتدا مسئولیت پذیری در مقابل طبیعت و بناهای تاریخی را در مردم ایجاد کنیم و بعد به سمت توسعه گردشگری برویم.
جهانشاهی ادامه داد: به خصوص اگر مناطق طبیعی را قبل از ایجاد فرهنگ گردشگری مسئولانه ایجاد کنیم مشکلاتی ایجاد می شود که منجر به تخریب طبیعت به دلیل حضور گسترده مردم می شود.
وی گردشگری غیر مسئولانه را مشکلی اساسی دانست و خواستار فرهنگ سازی در این زمینه شد.
....................................................
عکس و گزارش: اسما محمودی
