سیدحسن میرشفیع، کارشناس حملونقل ریلی، در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به موقعیت ژئوپلیتیکی ایران گفت: شرایط جغرافیایی ایران بهگونهای است که هم ظرفیت مناسبی برای ترانزیت کالا داریم و هم برای توسعه صنعتی باید ظرفیتهای کریدوری کشور تقویت شود تا بتوانیم مواد اولیه را با ارزش افزوده بالاتر به محصولات نهایی تبدیل کنیم.
وی افزود: تعداد زیادی پروژه عمرانی در دست اجراست که بر اساس مطالعات سازمان برنامه و بودجه و با اولویتبندی مشخص، در چهار رده دستهبندی شدهاند و با تطبیق آن با طرح جامع توسعه حملونقل، مشخص شده که کدام پروژهها باید در اولویت اجرا قرار بگیرند. این اولویتبندی با توجه به محدودیت منابع و میزان اثرگذاری بر حملونقل یکپارچه کشور انجام شده است.
میرشفیع بیان کرد: در این چارچوب، موضوع مزیت نسبی هر شیوه حملونقل از جمله جادهای، ریلی یا هوایی نیز مورد توجه قرار گرفته و بر همین اساس، تعدادی از طرحها توسط شرکتهای مشاور و با رویکرد ارزشگذاری و دستهبندی، به مراحل نهایی مطالعات رسیدهاند.
وی ادامه داد: برخی کریدورها بهویژه کریدورهای شرقی - غربی کشور از اولویت بالایی برخوردارند؛ از جمله کریدورهای مرتبط با کشور عراق که برای ایران اهمیت ویژه دارند، همچنین مسیرهای ارتباطی با افغانستان و پاکستان نیز از اهمیت راهبردی برخوردارند.
این کارشناس حملونقل ریلی تصریح کرد: در مسیر شمال - جنوب، پروژه نیمهتمام چابهار - زاهدان و امتداد آن تا مشهد در دست اجرا قرار دارد و در صورت تأمین منابع از محل فروش نفت یا سرمایهگذاری خارجی، امکان بهرهبرداری سریعتر آن وجود دارد.
میرشفیع با اشاره به ظرفیتهای شمال کشور اظهار کرد: ارتباطات ریلی و جادهای با ترکیه، آذربایجان و ارمنستان و همچنین مسیرهای دریای خزر و مرزهای زمینی ترکمنستان شامل اینچهبرون، لطفآباد و سرخس، ظرفیت بسیار بالایی برای ترانزیت شمال - جنوب و تأمین نیازهای کشور ایجاد کرده است.
وی یادآور شد: با این حال برخی نقاط ضعف ظرفیتی وجود دارد و با هزینههای کمتر میتوان مسیرهایی مانند سرخس - بندرعباس را تکمیل یا ظرفیت آن را ارتقا داد. همچنین در حوزه جادهای تعداد پروژهها بسیار زیاد است که بخشی از آن به توسعه منطقهای و رفاه مردم در استانها بازمیگردد.
این کارشناس حوزه حملونقل گفت: در کنار پروژههای توسعهای، برخی طرحها ماهیت کریدوری و ترانزیتی دارند و در حال حاضر تنها حدود یکسوم ظرفیت آنها مورد استفاده قرار میگیرد و ظرفیت خالی قابل توجهی در شبکه وجود دارد.
وی اظهار کرد: عمده مشکلات فعلی در مرزها و پایانهها به مسائل فنی و اداری بازمیگردد و همچنین در حوزه تخلیه، بارگیری و مدیریت لجستیک زیرساختی، مشکل حاد و فوری وجود ندارد. با این حال تجربه جنگ نشان داد که دشمن از نقاط ضعف زیرساختی استفاده میکند و حتی حملاتی به پلها برای اختلال در کریدورها انجام شده است.
میرشفیع تاکید کرد: در طراحیهای جدید باید توجه ویژهای به تابآوری زیرساختها شود، زیرا کشور ممکن است در آینده نیز با تهدیدات مشابه مواجه شود. در یک سال اخیر نیز توجه ویژهای به این موضوع شده و بخش قابل توجهی از نقاط ضعف شناسایی و توسط دستگاههای مسئول پیگیری و اصلاح شده است.
وی با اشاره به پروژه ریلی شلمچه - بصره ادامه داد: این پروژه نیمهتمام در حال اجراست و از نظر تأمین منابع و سازوکار اجرایی مشکلی ندارد، اما ممکن است شرایط خاص کنونی باعث کندی روند اجرا شود؛ با این حال هیچ مانع اداری یا مالی در مسیر آن وجود ندارد.
این کارشناس حملونقل ریلی اظهار کرد: خط ریلی چهار - زاهدان نیز در مرحله تکمیل و بهرهبرداری قرار دارد و در حال حاضر تکیه اصلی بر حملونقل جادهای است تا زمان بهرهبرداری کامل آن مشخص شود.
وی با اشاره به آخرین وضعیت پروژه رشت - آستارا گفت: برای اجرای این پروژه با قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا قرارداد منعقد شده و منابع مالی آن تأمین و آزادسازی مسیر نیز تا حد زیادی انجام شده است.
میرشفیع ادامه داد: مذاکراتی نیز با کشور روسیه در حال انجام است تا امکان تأمین مالی بیشتر برای دولت در این پروژه فراهم شود. در حال حاضر تمرکز اصلی بر آزادسازی کامل مسیر است و همزمان عملیات مقدماتی شامل دکاپاژ و شنریزی اولیه در حال اجراست.
وی در پایان خاطرنشان کرد: حدود ۱۱ کیلومتر از مسیر پیشتر آغاز شده بود و قرارگاه سازندگی خاتمالانبیا در حال ادامه همان بخش است. همچنین پیشنهادهای دیگری برای تأمین مالی از طریق روشهای نوین نیز مطرح شده که در وزارت راه و شرکتهای مربوطه در دست بررسی قرار دارد.
نظر شما