به گزارش خبرنگار مهر، با نگاهی به عکس های قدیمی اهواز در ظلع شرقی میدان فلکه 24 متری به نام «شهدا» تابلو بزرگ مطبوعات بین الملل جلب توجه می کند که آن مکان بعدها به نام کتابفروشی بین الملل معروف شد.
اختلاف ملکی خانواده بخشی زاده دزفولی به عنوان مالکین زمین و خانواده کرمانشاهانی مدیریت کتابفروشی که زمین کتابفروشی را بیش از 50 سال سرقفلی داشتند و طی این چند دهه آن را توسعه دادند تا کتابفروشی بین الملل یکی از تاثیرگذارترین کتابفروشی های کشور باشد در نهایت 40 روز پس از درگذشت مجتبی کرمانشاهانی از چهره های فرهنگی و تاثیر گذار اهواز در زمینه کتاب وارد چالش جدیدی شد و در نهایت حکم پلمب آن تا زمان حصول نتیجه نهایی صادر شد.
این در حالی است که محمدتقی کرمانشاهی پدر مرحوم مجتبی کرمانشاهی نیز 20 سال قبل از پسرش سرقفلی این مکان را در اختیار داشت به گونه ای که می توان گفت ۷۰ سال نام خانواده کرمانشاهانی این مکان بوده و 50 سال آن با فعالیت فرهنگی همراه بوده است.
حال بیش از یک ماه است که مشتریان و دوستداران کتاب و به خصوص دانشگاهیان هر روز از مقابل کتابفروشی بین الملل رد می شوند شاید به این امید که پاتوق مورد علاقه شان بازگشایی شده باشد.
بر همین اساس با عذرا شجاعی و نازنین کرمانشاهی همسر و دختر مرحوم مجتبی کرمانشاهانی گفت و گویی انجام داده ام تا آخرین وضع این کتابفروشی تعطیل شده را از بان آنها جویا شویم.
*فروشگاه مطبوعات بينالمللي اهواز، از بزرگترین و قدیمیترین کتابفروشی های کشور، به مديريت و كارداني زنده یاد مجتبي كرمانشاهاني كه 51 سال با سعي و تلاش خود مردم خوزستان را تغذيه علمي كرد و در رشد فرهنگ كتاب و كتابخواني در اين استان تاثير به سزايي داشته است چرا شاهد تعطیلی آن هستیم؟
عذرا شجاعی: 51 سال پيش، همسرم جوان 18 ساله اي بود كه بعد از فوت پدر، كه يك دهنه از اين فروشگاه را به مدت 22 سال در اختيار داشت، براي امرار معاش خانواده خود اجاره نامه اي با آقاي بخشي زاده دزفولي، مالكين همین زمين، انعقاد كرد. بعد از مدتي وی با خريد سرقفلي رستوران كلبه در يك طرف مغاره و ساندويچ فروشي در طرف ديگرش مكان خود را توسعه داد و تبديل به يك فروشگاه دو طبقه با زیربنای 300 متر کرد. مرحوم کرمانشاهانی در مهرماه گذشته به علت بیماری از دنیا رفت. بعد از فوت وی مشکلات ما شروع شد و هم اکنون ما به دنبال کارهای قانونی برای احقاق حقوق خود هستیم.
ظاهرا در همان نخستین روزهای جنگ کتابفروشی به کلی مورد بمباران قرار گرفت. در نهایت چه اتفاقی افتاد و مالکین زمین تا چه حد در کنار شما بودند؟
نازنین کرمانشاهی: متاسفانه در دومين روز جنگ، هواپيماهاي عراقي محل فروشگاه را بمباران كردند و كليه سرمايه مان از بين رفت. مالكين زمين به مدت چهار سال از ساخت اين مكان خودداري كردند و در این مدت چرخه زندگیمان به سختی گذشت. بالاخره مالکین با شرط پرداخت كرايه چهار سال خرابي و اين كه خودتان اين مكان را بسازيد، رضايت خود را اعلام كردند. ما نيز ناگزير و با مشقت فراوان با فروش منزل مسكوني خود هزينه رضايت مالكين و ساخت مجدد فروشگاه را متقبل شدیم.
چرا بعد از چهار سال که کتابفروشی منجر به بازسازی شد اما در دهه 70 بود که مطبوعات خبر از تغیراتی دوباره با تغییراتی در کتابفروشی دادند؟
عذرا شجاعی: بعد از حدود 10 سال مالكين مدعي شدند كه سقف فروشگاه 60 سانت اضافی ساخته شده و متاسفانه در هفته كتاب سقف فروشگاه را بر روي اجناس آن تخريب كردند و مجددا مالكين از پرداخت خسارت و ساخت مجدد سقف شانه خالي كردند و ما نيز ناگزير براي ادامه امرار معاش خانواده و پرسنل فروشگاه اين هزينه را با گرفتن وامهای کلان خود تقبل كرديم. اين چنين بود كه فروشگاهي كه از ابتدا دو طبقه بود، به يك طبقه تبديل شد. در آن زمان کتابفروشی بین الملل به عنوان تنها کتابفروشی معتبر در زمینه کتب دانشگاهی در اهواز فعالیت می کرد. این تخریب که در رسانه های سال ۱۳۷۳ بازتاب گسترده ای داشت با دخالت استاندار خاتمه یافت.
از سخنان شما استنباط می کنم که هیچ ادعایی بر مالکیت ملک ندارید و فقط خواهان حق و حقوق خود در زمینه سرقفلی تان پس از چند دهه هستید؟
نازنین کرمانشاهی: كارشناساني كه از طرف دادگستري معرفي شده اند در گزارشي كه به قاضي ارائه دادند ذکر کرده اند كه اگر اجناس كتابفروشي بين الملل به مكان ديگري منتقل شوند آسیب می بینند و خسارت جبران ناپذيري به كتابفروشي وارد مي شود. به همين دليل در حال حاضر قاضي پرونده از تخليه اجناس جلوگيري كرده است.
حکم تخلیه کتابفروشی و پلمب آن ظاهرا در شرایط نامساعدی انجام شد. فکر می کنم مصادف با هفته کتاب بود؟
عذرا شجاعی: به درخواست مالكين زمين و در زماني كه آن مرحوم در بستر بيماري بودند، راي به تخليه فروشگاه داده شد. باز هم در هفته كتاب و در حالي كه كمتر از 40 روز از فوت وی گذشته بود و خانواده، دوستان و تمامي كساني كه وی را به پاك نهادي و خیرخواهی مي شناختند به سوگشان نشسته بودند، حكم تخليه 10 روزه توسط خانواده بخشي زاده دزفولي به در اين فروشگاه آورده شد. با این که مالكان گفته بودند که اجناس و كتابهاي كتابفروشي را با كارتن بيرون می ریزند اما قاضي اجراي احكام هیچ اجازه اي مبنی بر تخلیه کتابفروشی به مالكان نداد. كارشناساني كه از طرف دادگستري معرفي شده اند در گزارشي كه به قاضي ارائه دادند ذکر کرده اند كه اگر اجناس كتابفروشي بين الملل به مكان ديگري منتقل شوند آسیب می بینند و خسارت جبران ناپذيري به كتابفروشي وارد مي شود. به همين دليل در حال حاضر قاضي پرونده از تخليه اجناس جلوگيري كرده است.
مگر امکان پذیر است که یک کتابفروشی با هزاران جلد کتاب و دیگر اجناس جمع آوری شود؟
نازنین کرمانشاهی: حرف ما هم همین بود. اعتراض کردیم. نامه نگاری شد. اما حکم تخلیه ۱۰ روزه تعیین شده در حالی که ما چکهایی برای خرید کتاب کشیده ایم و همچنین طلبهایی از کتابفروشی های سایر شهرهای استان داریم که همه شان معوق مانده است. تعطیلی کتاب فروشی ظلم مضاعفی به خانواده فرهنگی کرمانشاهانی بود. ما تمام سرمایه مان کتاب بوده که می خریدیم و در کتابفروشی می گذاشتیم. حالا چه طور می توان کتابفروشی را تعطیل کرد که سالیان سال تغذیه کننده علم در این استان بوده است. جمعی از ناشرین، کسبه محل، مدیر کل ارشاد اسلامی و استانداری خوزستان از دادگستری خواهان ابقا و ادامه فعالیت این کتابفروشی شده اند.
یعنی بدون اینکه حق و حقوق 50 دهه زحمت و تلاش شما در نظر گرفته شود؟
عذراشجایی: بله دقیقا، متاسفانه اين حكم در حالي اجرا شد كه حق و حقوق و نتيجه زحمات زندهیاد مجتبی کرمانشاهانی از طرف مالکین در نظر گرفته نشده و علاوه بر من و چهار فرزندم، قريب 25 نفر پرسنل اين فروشگاه که به همراه خانوادشان به 100 نفر می رسند و از پرتو چراغ آن امرار معاش می كنند از كار بيكار مي شوند. با گذشت این همه فراز و نشیب، خدمت به جامعه و اشتغالزایی، خوشحال می شویم که مسئولان به یاری ما بیایند و سعی کنند که این چراغ را روشن نگه دارند. امید است که براي بار سوم اين مكان فرهنگي طوفان را پشت سر گذارد، پا بر جا بماند و به آرامش باز گردد.
واکنش مسئولین و دست اندرکاران در این رابطه بود؟
عذرا شجاعی: ما واقعا از کسانی که ما را درک کرده و همراهی کردند تشکر و قدردانی می کنیم. در این زمینه با توجه به اینکه فرماندار گفت در خصوص تعطیلی کتابفروشی بین الملل اهواز اگر به ما نامه بنویسند و شرح ماوقع را توضیح بدهند در صورت قابل پیگیری بودن مسئله را پیگیری خواهیم کرد، ما نامه ای نوشتیم و قول همکاری دادند.
ظاهرا در این خصوص وکیل گرفتید و در نهایت منجر به ایجاد مشکلاتی در این زمینه شد؟
عذرا شجاعی: ما خانواده ای فرهنگی هستیم که به همگان احترام می گذاریم و اطمینان می کنیم که متاسفانه عده ای از این اعتماد ما سواستفاده می کنند. وكيل اول پرونده را تغيير داديم چون او پرونده ما را پیگیری نکرد و به ما خيانت كرد. وكيل سابق ما مدارك را به دادگاه ارائه نداده بود، از ما دفاع نميكرد و حتي در جلسات دادگاه هم حاضر نمي شد كه منجر به صدور حكم تخلیه شد. رئيس كل دادگستري استان خوزستان نظر خود را مبني بر اين كه حكمي كه صادر شده خلاف قانون است داده اند و سبب انتقال اين پرونده به تهران شد. ما مدارك خودمان را به او نشان داديم و مدارك ما را ديدند و حرفهاي ما را شنيدند و متوجه شدند كه باید احقاق حق صورت بگيرد.
خیلی ها ابراز امیدواری می کنند که بار دیگر قاب کتابفروشی بین الملل بالا کشیده شود. شما چگونه فکر می کنید؟
عذرا شجاعی: کتابفروشی که همسرم سالهای سال با زحمت و علاقه بسیارش به کتاب بنیان نهاد فراموش شدنی نیست زیرا یاد و خاطره اش در ذهن و خاطره شفاهی هزارن نفر وجود دارد و در کتابهای «همسایه ها« اثر احمد محمود و «زمستان ۶۲» اسماعیل فصیح همچنان به یادگار خواهد ماند.
---------------------------------
گفتگو: مجتبی گهستونی
نظر شما