به گزارش خبرنگار مهر، ساقه هایی معروف به "کاه وکلش" که اگر به آنها توجه شود، نه تنها یکی از مهمترین منابع تامین علوفه دام و غنی سازی خاک است بلکه تولید فرآورده هایی با ارزش افزوده بالا از آنها، نظیر کاغذ و مواد سلولزی، موجب رونق اقتصادی خواهد شد.
این در حالیست که کشاورزان اغلب پس از برداشت محصولات زراعی گندم، جو، سویا و ... کاه و کلش باقی مانده در مزارع را آتش می زنند که بیش از هر کسی دودش به چشم خودشان می رود.
بررسی ها حاکیست آتش زدن کاه و کلش در شالیزارها، زیان های اقتصادی، آسیب دیدن بستر خاک و برجا ماندن عواقب نامطلوب زیست محیطی، آلودگی هوا و بروز بیماری های خطرناک را به دنبال دارد.
درحالي كه اين عمل بر خلاف اعتقاد آنان كه موجب قوت زمين ميشود، سبب ضعيف شدن زمين زراعي خواهد شد. با سوزاندن بقاياي گياهي در مزرعه بخش مهمي از عناصر غذايي و هيدروكربنها كه تركيباتي اساسي در تقويت خاك و رشد محصول هستند ضعيف و بر اثر تداوم اين كار از بين ميروند.
ميزان جمع شدن مواد معدني در بخشهاي ساقه و برگ گياه بيشتر از بخش ميوه آن است بنابراين سوزاندن بقاياي گياه به منزله از بين بردن بخش اعظمي از مواد معدني و عناصر سازنده خاك است.
در دنيا مكانيسمي وجود دارد كه بقاياي گياهان را آتش نميزنند بلكه دوبار به خاك برميگردانند و با ادامه عمل سوزاندن بقاياي گياهي در مزارع، بعد از گذشت ۲۰تا ۳۰سال خاك سفت و قابليت باروري آن كاهش مييابد كه در اين مرحله مجبوريم از كودهاي شيميايي استفاده كنيم.
استفاده مداوم از كودهاي شيميايي علاوه بر عوارض شيميايي و اثراتش بر روي انسان، موجب شور شدن خاك و در نهايت پايين آمدن قابليت توليد در خاك ميشود، بنابراين ميتوان با يك سازوكار درست از بقاياي گياهي به عنوان بهترين كود استفاده كرد.
جهاد کشاورزی گلستان نیز از کشاورزان خواست تا از سوزاندن بقایای گندم، جو، کلزا خوداری کنند زیرا سوزاندن بقایای گیاهی موجب از بین رفتن جانداران ذره بینی خام شده و در بلندمدت موجب کاهش محصول و درآمد می شود.
کشاورزان بقای گیاهی را نسوزانند
رئیس اداره پنبه و دانه های روغنی جهاد کشاورزی گلستان در این زمینه به خبرنگار مهر می گوید: در استانهای گلستان، فارس، کرمانشاه کشاورزان مناطق به دلیل شرایط اقلیمی خاصی که دارند، بحث دو کشت در سال را دارند و بعد از برداشت گندم، جو، کلزا و ... زراعت دیگری را به عنوان کشت دوم در پیش می گیرند.
سهراب سهرابی افزود: در این حالت باید در یک فرصت زمانی محدود، زراعت قبلی را برداشت کنند و زمین را برای کشت دوم آماده کنند و به دلیل آنکه فرصت کم است، راحت ترین راه، سوزاندن بقایای خاک است.
تهیه ادوات خاکورزی در گلستان
وی اظهار داشت: در سالهای گذشته ابزارهایی که بتوانند خاک را برای بستر کاشت آماده کنند وجود نداشت و از سال 86 بتدریج دستگاههای الگویی وارد استان شد و در دو سال گذشته در قالب تزریق تسهیلات بانکی از محل کمکهای ویژه،طرح توسعه کشاورزی و .. ادوات خاک ورزی تهیه و خریداری شده است و مشکل تاحدودی برطرف شده است.
وی به تبعات سوزاندن بقایای گیاهی اشاره و اضافه کرد: در خاکی که گیاه در آن کشت می شود علاوه بر مواد معدنی، جاندران ریز و درشتی وجود دارند که شامل میرکور ارگانیزم و ماکروارگانیزم خاک هستند که برای خاک مفید هستند.
سهرابی یادآور شد: این جانداران برای خاک مفید هستند و در هر خاکی که درصد ماکرو و میکرو ا,رگانیزمها کاهش می یابد، حاصلخیزی خاک نیز کاهش می یابد.
مسئول اداره پنبه و دانه های روغنی جهاد گلستان افزود: غذای این میکرو و ماکرو ارکانیزم های خاک مواد آلی است و وقتی بقایای گیاهی را می سوازنیم گرمای ناشی از سوزاندن بقایای گیاهی، جانداران خاک را می سوازند.
وی اظهار داشت: همچنین غذایی که باید این جانداران مصرف می کردند تا به فعالیتشان ادامه می دادند نیز با سوزاندن بقایای گیاهی از بین می رود.
ماده آلی خاک مساوی خون در رگ است
رئیس اداره پنبه و دانه های روغنی جهاد کشاورزی گلستان با بیان اینکه ماده آلی خاکی مساوی است با خون در رگ بدن انسانهاست، افزود: اگر خون در بدن ما وجود نداشته باشد و مقدارش کم شود، قادر به ادامه حیات نیستیم و حیاتمان با مشکل مواجه می شود.
وی عنوان کرد: ماده آلی خاک باید وجود داشته باشد تا چرخه های بیولوژیک خاک ادامه یابد و کاهش ماده آلی خاک سبب افزایش نیاز آبی خاک می شود،
زیرا دمای خاک افزایش می یابد، تبخیر و تعرق و در حوزه بوته افزایش می یابد.
کاهش آبیاری مزارع با حفظ بقایای گیاهی
سهرابی گفت: اگر بقایای گیاهی خاک حفظ شود به عنوان نمونه آبیاری مزارع سویا و ذرت دو بار در سال کاهش می یابد که بین دو تا سه هزار متر مکعب کاهش مصرف آب را در پی دارد.
وی آلودگیهای محیط زیست را مشکل دیگر سوزاندن بقایای گیاهی برشمرد و گفت: بر اساس اندازه گیری، پس از برداشت گندم با خارج کردن کاه و کلش 3.5 تا 4.5 تن خاک در آن موجود است و سوزاندن بقایا سبب می شود تا کربن و گوگرد متصاعد شده وارد محیط زیست شود و آن را آلوده کند.
وی افزود: هر چه بقایای خاک بیشتر باشد، انرژی کمتری برای تهه بستر نیاز است و وقتی بقایا را می سوزانیم خاک سنگین تر و سفت می شود.
گلستان 700 هزار هکتار مزرعه دارد و در روزها اخیر فصل برداشت محصولات زراعی در استان در حال انجام است.
نظر شما